پیروزی خیره‌کننده F-۱۸E نسل چهارم بر F-۳۵B نسل پنجم در رزمایش مشترک آمریکا و بریتانیا

جزئیات رزمایش و نبرد هوایی نامتجانس (DACT)

این مانور بخشی از برنامه تمرینی نبرد هوایی نامتجانس (DACT) بود که با هدف سنجش عملکرد جنگنده‌ها در شرایط واقعی نبرد طراحی می‌شود. در جریان این رزمایش، جنگنده F-۳۵B از عرشه ناو هواپیمابر HMS Prince of Wales در اقیانوس آرام به پرواز درآمد. این ناو بریتانیایی در قالب عملیات «Highmast» برای آزمایش توان دریایی و قدرت‌نمایی جهانی به مأموریت اعزام شده بود.

در مقابل، جنگنده F-۱۸E سوپر هورنت نیروی دریایی آمریکا قرار داشت؛ هواپیمایی که با وجود قدمت بیشتر، همچنان قابل‌اعتماد است و نشان داد در نبردهای نزدیک حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.

برتری چابکی بر پنهان‌کاری: نبرد نزدیک (WVR)

در نگاه نخست، نتیجه‌ی این درگیری عجیب به نظر می‌رسد. F-۳۵ با بهره‌گیری از فناوری پیشرفته پنهان‌کاری (Stealth)، سامانه‌های تصویربرداری فروسرخ، سیستم‌های هدف‌گیری چندمنظوره و موشک‌های هوشمند AIM-۹X، طراحی شده تا در نبردهای فراتر از برد دید (BVR) برتری مطلق داشته باشد.

اما در درگیری‌های نزدیک یا بصری (WVR)، شرایط کاملاً متفاوت است. در این حالت، F-۳۵ نمی‌تواند موشک‌های خود را در حالت پنهان‌کار حمل کند و مجبور است آن‌ها را روی بدنه نصب کند، که این امر نشانه‌های حرارتی و راداری آن را به شدت افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، چابکی و توان مانور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ جایی که F-۱۸E با طراحی کلاسیک خود، دست بالا را دارد.

محدودیت‌های فنی مدل F-۳۵B

مدل F-۳۵B، که گران‌ترین نسخه از این جنگنده محسوب می‌شود، برای برخاست کوتاه و فرود عمودی (STOVL) روی ناوهای بدون منجنیق طراحی شده است. هرچند این ویژگی امکان عملیاتی شدن آن از باندهای موقت یا ناوهای کوچک‌تر را فراهم می‌کند، اما در عوض باعث کاهش قابل توجهی در برد، توان حمل تسلیحات و چابکی آن شده است.

F-۳۵B تنها قادر به تحمل شتاب ۷G است؛ در حالی‌ که اغلب جنگنده‌های مدرن از دهه ۱۹۷۰ به بعد تا ۹ یا ۱۰G مانور می‌دهند. همین محدودیت‌ها باعث شده تا این مدل در نبردهای نزدیک در برابر جنگنده‌هایی مثل F-۱۸E/F یا حتی نمونه‌های ارتقایافته‌ی میگ ۲۹ در وضعیت دشواری قرار گیرد.

F-۱۸E بلاک ۳؛ کهنه‌کار هنوز زنده است

نسخه‌ی جدید F-۱۸E بلاک ۳ نشان می‌دهد که فناوری قدیمی لزوماً به معنی ضعف نیست. این نسخه، پس از F-۱۵EX، دومین جنگنده برتر نسل چهارم غربی محسوب می‌شود و در ارزیابی‌های بین‌المللی حتی از جنگنده‌هایی چون یوروفایتر و رافال نیز امتیاز بالاتری کسب کرده است.

به دلیل تأخیر در توسعه‌ی F-۳۵C و مشکلات دستیابی آن به آمادگی کامل رزمی، نیروی دریایی آمریکا همچنان به سوپر هورنت تکیه دارد و بیش از ۳۰ اسکادران فعال از آن استفاده می‌کنند. این جنگنده با ویژگی‌هایی نظیر:

• هزینه‌ی عملیاتی پایین
• قابلیت اطمینان بالا
• توان حمل گسترده‌ی تسلیحات

هنوز هم یکی از ارکان اصلی قدرت هوایی آمریکا به‌شمار می‌رود.