جزئیات نمایشگاه‌های «فر ایران» و نانو؛ صرفه‌جویی ۱.۳۵ میلیارد دلاری و فروش ۱۱۰ همتی

برگزاری نمایشگاه «فر ایران» برای ساماندهی رونمایی‌ها

معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری از برگزاری دو رویداد بزرگ فناورانه، شامل نمایشگاه «فر ایران» برای محصولات دانش‌بنیان و شانزدهمین نمایشگاه نانو، خبر داد و جزئیات مهمی از تأثیرات اقتصادی و برنامه‌های حمایتی این طرح‌ها را تشریح کرد.

حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، با اشاره به پراکندگی رونمایی‌ها از محصولات فناورانه و دانش‌بنیان در طول سال، از تصمیم برای ساماندهی این مراسم در قالب یک رویداد سالانه خبر داد. وی عنوان این نمایشگاه را «فر ایران» ذکر کرد و آن را تجلی دانش، خلاقیت و اراده کشور برای پیمودن مسیر اقتصاد دانش‌بنیان دانست.

در فراخوان اولین دوره از این نمایشگاه، حدود ۶۵۰ محصول جدید از سوی ۴۲۸ شرکت عرضه شد. این محصولات مورد ارزیابی دقیق قرار گرفتند و در نهایت، ۸۰ محصول توانستند مجوزهای لازم را کسب کرده و در معرض نمایش قرار گیرند. این نمایشگاه از یازدهم تا چهاردهم آبان‌ماه برگزار می‌شود.

معیارهای داوری و حمایت‌های ویژه

داوری محصولات بر اساس سه معیار اصلی صورت گرفت:

• برخورداری از فناوری لازم و نوآوری.
• داشتن عملکرد صنعتی و مجوزهای مرتبط.
• تأثیرگذاری اقتصادی و اجتماعی مشخص در کشور.

معاون علمی رئیس‌جمهور تأکید کرد که برای شرکت‌هایی که محصولاتشان در نمایشگاه «فر ایران» رونمایی می‌شود، تسهیلات ویژه‌ای در نظر گرفته شده است. این تسهیلات شامل تکمیل زیرساخت‌ها و حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی برای افزایش مقیاس تولید است. تلاش بر این است که نمایشگاه به محلی برای عرضه محصولات کیفی با اطمینان فنی و صنعتی تبدیل شود.

توزیع محصولات رونمایی‌شده بر اساس حوزه فعالیت

از میان ۸۰ محصول معرفی‌شده، توزیع حوزه‌های فعالیت به شرح زیر است (توجه: مجموع ارقام به دلیل کاربرد چندگانه برخی محصولات، اندکی بیش از ۸۰ است):

اثرات اقتصادی کلان محصولات «فر ایران»

برآوردهای معاونت علمی نشان می‌دهد که ورود این محصولات بومی به بازار داخلی، پیامدهای اقتصادی قابل توجهی برای کشور به همراه خواهد داشت:

• صرفه‌جویی ارزی: حدود ۱.۳۵ میلیارد دلار در سال.
• فروش داخلی: پیش‌بینی فروش داخلی حدود ۱۱۰ هزار میلیارد تومان (۱۱۰ همت).
• کاهش هزینه‌های دولت: کاهش هزینه‌های ناشی از بهینه‌سازی فرآیندها بیش از ۲۰۰ همت.

این طرح‌ها علاوه بر کاهش قیمت‌ها و افزایش دسترسی مردم به محصولات ارزان‌تر، به کاهش هزینه‌های پنهان انرژی و مواد اولیه نیز منجر می‌شوند. تحلیل‌های تخصصی نشان می‌دهد که کاهش هزینه‌ها و صرفه‌جویی ناشی از این طرح‌ها به‌طور میانگین بین ۲۰ تا ۲۵ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.

بسیاری از محصولات این نمایشگاه نمونه خارجی ندارند و کاملاً بومی و حاصل خلاقیت جوانان ایرانی هستند. هدف ما این است که این محصولات علاوه بر تأمین نیاز داخل، بازار کشورهای منطقه را نیز به دست آورند.

شانزدهمین نمایشگاه فناوری نانو

معاون علمی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به برگزاری شانزدهمین نمایشگاه نانو اشاره کرد. این نمایشگاه از فردا یکشنبه ۱۱ آبان در سالن ۴۴ (خلیج فارس) برگزار خواهد شد و حدود ۱۵۲ شرکت و نهاد در آن حضور خواهند داشت.

آمارها نشان‌دهنده رشد مداوم در این حوزه است:

• تعداد محصولات ثبت‌شده نانویی در سال ۱۴۰۳ به ۱۷۳۵ محصول رسیده است (در مقایسه با ۱۶۷۷ محصول در سال ۱۴۰۲).
• تعداد شرکت‌های تولیدکننده محصولات نانویی تا پایان سال ۱۴۰۳ از ۳۵۹ به ۴۰۰ شرکت افزایش یافته است.

معیار پذیرفته شدن محصولات نانویی، علاوه بر نوآوری دانش‌بنیان، داشتن مقیاس‌پذیری صنعتی است. همچنین، معاونت علمی با ستاد نانو پیمانی برای تولید روزانه یک محصول نانویی منعقد کرده که این روند تاکنون ادامه داشته است.

بازگشت سرمایه و نقش مالیاتی صنعت نانو

سرمایه‌گذاری‌ها و حمایت‌های دولتی در حوزه نانو منجر به بازگشت سرمایه چشمگیری شده است. برآوردها نشان می‌دهد که صادرات محصولات نانویی در سال ۱۴۰۳ معادل ۱۸۳ میلیون دلار بوده است. بازار داخلی نیز بخش بزرگی از تولیدات نانویی را جذب کرده و تأثیر آن در کاهش نیاز به واردات ملموس است.

معاون علمی تأکید کرد که صنعت نانو اکنون به صورت مشخصی مالیات‌زا شده و درآمدهای مالیاتی آن چند برابر هزینه‌های اولیه‌ای است که دولت برای توسعه این حوزه پرداخت کرده است. وی الگوی سرمایه‌گذاری در نانو را سرمشقی برای سایر فناوری‌های پیشرو مانند کوانتوم، هوش مصنوعی و زیست‌فناوری دانست و بر لزوم سرمایه‌گذاری بلندمدت برای پایداری اقتصاد آینده کشور تأکید کرد. همچنین، جایزه صادراتی ویژه‌ای برای شرکت‌های فعال در حوزه نانو در روز دوشنبه ۱۲ آبان اعطا خواهد شد.