آیکون خبر

خبر کامل

نقد فصل سوم «Star Wars: Visions»؛ بازگشت به ژاپن و تکرار مکررات

نقد فصل سوم «Star Wars: Visions»؛ بازگشت به ژاپن و تکرار مکررات

مجموعه‌ی انیمیشنی «Star Wars: Visions» که از همان ابتدا با هدف تزریق نفسی تازه به کهکشان کهن «جنگ ستارگان» و فراتر رفتن از کلیشه‌های همیشگی خاندان اسکای‌واکر خلق شد، در فصل سوم خود دچار لغزش شده است. این فصل، در حالی که همچنان برخی از زیباترین و خلاقانه‌ترین اپیزودهای مجموعه را ارائه می‌دهد، از تنوع، طراوت و جسارت فصل دوم فاصله گرفته و به اثری نابرابر و کم‌رمق‌تر تبدیل شده است.

ایده‌ی دعوت از گروهی بین‌المللی از انیماتورهای مستقل برای روایت داستان‌هایی جدید، بدون نیاز به تکیه بر شخصیت‌های تکراری این فرنچایز، جسورانه و نوآورانه بود. دو فصل نخست «ویژنز» به‌خوبی نشان دادند که وقتی سازندگان از سراسر جهان فرصت پیدا کنند تا از دیدگاه فرهنگی خود به دنیای جنگ ستارگان نگاه کنند، نتیجه می‌تواند خیره‌کننده و غافلگیرکننده باشد. با این حال، به نظر می‌رسد که در فصل سوم، این تازگی و خلاقیت تا حدودی رنگ باخته است؛ اثری که در مجموع، نامنظم‌ترین و نابرابرترین فصل این مجموعه تا امروز محسوب می‌شود.

بازگشت به ریشه‌های ژاپنی؛ تکرار یا احیای سنت‌ها؟

پس از آن‌که فصل دوم با همکاری استودیوهایی از کشورهای مختلف، از اروپا تا آمریکای لاتین، به یک اثر چندملیتی واقعی تبدیل شد، فصل سوم دوباره به مسیر اولیه بازگشته و تمرکز خود را بر استودیوهای انیمه‌ساز ژاپنی گذاشته است. این تصمیم از همان ابتدا باعث لغزش مجموعه می‌شود.

مقایسه با تنوع فصل دوم

هرچند ترکیب «انیمه» و «جنگ ستارگان» روی کاغذ جذاب به نظر می‌رسد، اما تجربه‌ی فصل نخست نشان داد که این رویکرد، در نهایت باعث تکرار و همسان شدن بیش از حد اپیزودها می‌شود. درست همان‌طور که در فصل اول، بسیاری از قسمت‌ها حول نبرد میان جدای‌ها و سیت‌ها می‌چرخیدند و به مرور تمایز خود را از دست می‌دادند.

در مقابل، فصل دوم با تنوع در لحن و سبک، نفس تازه‌ای در این مجموعه دمید. تنوع و جسارت در روایت، نقطه قوت اصلی آن فصل بود؛ از طنز هوشمندانه و لطیف اپیزود «I Am Your Mother» از استودیوی مشهور آردمن گرفته تا اپیزود چشم‌نواز و فلسفی «Sith» از استودیوی اسپانیایی El Guiri.

در قیاس با آن، فصل سوم دوباره دچار همان ضعف فصل اول شده است؛ حتی اگر هر استودیو سبک بصری و روایی خود را داشته باشد، نتیجه نهایی تنوع چشمگیر گذشته را ندارد و بیشتر اپیزودها حول نبرد خیر و شر یا دوگانه‌ی جدای و سیت شکل می‌گیرند.

تکرار تم‌ها و فقدان شوخ‌طبعی

در این فصل، خبری از لحن شوخ‌طبعانه و صمیمی اپیزودهایی چون «I Am Your Mother» نیست. تقریباً تمام داستان‌ها به شکلی جدی و حماسی روایت می‌شوند. تم‌های تکراری این فصل عبارتند از:

  • نبردهای پرتنش میان جدای‌ها و سیت‌ها.
  • قهرمانان یتیم و تنها که همراه با یک ربات یا موجود بیگانه به ماجراجویی می‌روند.

بیشتر این روایت‌ها نیز همچنان در دوران امپراتوری جریان دارد، بی‌آن‌که به شخصیت‌های آشنای مجموعه مانند دارث ویدر یا لوک اسکای‌واکر بپردازد. این مشکل که در تمام آثار این فرنچایز به چشم می‌خورد، نشان می‌دهد که لوکاس‌فیلم تمایلی به گسترش داستان‌ها به خارج از محدوده‌ی ساگای اسکای‌واکر نشان نمی‌دهد.

تجربه‌ای که نباید یک‌نفس دید

«ویژنز» از آن دسته مجموعه‌هایی نیست که بتوان آن را به‌صورت پشت سر هم تماشا کرد. هرچند هر فصل تنها ۹ اپیزود دارد و هر اپیزود حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد، اما تماشای پیاپی آن‌ها باعث برجسته شدن تکرارها و شباهت‌های بیش از حد می‌شود. بهتر است هر قسمت را جداگانه دید و فرصت داد تا ایده‌ها و حال‌وهوای خاص هر استودیو در ذهن مخاطب جا بیفتد. این رویکرد نمی‌تواند مشکل تکرار ساختاری را حل کند، اما دست‌کم تجربه‌ی تماشاگر را دلپذیرتر می‌کند.

دنباله‌های نامتوازن و بازگشت شخصیت‌های محبوب

یکی از مزیت‌های بازگشت تمرکز به استودیوهای ژاپنی این است که فصل سوم امکان پرداخت دوباره به برخی شخصیت‌ها و روایت‌های فصل نخست را فراهم کرده است. سه اپیزود از فصل سوم عملاً دنباله‌ی مستقیم آثار قبلی هستند.

بهترین دنباله: «The Duel: Payback»

بهترین نمونه، اپیزود مشترک استودیوهای Kamikaze Douga و ANIMA با عنوان «The Duel: Payback» است. این قسمت بار دیگر ما را به دنیای سیاه‌وسفید و خشن رونین (با صداپیشگی برایان تی) بازمی‌گرداند. استفاده از بافت‌های تصویری خاص، رنگ‌های محدود و فضاهای مینیمال، جلوه‌ای چشمگیر و شاعرانه به این اپیزود داده است. مرز میان خیر و شر در این قسمت درهم می‌شکند و جدایی را می‌بینیم که در دام انتقام گرفتار شده است؛ تغییری که این قسمت را از دیگر آثار مشابه متمایز می‌کند.

دنباله‌های ضعیف‌تر

در مقابل، دو دنباله‌ی دیگر یعنی «The Ninth Jedi: Child of Hope» از Production I.G و «Yuko's Treasure» از Kinema Citrus کمتر موفق‌اند. اپیزود «گنج یوکو» تلاش می‌کند میراث زیبای «The Village Bride» از فصل اول را زنده کند، اما فاقد همان حس شگفتی و روح شاعرانه است. شخصیت F (با صداپیشگی کارن فوکوهارا) در این دنباله که به قهرمان اصلی تبدیل می‌شود، عمق و جاذبه‌ی لازم را ندارد.

اپیزودهای جدید و سایه‌ی یکنواختی

شش اپیزود دیگر کاملاً جدید هستند. هیچ‌کدام را نمی‌توان شکست مطلق نامید، اما برخی از آن‌ها از تکرار و یکنواختی بیش از حد رنج می‌برند. آثاری چون «The Song of Four Wings» از Project Studio Q، «The Bounty Hunters» از WIT Studio و «The Smuggler» از Trigger گرچه از نظر تکنیکی قابل توجه‌اند، اما در روایت تفاوت چندانی با آثار گذشته ندارند. تکرار بیش از حد قهرمانان یتیم، جدای‌های سرگردان و شکارچیان جایزه‌بگیرِ شکست‌خورده، انگیزه‌ی تماشاگر برای انتظار فصل بعد را کاهش می‌دهد.

دو اپیزود درخشان؛ یادآوری پتانسیل واقعی «ویژنز»

در میان این نُه اپیزود، تنها دو قسمت واقعاً قدرت و پتانسیل ایده‌ی «ویژنز» را به نمایش می‌گذارند و ثابت می‌کنند که وقتی استودیویی خارجی آزادی کامل داشته باشد، تا چه حد می‌تواند جهان «جنگ ستارگان» را دگرگون کند.

نخستین مورد، اپیزود «The Bird of Paradise» از Polygon Pictures است. این اپیزود از نظر بصری یکی از زیباترین و رنگارنگ‌ترین آثار کل مجموعه است و می‌توان آن را هم‌سنگ اپیزود «Sith» در فصل دوم دانست.

در این قسمت، سونوی می‌زونو در نقش شاگرد جدایی ظاهر می‌شود که در نبرد نابینا شده و ناچار است تنها با اتکا به نیرو (The Force) در طبیعت وحشی زنده بماند. این اثر از نظر مفهومی نیز یکی از عمیق‌ترین اپیزودهاست، زیرا فلسفه‌ی نیرو و مفهوم روشن‌بینی برای شاگردان جدای را به‌شکلی شاعرانه و تفکر‌برانگیز به تصویر می‌کشد.

دومین اپیزود شاخص، «BLACK» از استودیوی David Production است؛ تجربه‌ای منحصربه‌فرد که هیچ شباهتی به دیگر آثار سه فصل ندارد. این اثر با سبک پرانرژی و خطوط آزاد شینیا اوهیرا کارگردان ژاپنی ساخته شده و دقایق آخر زندگی یک طوفان‌سرباز (Stormtrooper) را به شکلی انتزاعی و سورئال روایت می‌کند. «BLACK» بیش از آن‌که داستانی خطی باشد، نوعی شعر تصویری است که با جلوه‌های روان‌گردان و موسیقی جاز پرشتاب ساکورا فوجی‌وارا همراه شده است. نتیجه، تجربه‌ای جسورانه و بدیع است که نشان می‌دهد اگر لوکاس‌فیلم به چنین نگاه‌های تجربی میدان بیشتری دهد، می‌تواند آینده‌ای تازه برای «جنگ ستارگان» رقم بزند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗