مدیریت موفق بحران آتش‌سوزی مینی پالایشگاه خراسان جنوبی با وجود ۵ انفجار

مدیریت موفق بحران و جلوگیری از تلفات انسانی

مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی اعلام کرد که حادثه آتش‌سوزی مینی پالایشگاه منطقه ویژه اقتصادی در دو سال گذشته، با وجود چندین انفجار مهیب و شرایط عملیاتی بسیار دشوار، هیچ‌گونه تلفات جانی در پی نداشته است. این موفقیت مرهون همکاری نزدیک نیروهای آتش‌نشانی، هلال‌احمر، سپاه انصارالرضا، نیروی انتظامی و سایر دستگاه‌های امدادی و خدماتی بود که با انسجام و کار تیمی توانستند حادثه را به‌طور کامل مدیریت کنند.

هماهنگی و فرماندهی واحد در عملیات

در مراحل اولیه حادثه، به‌دلیل احتمال گسترش آتش و وقوع انفجارهای متوالی، نیروهای امدادی اقدام به تخلیه اضطراری منطقه کردند، اما پس از ارزیابی مجدد، عملیات به‌صورت دقیق و مرحله‌ای ادامه یافت. کارشناسان آتش‌نشانی با محوریت فرمانده عملیات، از ابتدای حادثه با تشکیل کارگروه تخصصی و به‌کارگیری ساختار قرارگاهی، زمینه هدایت واحد نیروها را فراهم کردند.

در این حادثه حداقل چهار تا پنج انفجار رخ داد که هر یک می‌توانست خسارات سنگینی به‌دنبال داشته باشد اما با مدیریت میدانی، تصمیم‌گیری سریع و رعایت اصول ایمنی از بروز هرگونه خسارت انسانی جلوگیری شد.

استفاده از فناوری‌های نوین و مدت زمان عملیات

در این عملیات، از فناوری‌های نوین برای پایش و کنترل حریق استفاده شد که نقش مهمی در تسریع روند اطفاء داشت:

• استفاده از پهپاد برای پایش لحظه‌ای وضعیت آتش.
• به‌کارگیری سامانه مانیتورینگ آتش‌نشانی برای کنترل حرارت و خنک‌سازی نقاط بحرانی.

عملیات اطفا و خنک‌سازی در مجموع طی حدود ۸۰ ساعت به پایان رسید و پس از اطمینان از ایمنی محل، بررسی‌های کارشناسی برای تعیین علت حادثه آغاز شد. حضور فعال فرماندهان و مدیران ارشد استانی در صحنه، زمینه افزایش روحیه نیروها و پیشبرد هماهنگ عملیات را فراهم کرد.

تقویت زیرساخت‌های ایمنی و پدافند غیرعامل در منطقه ویژه اقتصادی

مدیر بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) منطقه ویژه اقتصادی خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات پس از حادثه، اعلام کرد که دستورالعمل‌ها و سخت‌گیری‌های ایمنی به‌صورت جدی‌تری در سطح منطقه اعمال شده است. تجربه این حادثه ثابت کرد که ایجاد آمادگی، آموزش مستمر نیروهای تخصصی و تقویت تجهیزات امدادی می‌تواند خسارات را به حداقل برساند.

الزامات جدید ایمنی و افزایش توان مقابله

پس از وقوع آتش‌سوزی پالایشگاه در سال ۱۴۰۲، تغییرات مهمی در زیرساخت‌ها و دستورالعمل‌های منطقه ایجاد شد:

• الزام مشاور ایمنی: تمام واحدهای صنعتی و سوختی بدون حضور مشاور ایمنی و اخذ مجوزهای لازم اجازه فعالیت ندارند.
• افزایش ذخیره آب: ظرفیت ذخیره‌سازی آب در منطقه پنج برابر شده است.
• ذخیره فوم: در تمام واحدها یک تا دو تن فوم سنگین ذخیره‌سازی شده است.

همچنین، با ابلاغ طرح پدافند غیرعامل در سال گذشته، اجرای دستورالعمل‌های ایمنی و پدافندی برای تمامی واحدهای سوختی و شیمیایی منطقه الزامی شده است. هیچ طرحی بدون توجیه ایمنی و مشاوران رسمی مجاز به اجرا نیست و هدف، مدیریت هزینه‌ها همراه با ارتقای سطح ایمنی است.

وضعیت واحدهای سوختی و نقش ترانزیتی

در حال حاضر، پنج واحد سوختی با پیشرفت فیزیکی ۳۰ تا ۷۰ درصد در منطقه ویژه اقتصادی در حال احداث هستند. علاوه بر این، ۱۵ واحد ذخیره‌سازی سوخت در ناحیه مرزی ماهیرود فعالیت دارند که از نظر موقعیت جغرافیایی، نقش انبار و پشتیبانی ترانزیت به کشور افغانستان را ایفا می‌کنند.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی در پایان تأکید کرد: پیشگیری همواره کم‌هزینه‌تر از مقابله است و باید با نگاهی آینده‌نگر، در حوزه اقدامات پیشگیرانه و ارتقای ایمنی واحدهای صنعتی و معدنی به‌ویژه در مناطق پرخطر سرمایه‌گذاری بیشتری صورت گیرد.