الزام پرداخت عوارض سبز برای صنایع آلاینده؛ لوح سبز به صادرات کمک می‌کند

معاون محیط انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان با اشاره به نتایج بررسی‌های صورت گرفته، اعلام کرد که بخش قابل توجهی از واحدهای آلاینده محیط زیست در این استان با چالش جدی در زمینه تصفیه فاضلاب و نداشتن تصفیه‌خانه استاندارد روبرو هستند؛ مشکلی که تهدیدی مستقیم برای منابع آب، بافت خاک و زیست‌بوم منطقه محسوب می‌شود.

چالش فاضلاب و تهدید زیست‌محیطی

پس از بررسی‌های انجام شده و شناسایی واحدهای آلاینده محیط زیست مشخص شد که درصد بالایی از آنها با مشکل فاضلاب و تصفیه‌خانه مواجه هستند. برخی از این واحدها فاقد تصفیه‌خانه بوده و شماری از تاسیسات موجود نیز توان تصفیه پساب بر اساس استانداردهای زیست محیطی را ندارند. در نتیجه، در برخی مواقع شاهد ورود فاضلاب واحدهای صنعتی به محیط زیست هستیم که تهدیدی جدی برای منابع آب، بافت خاک و زیست‌بوم منطقه به شمار می‌رود.

الزام قانونی: عوارض سبز برای صنایع آلاینده

در طول سال، سلسله اقداماتی برای واحدهای آلاینده محیط زیست انجام می‌شود که یکی از مهم‌ترین آنها، مشمول شدن این واحدها و صنایع به پرداخت عوارض به دولت است. بر اساس ماده ۲۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده، همه واحدهای تولیدی، صنعتی، معدنی و خدماتی آلاینده، پس از تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست و بر اساس معیارهای آلایندگی مشخص شده، ملزم به پرداخت نیم تا ۲ درصد با عنوان «عوارض سبز» هستند.

این عوارض به منظور تشویق واحدهای آلاینده به کاهش آلودگی و رعایت استانداردهای زیست محیطی وضع شده است و واحدها در صورت رعایت نکردن استانداردهای زیست محیطی، مشمول پرداخت آن می‌شوند.

همایش ملی صنعت سبز و فرآیند ارزیابی

عملکرد زیست محیطی شرکت‌کنندگان در همایش صنعت سبز در دو بخش عمومی و اختصاصی و در شاخص‌ها و بخش‌های مختلف مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد. این ارزیابی بر اساس مستندات بارگذاری شده در سامانه محیط زیست، خوداظهاری و اقدامات صورت گرفته، در چند مرحله انجام می‌شود.

شاخص‌های ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی

شاخص‌های ارزیابی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• بخش اختصاصی: این بخش مربوط به الزامات قانونی صورت گرفته برای کاهش آلایندگی، کیفیت کار، میزان اقدامات و میزان موفقیت در انجام تکالیف قانونی است.
• بخش عمومی: در این شاخص، اقداماتی که واحد صنعتی، معدنی و خدماتی فراتر از تکالیف قانونی برای حفاظت از محیط زیست انجام داده‌اند، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

واحدهای خدماتی، صنعتی و معدنی از منظر زیست محیطی تکلیف قانونی برای موضوعاتی نظیر ذخیره انرژی، ارتقای بهره‌وری، مسئولیت اجتماعی، دریافت نشان ایزو و اجرای برنامه‌های آموزشی ندارند. با این وجود، واحدها می‌توانند مدارک مربوط به این موضوعات را در قالب شاخص عمومی در سامانه جامع محیط زیست بارگذاری و فعالیت‌های صورت گرفته را تشریح کنند.

بررسی مستندات بارگذاری شده آغاز شده و تا ۲۰ روز دیگر در سطح استان ادامه دارد و سپس این مستندات در سطح ملی نیز بررسی می‌شود. برای هر شاخص عمومی و اختصاصی امتیازهایی در نظر گرفته شده که در برخی مولفه‌ها، امتیاز شاخص عمومی بیشتر از اختصاصی است.

مزایای کسب نشان صنعت سبز

دریافت لوح سبز برای واحدهای خدماتی، صنعتی و معدنی امتیازهایی به همراه دارد. برای نمونه، داشتن این برند به آنها در صادرات کالاهای تولیدی به سایر کشورها کمک می‌کند و محصولات تولیدی به راحتی در بازارهای بین‌المللی به فروش می‌رسد. همچنین، واحدهای دارای برند صنعت سبز می‌توانند از این نشان برای تبلیغ نیز بهره بگیرند؛ چرا که داشتن برند و نشان سبز به این معناست که شرکت صنعتی یا واحد خدماتی به تکلیف خود در قبال حفظ محیط زیست عمل کرده است.

با وجود اینکه حضور در همایش ملی صنعت سبز و کسب امتیاز بالا، مشوق‌هایی مانند تخفیف در عوارض، تسهیلات بانکی یا معافیت‌های زیست‌محیطی برای واحدهای نمونه به همراه ندارد، اما بسیاری از واحدهای خدماتی، صنعتی و معدنی مشتاق به حضور در این همایش و کسب این نشان هستند. حتی در برخی مواقع شاهد شرکت واحدهای آلاینده در همایش ملی صنعت سبز هستیم که نشان‌دهنده هدف‌گذاری این واحدها برای قرار گرفتن در بین صنایع سبز است.