آیکون خبر

خبر کامل

زنگ خطر کمبود یُد در آذربایجان شرقی؛ تهدید توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور

هشدار جدی درباره کمبود یُد در آذربایجان شرقی

مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی با اعلام وضعیت «در معرض خطر» دریافت یُد در استان، نسبت به پیامدهای جدی کمبود این عنصر حیاتی بر سلامت عمومی و روند توسعه کشور هشدار داد. وی امنیت غذایی را زیربنای امنیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی هر کشور دانست و تأکید کرد که ناامنی غذایی با افزایش سوءتغذیه، هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت تحمیل می‌کند.

یُد و امنیت ملی: زنگ خطر اختلالات ناشی از فقر یُد

سوءتغذیه ناشی از ناامنی غذایی اثرات نامطلوبی بر سلامت، یادگیری و توسعه فردی و اجتماعی دارد و در نهایت با کاهش توانمندی‌های ذهنی و جسمی، روند توسعه کشور را به مخاطره می‌اندازد. امنیت غذایی از ارکان مهم امنیت ملی است و کاهش دریافت یُد در استان، زنگ خطر بروز اختلالات ناشی از کمبود این عنصر حیاتی را به صدا درآورده است.

زمانی که یُد کافی به بدن نرسد، غده تیروئید قادر به تولید کافی هورمون نیست و در نتیجه مجموعه‌ای از عوارض با عنوان اختلالات ناشی از فقر یُد (IDD) بروز می‌کند.

این اختلالات شامل موارد زیر است که توسعه اجتماعی و اقتصادی کشور را تهدید می‌کند:

  • گواتر و کم‌کاری تیروئید
  • کرتینیسم و ناباروری
  • عقب‌ماندگی ذهنی و جسمی
  • افزایش مرگ‌ومیر کودکان

عوارض فقر یُد در مراحل مختلف زندگی

کمبود یُد در هر مرحله از زندگی می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد:

  • دوران جنینی: سقط، تولد نوزاد مرده، ناهنجاری‌های مادرزادی، افزایش مرگ‌ومیر نوزادان و اختلالات حرکتی و ذهنی.
  • دوران کودکی و نوجوانی: گواتر، عقب‌ماندگی رشد و کاهش ضریب هوشی.

مطالعه اخیر درباره میزان یُد ادرار دانش‌آموزان استان، نشان‌دهنده وضعیت در معرض خطر دریافت یُد در آذربایجان شرقی است و تحلیل سایر داده‌ها نیز تأیید می‌کند که وضعیت دریافت یُد در استان مطلوب نیست.

عوامل مؤثر در کاهش دریافت یُد در آذربایجان شرقی

چندین عامل محیطی و رفتاری در کاهش میزان دریافت یُد در استان نقش دارند:

  • کوهستانی بودن منطقه و پایین بودن میزان یُد خاک.
  • دسترسی مستقیم به نمک‌های دریاچه ارومیه.
  • تبلیغ نمک‌های غیرمجاز و فاقد یُد کافی.
  • مصرف نمک‌های دریا و نمک‌های رنگی مانند آبی، صورتی و بنفش.

نمک یُددار؛ مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین راهکار

میزان یُد در بیشتر مواد غذایی بسیار کم است؛ حتی ماهی، شیر، تخم‌مرغ و گوشت مقدار محدودی یُد دارند و سبزی‌ها و میوه‌ها تقریباً فاقد یُد هستند. بنابراین، تنها راه مطمئن برای تأمین نیاز روزانه بدن، استفاده از نمک یُددار است.

نمک یُددار، قدیمی‌ترین، مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین روش پیشگیری از کمبود یُد است و مزیت آن، مصرف همگانی در تمام اقشار جامعه است. همه افراد جامعه اعم از سالم، بیمار، جوان یا سالمند نیاز مداوم به یُد دارند، اما زنان باردار و مادران شیرده به مقدار بیشتری یُد نیاز دارند که گاهی تنها با مصرف نمک یُددار تأمین نمی‌شود و باید مکمل یُد مصرف کنند.

توصیه سازمان جهانی بهداشت

بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت و یونیسف، محدوده ۲۰ تا ۴۰ میکروگرم یُد به ازای هر گرم نمک برای یُددار کردن همگانی تأیید شده است. مصرف روزانه پنج گرم نمک یُددار استاندارد، حدود ۱۵۰ میکروگرم یُد به بدن می‌رساند که برای حفظ سلامت کافی و ایمن است.

خطرات نمک‌های تصفیه نشده و رنگی

نمک‌های تصفیه شده یُددار دارای پروانه بهداشتی، تاریخ تولید و انقضا و نشان استاندارد اجباری هستند و فاقد فلزات سنگین و ناخالصی‌های محلول مانند گچ می‌باشند. در مقابل، مصرف نمک‌های غیرمجاز خطرات جدی به دنبال دارد:

  • نمک دریا: تصفیه نشده و دارای فلزات سنگین است که خطر سرطان‌زایی آنها اثبات شده است. این نوع نمک مقدار کمی یُد دارد و نمی‌تواند نیاز بدن را تأمین کند، مگر آنکه با مجوز وزارت بهداشت تولید شده باشد.
  • نمک‌های رنگی: از جمله نمک صورتی هیمالیا، آبی و بنفش نیز تصفیه نشده و فاقد یُد کافی هستند و مصرف آنها ممکن است به کلیه و کبد آسیب برساند.

اجرای پویش «یُد کافی، هوش عالی»

پویش آموزش همگانی تغذیه سالم با شعار «یُد کافی، هوش عالی» از ابتدای تا پایان آبان‌ماه در سطح استان اجرا می‌شود. هدف از اجرای این پویش، آگاه‌سازی عمومی و اصلاح باورهای نادرست درباره نمک تصفیه شده یُددار است تا سلامت نسل امروز و آینده تضمین شود.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗