ورود قضایی به پرونده تخریب باغ مینو شیراز؛ توقیف ماشین‌آلات در اثر ملی

ورود دستگاه قضایی به پرونده تخریب بخشی از باغ مینو در شیراز، یکی از آثار ثبت ملی، حساسیت‌ها نسبت به حفظ میراث تاریخی این شهر را افزایش داد. این اقدام غیرقانونی که شامل تخریب ورودی موسوم به «کالسکه‌خانه» بود، شامگاه ۸ آبان ۱۴۰۴ وارد فاز قضایی شد.

مسئولان میراث فرهنگی اعلام کردند که مالک باغ بدون اخذ هرگونه مجوز مرمت و نظارت فنی، اقدام به تخریب کرده بود. این تخلف، با توجه به جایگاه ملی باغ، بلافاصله واکنش نهادهای نظارتی را در پی داشت.

جزئیات تخلف و اقدام فوری میراث فرهنگی

صادق زارع، سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان فارس، در خصوص نحوه ورود به این موضوع توضیح داد:

در شب هشتم آبان با هماهنگی دادستان مرکز استان فارس در محل حاضر شدیم و ماشین‌آلات تخریب را توقیف کردیم. طرح شکایت رسمی نیز صبح روز بعد تنظیم و پیگیری قضایی آغاز شد.

وی تأکید کرد که اقدام مالک کاملاً غیرقانونی بوده است. مالک مدعی ارائه طرح مرمتی بود، اما هیچ طرح مکتوب و مصوبی به اداره کل میراث فرهنگی ارائه نکرده بود و لذا هرگونه دخل و تصرف در این ملک، تخلف قانونی محسوب می‌شود.

اهمیت ملی باغ مینو و الزام به بازسازی

باغ مینو که در تاریخ شهری شیراز به عنوان منزل و ملک مهدی نمازی شناخته می‌شود، دارای اهمیت ساختاری و هویتی است. این باغ:

• در سال ۱۳۸۲ با شماره ۹۷۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
• هرگونه دخل‌وتصرف در آن تحت قانون حفظ آثار ملی قرار دارد.
• بخشی از سیستم تاریخی باغ‌سازی شیراز و الگوی باغ‌های قاجاری و پهلوی اول است.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان فارس تصریح کرد که بخش‌هایی از دیواره ورودی و کالسکه‌خانه تخریب شده و مالک موظف است مطابق اسناد تصویری و نقشه‌های مصوب، همان بخش‌ها را بازسازی کند. در طرح مصوب باغ، مرمت با حفظ ساختار تاریخی و با تأیید میراث فرهنگی پیش‌بینی شده بود، اما این ضابطه توسط مالک رعایت نشده است.

سابقه خطرناک و حساسیت دستگاه قضایی

پیگیری این پرونده در شرایطی انجام می‌شود که موضوع تغییر کاربری باغ‌های شیراز، به‌ویژه در محورهای قصرالدشت و باغ‌شهرها، طی سال‌های اخیر مورد توجه جدی مراجع قضایی قرار گرفته است. تخریب هر بخش از این مجموعه‌های ثبت ملی، ایجاد یک «سابقه خطرناک» برای سایر باغ‌های در معرض توسعه و تغییر کاربری تلقی می‌شود.

پیگیری فوری پرونده باغ مینو در آبان ۱۴۰۴، نمودی از حساسیت دستگاه‌های اجرایی و قضایی استان فارس نسبت به حفظ باغ‌های تاریخی شیراز است. انتظار می‌رود صدور رأی این پرونده و روند بازسازی، به‌عنوان یک پرونده شاخص در حوزه میراث فرهنگی شیراز مورد توجه عمومی و رسانه‌ای قرار گیرد.