توقف ۳۳ ساله آزمایش‌های هسته‌ای آمریکا: از ترینیتی تا ممنوعیت دائمی ۱۹۹۶

تاریخچه آزمایش‌های هسته‌ای آمریکا: از ترینیتی تا ۱۹۹۲

نخستین آزمایش هسته‌ای نه تنها توسط آمریکا بلکه در سطح جهان، با نام «ترینیتی» شناخته می‌شود که در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۵ در نیومکزیکو و به عنوان بخشی از پروژه منهتن انجام گرفت. هدف از این آزمایش‌ها بررسی دقیق خروجی انرژی، دامنه انفجار، اثرات حرارتی و الکترومغناطیسی و پیامدهای رادیواکتیو بود.

تا سال ۱۹۹۲، ایالات متحده در مجموع ۱۰۵۴ آزمایش هسته‌ای را به ثبت رساند. این انفجارها در مکان‌های متعددی از جمله جنوب غربی آمریکا (که نوادا پرتعدادترین مکان بود)، اقیانوس آرام و اطراف بیکینی آتول صورت گرفتند.

روش‌های متنوع انفجار و حرکت به سمت زیر زمین

آزمایش‌های اولیه شامل انفجار بمب‌هایی بودند که از برج‌هایی به ارتفاع ۱۰۰ فوت آویزان یا چند فوت بالاتر از سطح زمین قرار داشتند. برخی دیگر روی بارج‌ها یا با استفاده از بالون‌ها در ارتفاعات زیاد منفجر می‌شدند و بسیاری نیز از هواپیماها رها و در هوا منفجر می‌شدند. آمریکا همچنین روش‌های دیگری از جمله انفجارهای زیردریایی و در مدار پایین زمین را بررسی کرد؛ مانند آزمایش «استارفیش پرایم» که در فاصله ۲۵۰ مایلی بالای اقیانوس آرام انجام شد.

با هدف کاهش انتشار پیامدهای رادیواکتیو به جو، ایالات متحده به تدریج به انجام آزمایش‌های هسته‌ای در زیر زمین روی آورد.

معاهدات بین‌المللی و توقف دائمی آزمایش‌ها

نقطه عطف مهم در این روند، امضای معاهده ممنوعیت آزمایش محدود (LTBT) در سال ۱۹۶۳ با اتحاد جماهیر شوروی بود که آزمایش‌های هسته‌ای بالای زمین را ممنوع کرد. در نتیجه، تمام آزمایش‌ها بین سال‌های ۱۹۶۳ تا ۱۹۹۲ در زیر زمین و در ایالت‌هایی مانند نوادا، نیومکزیکو، کلرادو، آلاسکا و میسیسیپی انجام شدند.

پس از پایان جنگ سرد، رئیس‌جمهور جورج اچ. دابلیو. بوش در سال ۱۹۹۲ توقف موقتی بر آزمایش‌های هسته‌ای اعمال کرد. این توقف موقت توسط رئیس‌جمهور بیل کلینتون با امضای معاهده ممنوعیت جامع آزمایش (CTBT) در سال ۱۹۹۶ به طور نامحدود تمدید شد. آخرین آزمایش هسته‌ای آمریکا در سال ۱۹۹۲ در نوادا انجام شده بود.

خطرات رادیواکتیو: دلیل اصلی ممنوعیت

یکی از دلایل اصلی ممنوعیت آزمایش‌های هسته‌ای از سال ۱۹۹۲ و همچنین انتقال آن‌ها به زیر زمین در دهه ۱۹۶۰، اجتناب از خطرات پیامدهای رادیواکتیو بود. انفجارهای هسته‌ای ذرات رادیواکتیو آزاد می‌کنند که به گردوغبار، قطرات آب و سایر آلاینده‌ها می‌چسبند. نیمه‌عمر این ذرات می‌تواند از چند روز تا چند دهه متغیر باشد.

پیامدهای بهداشتی و زیست‌محیطی

ذرات رادیواکتیو کوچک‌تر می‌توانند توسط باد یا آب کیلومترها دورتر از محل آزمایش حمل شوند و حتی وارد اتمسفر فوقانی شده و به صورت جهانی گسترش یابند. این ذرات از طریق چرخه‌های زیستی مختلف جذب می‌شوند:

• از طریق خاک وارد چمن شده و سپس با تغذیه دام‌ها وارد شیر می‌شوند.
• در غدد تیروئید انسان تجمع می‌یابند.
• توسط اندام‌ها، بافت‌ها و به ویژه مغز استخوان جذب می‌شوند.

تحقیقات گسترده نشان داده‌اند که از آنجایی که این ذرات می‌توانند به DNA آسیب برسانند، پیامدهای رادیواکتیو خطر ابتلا به سرطان را در افراد در معرض تابش به شدت افزایش می‌دهند. تابش‌های ناشی از صدها آزمایش هسته‌ای قرن بیستم در سراسر جهان یافت شده و هزاران مورد سرطان، از جمله صدها مورد کشنده، به آن‌ها نسبت داده شده است. ذرات رادیواکتیو مرتبط با این آزمایش‌ها در ساکنان همه ایالت‌های قاره آمریکا نیز یافت شده‌اند.

علاوه بر تشدید تهدید و تنش جنگ هسته‌ای، این پیامدهای رادیواکتیو دلیل اصلی مقامات برای خطرناک دانستن ادامه آزمایش‌های هسته‌ای و توقف آن‌ها بود.