بازتوانی روانی اجتماعی، حلقه حیاتی مدیریت بحران تهران؛ تقدیر از متخصصان

بازتوانی روانی؛ رکن اساسی در کنار بازسازی فیزیکی

علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، در نشست تخصصی «بازآفرینی امید، دوره همسان‌سازی آموزش تیم‌های بازتوانی روانی اجتماعی بحران شهر تهران» با تأکید بر نقش حیاتی حمایت‌های روانی در مراحل پس از بحران، اظهار داشت که بازتوانی روانی اجتماعی، حلقه‌ای ضروری در مدیریت جامع بحران است و بدون آن، فرایند بازسازی واقعی هرگز کامل نخواهد شد.

نصیری تصریح کرد: «اگر در کنار بازسازی فیزیکی، ترمیم روان و بازگرداندن حس امنیت و اعتماد در جامعه نادیده گرفته شود، فرایند بازسازی واقعی هرگز کامل نخواهد شد.» وی با اشاره به تجربه شیوع کرونا، بیان کرد که در ابتدای فعال‌سازی ستاد مدیریت بحران کرونا، سازمان با کمبود نیروی متخصص در حوزه سلامت و بازتوانی مواجه بود.

از همین‌رو، موضوع بازتوانی جسمی و روانی به عنوان یکی از ارکان مدیریت بحران وارد ساختار سازمان شد و از ظرفیت متخصصانی چون روان‌پزشکان، مددکاران اجتماعی و درمانگران بهره گرفته شد.

الگوی موفقیت‌آمیز «جنگ ۱۲ روزه»

رئیس سازمان مدیریت بحران تهران با قدردانی از همکاری نهادهایی نظیر وزارت بهداشت، سازمان بهزیستی، اورژانس اجتماعی و شهرداری تهران، تأکید کرد که بازتوانی اجتماعی باید همانند امداد و نجات جدی گرفته شود. وی افزود:

تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد که حضور تیم‌های روان‌شناس و مددکار در صحنه‌های بحران، نه‌تنها به کاهش اضطراب و آسیب‌های روانی مردم کمک کرد، بلکه موجب انسجام اجتماعی و بازگشت امید در کوتاه‌ترین زمان ممکن شد.

بر این اساس، سازمان مدیریت بحران تهران توسعه و یکپارچه‌سازی این ظرفیت‌ها را یکی از اولویت‌های راهبردی خود می‌داند.

ضرورت هماهنگی و یکپارچه‌سازی ساختارها

در ادامه این نشست، مقامات ارشد نهادهای خدمات‌رسان نیز بر لزوم توسعه و هماهنگی در این حوزه تأکید کردند:

• سیدحسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور: وی به آسیب‌شناسی سیاست‌ها و برنامه‌های اقدام بازتوانی در مواجهه با بحران‌ها پرداخت و بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های خدمات‌رسان تأکید کرد.
• شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت: وی درباره ضرورت توسعه و یکپارچه‌سازی تیم‌های بازتوانی در شهر تهران سخن گفت و به ایجاد ساختار مشترک میان وزارت بهداشت و مدیریت بحران اشاره کرد.
• غفارزاده، مدیر دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی: با بیان تجارب بازتوانی در جنگ ۱۲ روزه، حضور میدانی نیروهای تخصصی در روزهای نخست بحران را الگویی برای آینده دانست.

روایت‌های انسانی و تقدیر از فعالان

در بخش دیگری از مراسم، سه نفر از مددکاران و روان‌شناسان فعال در بحران «جنگ ۱۲ روزه»، روایت‌های انسانی و میدانی خود از حمایت روانی آسیب‌دیدگان را برای حاضران بیان کردند.

این رویداد با تقدیر از کارشناسان نمونه حوزه بازتوانی روانی–اجتماعی از دستگاه‌های مختلف به پایان رسید. نهادهای تقدیر شده عبارتند از:

• وزارت بهداشت
• سازمان بهزیستی استان تهران
• جمعیت هلال احمر تهران
• نظام روان‌شناسی و مشاوره
• انجمن مددکاران اجتماعی ایران
• اداره کل سلامت شهرداری تهران
• شرکت شهر سالم