تنش بر سر حق نشر: ژاپن خواستار توقف آموزش Sora 2 با آثار استودیو گیبلی شد

درخواست رسمی ژاپن از OpenAI برای توقف آموزش مدل Sora 2

انجمن «توزیع محتوای برون‌مرزی» ژاپن (CODA)، نماینده شرکت‌های بزرگ فرهنگی و هنری این کشور، با ارسال نامه‌ای رسمی به شرکت OpenAI، خواستار توقف فوری استفاده از آثار دارای حق نشر اعضای خود برای آموزش مدل هوش مصنوعی تولید ویدیوی Sora 2 شد. این اقدام در پی انتشار گسترده محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی با الهام از فرهنگ ژاپن صورت گرفته و تنش‌ها بر سر مالکیت فکری در عصر هوش مصنوعی را تشدید کرده است.

انجمن CODA وظیفه مبارزه با نقض حق نشر و حفاظت از مالکیت فکری شرکت‌های بزرگ ژاپنی همچون استودیو گیبلی، باندای نامکو و اسکوئر انیکس را برعهده دارد. این انجمن در نامه خود تأکید کرده است که فرآیند تکثیر داده‌ها در جریان آموزش مدل‌های یادگیری ماشینی را مصداق بارز نقض حق نشر می‌داند.

استدلال حقوقی: تکثیر داده‌ها نقض حق نشر است

CODA معتقد است که خروجی‌های مدل‌های هوش مصنوعی مانند Sora 2 شامل محتوایی با شخصیت‌ها و عناصر دارای کپی‌رایت شده است. این انجمن در نامه خود به صراحت اعلام کرد:

در نظام حقوقی ژاپن، استفاده از آثار دارای کپی‌رایت مستلزم اخذ مجوز قبلی است و هیچ سازوکاری وجود ندارد که بتوان از طریق اعتراض بعدی، مسئولیت نقض حق نشر را نادیده گرفت.

این موضع‌گیری، سیاست اعلام‌شده توسط سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، مبنی بر اعمال سیاست «انصراف» (opt-out) برای دارندگان حقوق مالکیت فکری در Sora را به چالش می‌کشد و آن را مغایر با قوانین حق نشر ژاپن می‌داند.

سابقه تأثیرپذیری محصولات OpenAI از رسانه‌های ژاپنی

پس از معرفی ابزار هوش مصنوعی ساخت ویدیو Sora 2، حجم عظیمی از محتوای تولیدشده با الهام از آثار فرهنگی و هنری ژاپن در اینترنت منتشر شد. این موضوع باعث شد تا دولت ژاپن نیز به‌صورت رسمی از OpenAI بخواهد بازتولید آثار هنری ژاپنی را متوقف کند.

این نخستین‌بار نیست که محصولات OpenAI به وضوح از رسانه‌های ژاپنی تأثیر می‌گیرند. پیش‌تر در زمان معرفی GPT-4o، تصاویر بی‌شماری با سبک «انیمیشن‌های جیبلی» در فضای آنلاین منتشر شد. حتی تصویر پروفایل فعلی سم آلتمن در شبکه X نیز به سبک آثار استودیو جیبلی شباهت دارد که نشان‌دهنده عمق نفوذ این سبک هنری در داده‌های آموزشی مدل‌های هوش مصنوعی است.

درخواست نهایی برای پاسخگویی مسئولانه

در پایان، انجمن CODA از طرف اعضای خود خواست تا OpenAI به شکایات مربوط به حق نشر «به‌صورت صادقانه و مسئولانه» پاسخ دهد و هرگونه استفاده از آثار دارای کپی‌رایت را، چه در داده‌های آموزشی و چه در خروجی مدل‌هایی مانند Sora، بدون کسب مجوز رسمی متوقف کند. این درخواست بر لزوم رعایت کامل قوانین مالکیت فکری در توسعه فناوری‌های نوین تأکید دارد.