هشدار درباره اوج‌گیری ویروس‌های تنفسی؛ معرفی واکسن‌های نوین RSV برای نوزادان و سالمندان

با آغاز فصل سرما، متخصصان نسبت به اوج‌گیری همزمان انواع ویروس‌های تنفسی از جمله آنفلوآنزا، کووید-۱۹ و ویروس خطرناک RSV هشدار می‌دهند. در این میان، تاکید بر واکسیناسیون به موقع و معرفی رویکردهای نوین جهانی برای محافظت از نوزادان و سالمندان در برابر RSV، اهمیت ویژه‌ای یافته است.

افزایش گردش ویروس‌ها در فضاهای بسته

سرد شدن هوا و تمایل مردم به گذراندن زمان بیشتر در فضاهای بسته و با تهویه ضعیف مانند مترو و محیط‌های اداری، شرایط را برای اوج‌گیری و گردش هم‌زمان انواع ویروس‌های تنفسی فراهم می‌کند. ده‌ها و صدها ویروس می‌توانند علائم سرماخوردگی ایجاد کنند، اما ویروس‌هایی نظیر آنفلوآنزا، که قادر است از یک سرماخوردگی ساده تا ذات‌الریه کشنده پیش برود، از مهم‌ترین آن‌ها هستند.

تغییرات محیطی و جمعیت‌شناختی، از جمله تجمع افراد در فضاهای محدود و جابجایی‌ها و مسافرت‌ها، خطر سرعت‌گرفتن انتشار بیماری را افزایش می‌دهد. همچنین، غفلت از واکسیناسیون به موقع، خطر ابتلا به عفونت‌های شدیدتر مانند برونشیت یا پنومونی را بالا می‌برد.

ضرورت واکسیناسیون آنفلوآنزا و توجه به کروناویروس

به دلیل خطرناک بودن و تهاجمی شدن آنفلوآنزا، به ویژه در گروه‌های آسیب‌پذیر، هر ساله بر واکسیناسیون آنفلوآنزا در ابتدای فصل سرما تاکید می‌شود. گروه‌های پرخطر شامل سالمندان، شیرخواران و زنان باردار هستند.

علاوه بر آنفلوآنزا، نباید از کروناویروس عامل کووید-۱۹ غافل شد. این مهمان ناخوانده سال‌های اخیر همچنان نیازمند نظارت دقیق است و سابقه طغیان ذات‌الریه ناشناخته در ووهان چین در سال ۲۰۱۹، اهمیت هوشیاری در این بازه زمانی را یادآوری می‌کند.

ویروس RSV: تهدیدی برای نوزادان و سالمندان

ویروس تنفسی RSV (ویروس سین‌سیشیال تنفسی) اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا می‌تواند نوزادان، به خصوص شیرخواران زیر ۶ ماه، و همچنین بزرگسالان بالای ۶۰ سال را به بیماری‌های شدید تنفسی مبتلا کند. خوشبختانه، علم پزشکی پیشرفت‌های قابل توجهی در پیشگیری از این ویروس داشته و اکنون دو رویکرد نوین و قدرتمند برای محافظت از نوزادان وجود دارد.

دو رویکرد نوین برای محافظت از نوزادان در برابر RSV

۱. واکسیناسیون زنان باردار

در این رویکرد، واکسن به زنان باردار (معمولاً در سه ماهه سوم) تزریق می‌شود. این کار ایمنی فعال را در بدن مادر ایجاد کرده و آنتی‌بادی‌های قوی خنثی‌کننده علیه ویروس RSV از طریق جفت به جنین منتقل می‌شوند. به این ترتیب، نوزاد از بدو تولد تا حدود شش ماهگی (اوج خطر RSV) در برابر بیماری شدید محافظت می‌شود. واکسن "Abrysvo" برای این منظور تأیید شده است.

۲. تجویز مستقیم آنتی‌بادی به نوزاد

راه دوم، تجویز مستقیم آنتی‌بادی از پیش ساخته شده موثر به خود نوزاد است. آنتی‌بادی نسل دوم و جدیدی مانند «نیرسویماب» ("Nirsevimab")، برخلاف آنتی‌بادی قدیمی‌تر که نیازمند تزریق ماهانه بود، تنها یک بار در ابتدای فصل شیوع RSV به نوزادان زیر ۸ ماه تجویز می‌شود و محافظتی طولانی‌مدت حدود پنج ماه را فراهم می‌کند.

واکسن‌های RSV برای بزرگسالان پرخطر

بزرگسالان بالای ۶۰ سال، به ویژه افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای مزمن مانند COPD، آسم یا نارسایی قلبی، در معرض خطر بالای بستری‌شدن در بیمارستان به دلیل RSV قرار دارند. واکسن‌های تأیید شده‌ای مانند "Arexvy" و "Abrysvo" با اثربخشی بالا (حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد) در پیشگیری از بستری‌شدن ناشی از RSV و نجات جان سالمندان تأثیر به‌سزایی دارند.

توصیه‌های پیشگیرانه و سایر مخاطرات پاییزی

ساده‌ترین و مهم‌ترین راه پیشگیری از ابتلا به عفونت‌های تنفسی، شستن کامل و صحیح دست‌ها، به ویژه قبل از تماس با چشم و بینی است. همچنین، رعایت نکات زیر می‌تواند به داشتن پاییزی کم‌خطرتر کمک کند:

• استفاده از ماسک در مکان‌های شلوغ و با تهویه ضعیف.
• ماندن در منزل در روزهای کسالت و بیماری.

علاوه بر ویروس‌ها، فصل پاییز مخاطرات دیگری نیز به همراه دارد. سرد شدن هوا و تغییرات اقلیمی منجر به آلودگی شدید هوای شهرهای بزرگ، خشکی آزاردهنده پوست، لغزندگی و تصادفات جاده‌ای، و بی‌احتیاطی در روشن کردن وسایل گرمایشی و خطر گازگرفتگی می‌شود که نیازمند احتیاطات چندگانه است.