شبنم ملکی: مجموعه عکس، فیلمی در سکوت است؛ داوران «سینما حقیقت» جسور باشند

شبنم ملکی، عکاس مستند، با تأکید بر نقش عکاسی در دگرگونی نگاه جامعه، خواستار حمایت عملی از عکاسان مستقل و اتخاذ رویکردی جسورانه و به دور از کلیشه در داوری‌های جشنواره «سینما حقیقت» شد. او مجموعه عکس را «فیلمی در سکوت» توصیف کرد که ریشه در مشاهده دقیق و درک صادقانه از جهان دارد.

نقش عکاسی مستند در دگرگونی اجتماعی

ملکی با اشاره به تجربه شخصی خود بیان کرد که آغاز عکاسی مستند، نگاه او را به جهان اطرافش دگرگون کرده است. به باور او، هر کوچه، چهره و موقعیتی حامل معنا و روایتی درونی است و واقعیت در عکاسی مستند، نه صرفاً در قاب، بلکه در نگاه، انتخاب لحظه و میزان صداقت عکاس معنا می‌یابد.

عکاسی مستند می‌تواند آینۀ تفکر جمعی باشد و نگاه جامعه را نسبت به خودش تغییر دهد. وقتی تصویری صادقانه و اندیشمندانه روایت می‌شود، مردم خود را در آن بازمی‌یابند و این همان نقطۀ آغاز تغییر است.

ایران، سرزمینی پر از روایت‌های کشف‌نشده

این عکاس تأکید کرد که ایران سرزمینی‌ست پر از روایت، تنوع و زیست‌جهان‌های انسانی؛ از جنوب تا شمال، و از شهرهای بزرگ تا روستاهای دورافتاده، زندگی در جریان است و هر گوشه حامل بخشی از حافظۀ جمعی ماست. او قالب مستند را بهترین ابزار برای ثبت این واقعیت‌ها دانست، چرا که می‌تواند با احترام، صداقت و بدون واسطه روایت کند.

ملکی افزود: هر شهر و روستا سرشار از روایت‌های انسانی و سوژه‌های کشف‌نشده است. برای به ثمر رسیدن پروژه‌های عکاسان مستقل، کافی‌ست امکانات، حمایت‌های مالی و اجرایی در دسترس آن‌ها قرار گیرد. نتیجه این حمایت، خلق آثاری خواهد بود که علاوه بر زیبایی بصری، عمق اجتماعی و تأثیر فرهنگی دارند.

مجموعه عکس: فیلمی که در سکوت روایت می‌شود

ملکی گرایش جشنواره «سینما حقیقت» به بخش مجموعه‌عکس را اقدامی ارزشمند برشمرد و دلیل آن را ریشه مشترک عکاسی و سینما در روایت‌گری زمان و انسان دانست. او اهمیت این بخش را فراتر از پیوند تاریخی، در کندوکاو در لایه‌های عمیق‌تر جامعه می‌داند.

به عقیده وی، مجموعه‌ عکس می‌تواند ابزاری برای واکاوی، پرسش‌گری و فهم دوبارۀ واقعیت‌های پنهان در زندگی روزمره باشد.

او تصریح کرد:

• مجموعه‌ عکس همان فیلمی‌ست که در سکوت روایت می‌شود.
• این قالب تماشاگر را به تفکر و گفت‌وگو دعوت می‌کند.
• نگاه مستند در عکاسی، ریشه در مشاهدۀ دقیق و درک صادقانه دارد.
• هر فریم عکاسی می‌تواند نقطه‌ی شروع یک روایت سینمایی باشد.

ملکی معتقد است عکاسی مستند به مستندسازان می‌آموزد چگونه بدون دخالت اما با درک عمیق، جهان را ببینند؛ مهارتی که برای هر مستندساز ضروری است.

فراخوان برای جسارت در داوری و حمایت عملی

این عکاس از هیئت داوران و انتخاب‌کنندگان جشنواره درخواست کرد که نگاهی تازه‌تر و جسورانه‌تری در داوری‌ها داشته باشند. او تأکید کرد که وقت آن رسیده است که از تکرار مسیرهای امن و کارهای کلیشه‌ای فاصله بگیریم و به آثار جسور، خلاق و تأثیرگذار فرصت دیده‌شدن بدهیم؛ آثاری که از دل تجربۀ زیستۀ جامعه می‌آیند.

ملکی افزود: در داوری، ای کاش در کنار توجه به زیبایی‌شناسی و تکنیک، به صدق نگاه، تأثیر اجتماعی و جسارت در روایت هم بها داده شود.

او همچنین ابراز امیدواری کرد که جشنواره و نهادهای فرهنگی با حمایت عملی از عکاسان مستقل، از جمله ارائه کمک‌هزینه، تسهیلات سفر و امکانات اجرایی، زمینۀ خلق آثار ماندگار را فراهم کنند. او هشدار داد که بسیاری از ایده‌های مهم فقط به دلیل نبود حمایت متوقف می‌شوند، در حالی ‌که پتانسیل تغییر جریان فکری جامعه را دارند.