آیکون خبر

خبر کامل

جایزه بزرگ دوسالانه براتیسلاوا برای تصویرگر ایرانی؛ ترهنده: هنر ایران روح خاصی دارد.

تصویرگری کتاب کودک ایران بار دیگر در سطح جهانی درخشید. در سی‌امین دوسالانه جهانی تصویرگری براتیسلاوا (BIB)، که با حضور ۲۹۱ هنرمند از ۴۲ کشور برگزار شد، نوشین صادقیان، تصویرگر ایرانی، موفق به کسب جایزه بزرگ (درخت طلا) شد. هم‌زمان، سحر ترهنده، کارشناس و مدیر نشر، به عنوان یکی از داوران بین‌المللی، از اهمیت حضور مستمر ایران و جایگاه درخشان هنر بومی سخن گفت.

دوسالانه براتیسلاوا؛ مهم‌ترین رویداد جهانی تصویرگری

دوسالانه جهانی تصویرگری براتیسلاوا (BIB) که از سال ۱۹۶۷ با ابتکار یونسکو و دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) در کشور اسلواکی آغاز شد، امروز به عنوان یکی از مهم‌ترین جشنواره‌های تصویرگری کتاب کودک در جهان شناخته می‌شود. هدف اصلی این رویداد، معرفی و قدردانی از تصویرگران برجسته، ترویج تبادل فرهنگی و تشویق به ارتقای کیفیت آثار در حوزه ادبیات کودک است.

حضور ایران با داور و برنده جایزه بزرگ

در دوره اخیر این دوسالانه، سحر ترهنده، کارشناس ارشد چندرسانه‌ای و گرافیک، عضو شورای کتاب کودک، مدرس و مدیر بخش کودک و نوجوان انتشارات فاطمی (کتاب‌های طوطی)، با حمایت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به عنوان یکی از داوران بین‌المللی انتخاب شده بود. او که پیش‌تر نیز در داوری جوایزی چون «هانس کریستین اندرسن» حضور داشته، به تشریح اهمیت حضور مستمر ایران و جایگاه درخشان تصویرگری کشور در این رویداد بین‌المللی پرداخت.

اوج موفقیت ایران در این دوره، اهدای جایزه بزرگ (گرند پری) به نوشین صادقیان، تصویرگر ایرانی، برای اثر «دختر دال» بود. این موفقیت، افتخاری بزرگ برای کل جامعه تصویرگری ایران محسوب می‌شود.

تصویر کتاب دختر دال اثر نوشین صادقیان
«دختر دال» با تصویرگری نوشین صادقیان و بازنویسی احمد اکبرپور، اثر برگزیده سال ۲۰۲۵ دوسالانه براتیسلاوا.

معیارهای داوری و چالش‌های بین‌المللی

ترهنده درباره روند داوری سی‌امین دوسالانه براتیسلاوا توضیح داد که این فرایند در چند مرحله شامل بررسی فردی آثار و سپس جلسات گروهی با بحث و تبادل نظر انجام شد. معیارهای اصلی ارزیابی آثار عبارت بودند از:

  • شناخت زبان بصری اثر
  • تسلط بر تکنیک‌های اجرایی
  • هماهنگی تصویر با متن
  • نگاه خلاقانه و نوآورانه

در پایان داوری، برگزیدگان شامل یک جایزه بزرگ (درخت طلا)، پنج سیب طلایی و پنج پلاک افتخار معرفی شدند.

تنوع سبک‌ها و جبران محدودیت‌ها

هیأت داوران امسال ترکیبی از متخصصان ۱۰ کشور مختلف شامل اسلواکی، چین، آمریکا، دانمارک، اندونزی، برزیل، اسپانیا، شیلی، سوئیس و ایران بود. این ترکیب، گفت‌وگوهای بین‌فرهنگی الهام‌بخشی را رقم زد که در آن داوران درباره شرایط تولید، فضای نشر و تربیت هنرمندان در کشورهای خود تبادل تجربه می‌کردند.

این داور ایرانی به چالش‌های موجود نیز اشاره کرد و گفت: «در داوری‌های بین‌المللی، گاهی شرایط فنی و کیفیت چاپ کتاب‌ها نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. محدودیت‌های اقتصادی، گرانی کاغذ و دشواری‌های تولید ممکن است بر کیفیت فیزیکی کتاب‌ها تأثیر بگذارد، اما خوشبختانه، ایده‌های خلاقانه و نگاه هنری تصویرگران ایرانی همواره توانسته است این محدودیت‌ها را جبران کند.»

تثبیت جایگاه جهانی تصویرگری ایران

ایران بیش از پنج دهه است که به صورت پیوسته در دوسالانه براتیسلاوا شرکت می‌کند. این حضور مستمر به تثبیت جایگاه جهانی تصویرگری ایران کمک شایانی کرده است. تصویرگران ایرانی با بهره‌گیری از عناصر فرهنگی، داستانی و زیبایی‌شناسی بومی، آثار خود را در میان برترین‌های جهان مطرح کرده‌اند.

ایران در ذهن بسیاری از داوران دیگر به عنوان کشوری با ریشه‌های هنری عمیق و تصویرگرانی با هویت فرهنگی مشخص شناخته می‌شود. آن‌ها معتقد بودند آثار ایرانی روح خاصی دارند؛ ترکیبی از تخیل شاعرانه، رنگ‌های گرم و روایت انسانی که به راحتی در ذهن می‌ماند.

نقش کانون پرورش فکری در توسعه هنر تصویرگری

ترهنده نقش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را در رشد تصویرگری ایران بسیار پررنگ دانست. کانون در دهه‌های گذشته، با ایجاد بستر حرفه‌ای برای تولید کتاب، پرورش تصویرگران و حمایت از نشر آثار کودک، بنیان‌گذار جریان تصویرگری مدرن در ایران بوده است. بسیاری از تصویرگران مطرح امروز، کار خود را از این نهاد فرهنگی آغاز کرده و همچنان با آن پیوند دارند.

این موفقیت جهانی نشان می‌دهد که مسیر تصویرگری در ایران با وجود محدودیت‌ها، مسیر درستی است و می‌تواند الهام‌بخش نسل جدید باشد. موفقیت در سطح جهانی حاصل تلاش جمعی است؛ از نویسنده و تصویرگر گرفته تا ناشر و نهادهای فرهنگی. حضور در رویدادهایی چون براتیسلاوا فرصتی است تا هنر و فرهنگ ایرانی نه فقط دیده شود، بلکه در گفت‌وگوی جهانی درباره زیبایی و خیال، سهمی درخشان داشته باشد.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗