بحران هورالعظیم: سوختن ۲۵ هزار هکتار، مخالفت عراق و ترکیه با رهاسازی آب

بحران آلودگی هوا و آتش‌سوزی هورالعظیم

محمد جواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان، در نشست خبری کارگروه اضطرار آلودگی هوای استان، وضعیت هوای خوزستان را به شدت تحت تأثیر آلایندگی‌های مختلف دانست. وی اظهار داشت که علاوه بر آلاینده‌های ناشی از صنایع و فعالیت‌های کشاورزی، دود متصاعد از آتش‌سوزی گسترده در تالاب هورالعظیم از اسفند ماه سال گذشته، هوای بخش غربی خوزستان را آلوده کرده است.

اشرفی با اشاره به تلاش‌های صورت گرفته برای مهار آتش‌سوزی، از اعزام هواپیمای آب‌پاش به بخش عراقی تالاب در دو مرحله خبر داد. با این حال، وی تاکید کرد:

وسعت آتش‌سوزی در تالاب هورالعظیم بسیار زیاد است و حدود ۲۵ هزار هکتار از اراضی این تالاب در بخش عراقی سوخته است. متأسفانه به دلیل گرمای بی‌سابقه در پنجاه سال اخیر، اثرگذاری فعالیت هواپیمای آب‌پاش بسیار کم است.

چالش‌های دیپلماتیک و کمبود منابع آبی

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان، تنها راه مهار کامل آتش‌سوزی را رهاسازی آب در تالاب عنوان کرد و به موانع دیپلماتیک و داخلی در این زمینه اشاره کرد:

مخالفت عراق و ترکیه با آبگیری تالاب

• رایزنی با عراق: مذاکرات دیپلماتیک برای حل این معضل انجام شده و آخرین جلسه با مقامات عراقی دو هفته پیش برگزار شد. کشور عراق معتقد است که ایران باید رهاسازی آب در بخش عراقی تالاب انجام دهد.
• مذاکره با ترکیه: سدسازی کشور ترکیه بر خشک شدن بخش عراقی تالاب هورالعظیم تأثیرگذار بوده است. متأسفانه رایزنی‌ها با ترکیه نیز به نتیجه نرسیده و این کشور با رهاسازی آب در تالاب موافقت نکرده است.

خشکسالی و ذخیره سد کرخه

اشرفی با بیان اینکه حوضه آبریز کرخه نیز دچار خشکسالی است، امکان رهاسازی آب از این حوضه را منتفی دانست. وی تصریح کرد که در حال حاضر، تنها یک میلیارد مترمکعب ذخیره آب در پشت سد کرخه وجود دارد.

وی در خصوص وضعیت بخش ایرانی تالاب نیز توضیح داد که از کل مساحت ۹۰ هزار هکتاری تالاب هورالعظیم در ایران، ۲ هزار هکتار (حدود ۲ درصد) از زمان جنگ تاکنون به دلیل وجود تأسیسات نفتی و جاده‌سازی خشک شده است. وی افزود که اگر ۲ میلیارد مترمکعب آب نیز وارد تالاب شود، تمام تالاب امکان آبگیری این حجم از آب را دارد، اما حداکثر آب‌گرفتگی فعلی تالاب ۴۰ درصد است.

لزوم افزایش تاب‌آوری در برابر آلودگی هوا

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان بر لزوم افزایش تاب‌آوری در برابر شرایط آلودگی هوا تاکید کرد و راهکارهایی را مطرح نمود:

• کمربند سبز: کمربند سبز یک راهکار اساسی برای رفع آلودگی شهر است، اما اقدامات اساسی برای تکمیل کمربند سبز اهواز انجام نشده است.
• تأمین اعتبار: تصمیم گرفته شده است که اعتبار لازم برای شهرهایی که امکان ایجاد کمربند سبز دارند، از محل عوارض آلایندگی تأمین شود.

اشرفی در پایان به وضعیت هشداردهنده هوای استان اشاره کرد و گفت: در شش ماه گذشته، ۶۷ روز هوای استان ناسالم بوده است. به دلیل تغییر لحظه‌ای میزان آلایندگی، اعلام تعطیلی ادارات و مدارس نیز در لحظه تصمیم‌گیری می‌شود و تلاش می‌شود با پایش لحظه‌ای کیفیت هوا، از تردد مردم در زمان آلودگی کاسته شود.