تزریق ۲۳۰ همت نقدینگی بانک مرکزی برای سومین هفته متوالی؛ کاهش تقاضای بانک‌ها به زیر ۵۰۰ همت

بانک مرکزی در تازه‌ترین عملیات بازار باز خود، برای سومین هفته متوالی ۲۳۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی به شبکه بانکی تزریق کرد. این اقدام در حالی صورت گرفت که میزان تقاضای بانک‌ها برای اولین بار پس از چند هفته، کاهش یافته و به زیر ۵۰۰ هزار میلیارد تومان رسید، اما عطش نقدینگی در بازار بین‌بانکی همچنان بالا باقی ماند.

جزئیات عملیات بازار باز: تزریق محتاطانه نقدینگی

در عملیات بازار باز منتهی به ۱۲ آبان سال جاری، بانک مرکزی با تزریق ۲۳۰ همت (هزار میلیارد تومان) نقدینگی موافقت کرد. این رقم در حالی تخصیص یافت که حجم کل تقاضای بانک‌ها به ۴۹۴.۴۶ همت رسیده بود. این میزان تقاضا، اگرچه نسبت به هفته‌های قبل کاهش جزئی داشت، اما همچنان نشان‌دهنده نیاز شدید شبکه بانکی به منابع کوتاه‌مدت است.

بررسی آمارها نشان می‌دهد که در این دوره، تنها ۴۶.۵۱ درصد از کل درخواست‌های بانک‌ها توسط بانک مرکزی تأمین شده است. جزئیات کلیدی این عملیات به شرح زیر است:

• حجم تزریق نقدینگی: ۲۳۰ همت (برای سومین هفته متوالی)
• حجم تقاضای بانک‌ها: ۴۹۴.۴۶ همت
• نسبت پذیرش درخواست‌ها: ۴۶.۵۱ درصد
• نرخ بهره توافق بازخرید (ریپو): ۲۳ درصد (ثابت)
• مدت سررسید: ۷ روزه

همچنین، ارزش قراردادهایی که در همین هفته سررسید شده‌اند، حدود ۲۳۱ همت اعلام شد؛ بدین ترتیب حجم مانده توافق‌های باز تا پایان هفته به همان ۲۳۰ همت رسیده است.

ثبات در سیاست پولی و مهار فشارهای تورمی

موضع بانک مرکزی در این هفته نیز بر سیاست‌های پولی محتاطانه تأکید داشت. ثبات در سطح تخصیص منابع و عدم افزایش رقم موافقت، نشان‌دهنده تلاش سیاست‌گذار پولی برای جلوگیری از تشدید فشارهای تورمی از طریق تزریق بی‌رویه نقدینگی است. این الگوی نسبتاً ثابت در سه دوره متوالی عملیات بازار باز (۲۸ مهر، ۵ آبان و ۱۲ آبان ۱۴۰۴) مشاهده می‌شود.

اگرچه حجم تزریق نقدینگی برای سومین هفته پیاپی روی ۲۳۰ همت تثبیت شده، اما کاهش پی‌درپی تقاضای بانک‌ها از ۵۱۶ همت به ۴۹۴ همت، حاکی از تعدیل نسبی فشار نقدینگی در شبکه بانکی است. این روند نزولی (کاهش حدود ۴ درصدی نسبت به دو هفته پیش) نشان می‌دهد که عطش نقدینگی در شبکه بانکی اندکی تعدیل شده است.

در نتیجه این کاهش تقاضا، نسبت پذیرش درخواست‌ها به تدریج افزایش یافته و از ۴۴ درصد در اواخر مهر به حوالی ۴۶.۵ درصد در ۱۲ آبان رسیده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد با کاهش نیاز نقدی بانک‌ها، سطح دسترسی به منابع بانک مرکزی اندکی بهبود یافته است.

بازار شبانه؛ پناهگاه اضطراری و ناترازی ساختاری

در کنار عملیات بازار باز، آمار اعتبارگیری قاعده‌مند (بازار شبانه) نیز نشان می‌دهد که بانک‌ها طی هفته منتهی به ۱۲ آبان بار دیگر به این بازار پناه آورده‌اند. ارزش اعتبارگیری روزانه در این بازار بین ۵۹.۴ تا حوالی ۷۴ همت در نوسان بوده که بیانگر تداوم کمبود نقدینگی در بخش‌هایی از شبکه بانکی است.

تثبیت نرخ سود بین‌بانکی در سقف دالان ۲۴ درصد و استمرار تقاضای بالای بانک‌ها برای منابع کوتاه‌مدت، نشان می‌دهد که تنگنای نقدینگی هنوز از میان نرفته است. افزایش هم‌زمان تقاضا در بازار قاعده‌مند، در کنار تزریق نقدینگی از مسیر ریپو، نشانه آن است که بخشی از شبکه بانکی با ناترازی ترازنامه‌ای ساختاری روبه‌روست و نیازهای اضطراری خود را از طریق بازار شبانه تأمین می‌کند.