نشست راهبردی دولت و مجلس برای اقتصاد مرزی؛ تأکید پزشکیان بر دیپلماسی استانی و رفع خودتحریمی

نشست راهبردی مقامات ارشد کشور با استانداران ۱۶ استان مرزی، در تاریخ ۱۳ آبان برگزار شد. در این نشست مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، وزرای کشور، امور اقتصادی و دارایی، صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی و همچنین روسای سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی حضور داشتند.

اهداف کلیدی نشست راهبردی

هدف اصلی این گردهمایی، بررسی راهکارهای عملیاتی برای استفاده حداکثری از پتانسیل‌های اقتصادی استان‌های مرزی و رفع موانع موجود بود. محورهای اصلی نشست شامل موارد زیر بود:

• بررسی راهکارهای استفاده حداکثری از ظرفیت‌های اقتصادی استان‌های مرزی.
• رفع موانع اجرایی و حقوقی پیش روی فعالیت‌های اقتصادی.
• تقویت همکاری‌های منطقه‌ای با کشورهای همسایه.
• تأمین پایدار کالاهای اساسی مورد نیاز کشور.

تفویض اختیار؛ راهکار مقابله با خودتحریمی

رئیس‌جمهوری در دیدار با استاندار و اعضای مجمع نمایندگان استان کرمان، بر اهمیت «دیپلماسی استانی» تأکید کرد و تفویض اختیار به استان‌ها را راهکاری اساسی برای رفع «خودتحریمی‌ها» دانست. او تصریح کرد که استان‌های مرزی دارای ظرفیت‌های بسیار بالایی هستند و با بهره‌گیری مناسب از اختیارات تفویض‌شده، می‌توانند نقش مؤثری در عرصه منطقه‌ای و اقتصادی ایفا کنند.

دیدگاه‌های رئیس‌جمهور درباره اقتصاد و تورم

پزشکیان همچنین ساختار اداری بزرگ و بیش از حد دولت را یکی از عوامل مهم تورم در کشور برشمرد و اظهار داشت که اصلاح وضعیت اقتصادی باید از درون خود دولت آغاز شود.

دیپلماسی استانی؛ اولویت جدید سیاست خارجی

این نشست و جلسات مشابه اخیر، نشان‌دهنده رویکرد تازه دولت چهاردهم در محور قرار دادن مناطق مرزی برای رشد اقتصادی و تبدیل دیپلماسی استانی به یکی از اولویت‌های اصلی است. این ایده از روزهای نخست آغاز به کار دولت توسط رئیس‌جمهور مطرح شده است. برگزاری این نشست در کنار دو رویداد اخیر، یعنی نشست وزرای کشور عضو اکو (۶ آبان) و دومین نشست دیپلماسی استانی (۳۰ مهر)، عزم دولت را برای ارتقای برنامه‌های دیپلماسی اقتصادی و مراودات تجاری با همسایگان مرزی نشان می‌دهد.

معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه وزیر کشور در این باره اظهار داشت که ایران از مزیت همسایگی با کشورهای بسیاری برخوردار است؛ به طوری که ۱۵ استان کشور با ۱۵ کشور همسایه هستند. وی افزود که این همسایگی کمک شایانی به بی‌اثر کردن تحریم‌ها خواهد کرد و نیازهای مشترک در قالب «ایران منطقه‌ای» برطرف خواهد شد.

نقش استان‌ها در خنثی‌سازی تحریم‌ها

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، پیشتر در نشست منطقه‌ای دیپلماسی اقتصادی شیراز (خردادماه) بر اهمیت نقش استان‌ها در توسعه تعاملات اقتصادی تأکید کرده بود. او بیان داشت:

ظرفیت‌های استانی می‌توانند بازوی مکمل سیاست خارجی برای پیشرفت کشور باشند. وظیفه وزارت امور خارجه تسهیلگری، مانع‌زدایی و ایجاد مسیر برای فعالان اقتصادی، صادرکنندگان، سرمایه‌گذاران و دستگاه‌های اجرایی است.

وزیر امور خارجه در مراسم اختتامیه دومین اجلاس منطقه‌ای دیپلماسی استانی نیز با اشاره به نقاط ضعف داخلی، تأکید کرد که این نقاط ضعف صرفاً ناشی از تحریم‌ها نیستند. او مأموریت مهم‌تر وزارت امور خارجه را در کنار پیگیری رفع تحریم‌ها، «بی‌اثر‌سازی و خنثی‌سازی تحریم‌ها» و «تأمین نیازهای کشور» عنوان کرد.

مدیرکل آسیای جنوبی وزارت امور خارجه نیز هدف از دیپلماسی استانی را استفاده از ظرفیت‌های استان‌های مرزی در تعامل تجاری با کشورهای همسایه و تقویت رابطه بین اقتصاد و سیاست در راستای سیاست همسایگی کشور دانست.

الزامات تحقق اهداف اقتصادی مرزی

هدف نهایی دولت از این اجلاس‌ها و تأکید بر دیپلماسی استانی، استفاده از پتانسیل‌های مرزی، کاهش اثر تحریم‌ها، افزایش صادرات غیرنفتی و تقویت ارتباط با همسایگان است. با این حال، تحقق این اهداف بزرگ مستلزم فراهم شدن پیش‌نیازهای مهمی است که شامل موارد زیر می‌شود:

1. رفع موانع حقوقی و اجرایی.
2. هماهنگی کامل بین دستگاه‌های اجرایی مختلف.
3. فراهم کردن زیرساخت‌های لازم در مناطق مرزی.
4. تقویت و تسهیل نقش بخش خصوصی در تجارت مرزی.