کارشناس آلودگی هوا: کیفیت بنزین فدای کمیت شد؛ حمل‌ونقل عمومی عامل اصلی آلودگی تهران

تاکید مقامات بر استاندارد سوخت و چالش‌های ساختاری

در پی افزایش حجم آلاینده‌ها در هوای پایتخت، دادستان عمومی و انقلاب تهران در نشستی بر لزوم رعایت استانداردهای یورو۴ در تولید بنزین و گازوئیل، ارتقای کیفیت سوخت و کاهش میزان گوگرد در فرآورده‌های نفتی تأکید کرد و خواستار پیگیری جدی اقدامات لازم از سوی وزارت نفت شد.

با این حال، کارشناسان حوزه آلودگی هوا، از جمله یوسف رشیدی، عضو هیات علمی دانشگاه، معتقدند که عوامل متعددی ماجرا را پیچیده‌تر کرده است؛ از پالایشگاه‌هایی که با فناوری قدیمی کار می‌کنند تا ناوگان حمل‌ونقل عمومی فرسوده.

ناترازی تولید و فدای کیفیت بنزین

یوسف رشیدی، کارشناس آلودگی هوا، اصلی‌ترین مانع در مسیر ارتقای کیفیت بنزین در ایران را به هدف‌گذاری تولید بازمی‌گرداند. به گفته وی، تمرکز بر کمیت به جای کیفیت، منجر به وضعیتی شده که در آن کیفیت بنزین فدای کمیت آن می‌شود:

«اصلی‌ترین مانع در مسیر ارتقای کیفیت بنزین در ایران به هدف‌گذاری ما بازمی‌گردد؛ ما بر تولید کیفی تمرکز نداریم، بلکه کمیت را در اولویت قرار داده‌ایم، چرا که مسئله ناترازی بنزین وجود دارد و در نتیجه کیفیت فدای کمیت می‌شود.»

این کارشناس همچنین بر لزوم انتشار عمومی اطلاعات دقیق درباره کیفیت بنزین موجود، از جمله میزان آروماتیک و بنزن، توسط سازمان ملی استاندارد تاکید کرد تا امکان اظهار نظر دقیق‌تر فراهم شود.

حمل‌ونقل عمومی ناکارآمد، عامل اصلی آلودگی تهران

رشیدی تصریح کرد که نمی‌توان بنزین را علت اصلی آلودگی هوای تهران دانست. او عامل اصلی را نبود سیستم حمل‌ونقل عمومی مناسب می‌داند که مردم را ناچار به استفاده از خودروهای شخصی می‌کند و در نهایت موجب افزایش تولید آلاینده‌ها می‌شود.

• مقصران آلودگی: هم بنزین و هم خودروها مقصرند.
• تشدیدکننده وضعیت: نبود سیستم حمل‌ونقل کارآمد.
• نتیجه: حتی با استفاده از بنزین وارداتی اروپایی، تا زمانی که مشکل ساختاری حمل‌ونقل حل نشود، تغییر چشمگیری در وضعیت آلودگی هوا رخ نخواهد داد.

وی تاکید کرد که اگر خودرویی بی‌کیفیت باشد، حتی مصرف بهترین سوخت نیز «معجزه‌ای» در کیفیت هوای تهران ایجاد نخواهد کرد.

موانع تولید سوخت با استاندارد بالا

یکی دیگر از چالش‌های مهم در تولید بنزین باکیفیت، قدیمی بودن سیستم پالایشگاه‌ها است. اگرچه پالایشگاه‌های ایران توان تولید بنزین با استاندارد یورو۵ و یورو۶ را دارند، اما تولید سوخت با این استانداردها منجر به کاهش حجم تولید می‌شود و این امر در شرایط ناترازی بنزین، یک مانع جدی محسوب می‌شود.

تحلیل تاثیر افزایش قیمت بنزین

در خصوص گمانه‌زنی‌ها پیرامون افزایش قیمت بنزین، این استاد دانشگاه معتقد است که این اقدام تأثیر قابل توجهی بر کاهش استفاده مردم از خودروهای شخصی نخواهد داشت. دلیل این امر، اشباع شدن و عدم پوشش‌دهی لازم ناوگان حمل‌ونقل عمومی است که امکان جایگزینی برای مردم فراهم نمی‌کند. هرچند افزایش قیمت ممکن است در بهبود وضعیت اقتصادی دولت نقش داشته باشد، اما راهکار کاهش ترافیک و آلودگی نیست.

سهم آلایندگی خودروهای سواری

رشیدی در پایان به مقایسه سهم آلودگی خودروهای سواری و اتوبوس‌های گازوئیلی پرداخت. وی اشاره کرد که اگرچه یک اتوبوس گازوئیلی آلودگی بیشتری تولید می‌کند، اما با در نظر گرفتن سرانه تولید آلودگی بر اساس تعداد افراد جابه‌جا شده، سهم خودروهای سواری در آلودگی هوای شهر به‌مراتب بیشتر است. همچنین، اجرای دقیق و عملیاتی شدن آیین‌نامه مربوط به خودروهای فرسوده را نکته‌ای حیاتی برای بهبود وضعیت دانست.