تعیین حریم جدید پایتخت در پی صدور پروانه ساختمانی «خلاف» شهرداری تهران

ساختار قانونی حریم شهرها و چالش‌های پایتخت

کاظمیان با استناد به قانون، تصریح کرد که حریم هیچ شهری نمی‌تواند از محدوده شهرستان خود فراتر رود و این حکم شامل شهر تهران نیز می‌شود. وی همچنین از تشکیل سازمان حریم با هدف کنترل و صیانت از حریم تهران و شهرهای پیرامون خبر داد.

محدوده فعلی و ناکارآمدی طرح جامع

محدوده ۲۲ گانه مناطق تهران در سه شهرستان تهران، شمیرانات و ری قرار دارد و طبق قانون، حریم تهران نمی‌تواند از این سه شهرستان فراتر رود. حریم مصوب شهر تهران که مربوط به سال ۱۳۷۱ است، به دلیل تقسیمات جدید در طول سال‌ها (نظیر ایجاد شهرستان‌ها، بخش‌ها و حتی استان جدید البرز) عملاً کارآیی خود را از دست داده و چندپاره شده است.

در چنین شرایطی، هرچند شهرداری تهران نسبت به حریم پیشین خود ادعای مدیریتی دارد، اما از نظر قانونی، شهرداری‌ها و فرمانداری‌های شهرستان‌های جدیدالاحداث نیز در این زمینه مدعی قانونی هستند و این موضوع به یکی از چالش‌های اصلی مدیریت شهری پایتخت تبدیل شده‌است.

دلایل توقف طرح‌های پیشین

دبیر شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران یادآور شد که پیش‌تر در طرح جامع تهران، مفهومی با عنوان «حریم پایتخت» تعریف شده بود که بیش از ۲۰ شهر را دربر می‌گرفت و قرار بود به صورت یکپارچه مدیریت شود. اما این طرح و «طرح راهبردی حریم پایتخت» به دلیل مغایرت قانونی اجرایی نشدند.

کاظمیان مغایرت قانونی را مهم‌ترین دلیل عدم اجرای طرح‌های متعدد دانست و گفت: طبق قانون فعلی، تهران نمی‌تواند برای حریم شهرهای دیگری که در حریم پایتخت واقع شده‌اند، تعیین تکلیف کند. این وضعیت، همراه با تعدد مدیریت‌ها و تداخل قلمروهای شهری، منجر به افزایش ساخت‌وسازهای غیرمجاز در محدوده‌های فاقد مدیریت مستقیم و بروز نابسامانی در کل محدوده پیرامونی تهران شده است.

تاکیدات کلیدی مصوبه اخیر شورای‌عالی

شورای‌عالی شهرسازی و معماری در مصوبه اخیر خود بر نکات کلیدی زیر تاکید کرده است:

• شهر تهران باید حریم مشخص و مستقل خود را داشته باشد.
• محدوده حریم تهران در سه شهرستان تهران، شمیرانات و ری تعیین شده است.
• این تصمیم به معنای کاهش حریم نیست، بلکه باعث افزایش و تثبیت قانونی آن خواهد شد تا شهرداری تهران بتواند در محدوده قانونی خود اعمال مدیریت کند.

طرح یکپارچه برای حریم ۶ هزار کیلومترمربعی

بر اساس مصوبه جدید، برای کل سطح حریم پایتخت در وسعتی بالغ بر ۶ هزار کیلومترمربع، طرح یکپارچه و دقیقی تحت عنوان «طرح ساختاری حریم تهران و شهرهای پیرامونی» توسط شهرداری تهران تهیه خواهد شد. این طرح پس از تصویب در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و شورای‌عالی، برای تمامی دستگاه‌های اجرایی لازم‌الاجرا خواهد بود و اداره حریم در استانداری تهران بر اجرای آن نظارت خواهد کرد.

سیاست‌های کلان کشور در زمینه کنترل و حفاظت از حریم پایتخت به‌طور کامل مدنظر شورای‌عالی است و دغدغه حفظ و ساماندهی ساخت‌وساز در محدوده حریم پایتخت با همکاری دستگاه‌های مسوول اجرایی دنبال خواهد شد.

لزوم به‌روزرسانی قوانین

دبیر شورای‌عالی شهرسازی تاکید کرد که مصوبات این شورا کاملاً در چارچوب قوانین مصوب و معتبر تدوین شده و تلاش شده است از تمامی ظرفیت‌های قانونی برای مدیریت و کنترل بهتر حریم پایتخت استفاده شود. وی افزود: «البته این قوانین در برخی موارد نیاز به بازنگری دارند و به‌محض اصلاح آنها در مجلس شورای اسلامی، شورای‌عالی نیز مصوبات خود را متناسب با قانون جدید به‌روزرسانی خواهد کرد.»