آیا بیت‌کوین ایرانیان قابل توقیف است؟ تفاوت کلیدی با تتر و راهکارهای امنیتی

تتر؛ متمرکز و قابل توقیف

برای درک تفاوت، ابتدا باید ماهیت تتر را شناخت. تتر یک استیبل‌کوین متمرکز است که تحت نظارت و کنترل یک شرکت صادرکننده قرار دارد. این شرکت دارای ساختار رسمی و دفتری مشخص است و دقیقاً مانند یک بانک، می‌تواند بنا به دلایل مختلف، اقدام به فریز کردن یا توقیف وجوه تتر موجود در هر آدرسی، در هر بلاکچینی، کند.

شرکت تتر که صادرکننده و پشتیبان این ارز است، این قابلیت را دارد که موجودی یک آدرس را در هر بلاکچینی که باشد توقیف کند. این امر به دلیل ماهیت متمرکز بودن آن امکان‌پذیر است.

بیت‌کوین؛ غیرمتمرکز و مردمی

بیت‌کوین ساختاری کاملاً متفاوت دارد. پشتوانه بیت‌کوین هیچ نهاد دولتی، سازمانی یا شرکتی مانند شرکت تتر وجود ندارد. حتی هویت بنیانگذار آن، ساتوشی ناکاموتو، همچنان ناشناخته است. این بدان معناست که:

• بیت‌کوین تحت کنترل دولت، شرکت یا سازمان خاصی نیست.
• امنیت آن توسط میلیون‌ها نفر در سراسر جهان از طریق فرآیند ماینینگ (استخراج) تأمین می‌شود.
• ماهیت آن کاملاً غیرمتمرکز و مردمی است.

بنابراین، به طور مستقیم، هیچ نهاد خارجی توانایی توقیف بیت‌کوین را ندارد. رخدادهایی نظیر از دست رفتن وجوه دیجیتال ایرانیان در جریان هک صرافی‌های داخلی در خرداد ماه، دزدی تلقی می‌شود، نه توقیف.

چه زمانی بیت‌کوین در معرض خطر قرار می‌گیرد؟

بیت‌کوین تنها در شرایط خاصی ممکن است از دست برود یا به سرقت رود. این شرایط به نحوه نگهداری آن بستگی دارد:

۱. نگهداری در صرافی‌های متمرکز

زمانی که بیت‌کوین در یک صرافی ارز دیجیتال نگهداری می‌شود، در واقع کلید خصوصی آن در اختیار صرافی است. در صورت هک شدن صرافی، مانند سرقت مسلحانه از یک بانک، وجوه به سرقت می‌روند. این همان اتفاقی است که در جریان هک صرافی‌های ایرانی رخ داد.

۲. لو رفتن کلید خصوصی

اگر رمز ۲۴ کلمه‌ای یا کلید خصوصی کیف پول شخصی شما لو برود یا دزدیده شود، سارقان می‌توانند دارایی شما را منتقل کنند. این نیز به معنای دزدی است، نه توقیف توسط یک نهاد خارجی.

راهکارهای ضد تحریم برای حفظ بیت‌کوین

برای حفظ بیت‌کوین در برابر خطر هکرها و همچنین مصون ماندن از اقداماتی که در راستای تحریم‌ها صورت می‌گیرد، اقدامات زیر توصیه می‌شود:

1. خروج از صرافی‌ها: بیت‌کوین خود را از صرافی‌ها خارج کرده و به کیف پول‌های شخصی مانند تراست ولت، متامسک یا کیف پول‌های سخت‌افزاری منتقل کنید.
2. استفاده از کیف پول سخت‌افزاری: برای مبالغ بالا، استفاده از کیف پول سخت‌افزاری (مثل ترزور) توصیه می‌شود. این کیف پول‌ها کلیدها را کاملاً آفلاین نگه می‌دارند و دسترسی غیرمجاز را تقریباً به صفر می‌رسانند.
3. ذخیره امن کلید خصوصی: کلید خصوصی یا عبارت بازیابی (Seed Phrase) را باید در جایی امن و کاملاً آفلاین ذخیره کنید. هرگز کلیدها را به صورت آنلاین، در فایل‌های گوشی یا در سیستم‌های اشتراکی نگهداری نکنید.

در نهایت، اگر کلید خصوصی بیت‌کوین شما فقط در اختیار خودتان باشد، هیچ نهاد خارجی نمی‌تواند آن را توقیف کند و این تفاوت اصلی بیت‌کوین با تتر است که هیچ جای امنی برای آن وجود ندارد.