کشف پیشگامانه در درمان سرطان: نابودی دقیق RNA حیاتی سلول‌های سرطانی با فناوری RIBOTAC

دانشمندان دانشگاه عبری اورشلیم با طراحی یک مولکول دارویی هوشمند، موفق به کشف روشی پیشگامانه برای هدف‌گیری و نابودی دقیق مولکول‌های RNA حیاتی برای بقای سلول‌های سرطانی شده‌اند که می‌تواند نسل جدیدی از درمان‌های ضدسرطان را رقم بزند.

🎯 طراحی مولکولی برای نابودی TERRA

تیمی از دانشمندان دانشگاه عبری اورشلیم، به سرپرستی رافائل بن‌همو، الیاس خاسکیا و دیپاک دهاتونده از دانشکده پزشکی، موفق به طراحی مولکولی دارویی شده‌اند که به طور دقیق نوع خاصی از RNA وابسته به سلول‌های سرطانی را شناسایی و نابود می‌کند. این RNA با نام TERRA شناخته می‌شود و در بقای برخی از سلول‌های سرطانی نقش کلیدی دارد.

پژوهشگران با بهره‌گیری از فناوری پیشرفته‌ای به نام RIBOTAC (مخفف Ribonuclease-Targeting Chimera) مولکولی کوچک و هدفمند طراحی کرده‌اند که می‌تواند RNA‌های عامل سرطان را یافته و از بین ببرد، بدون آنکه به مولکول‌های طبیعی و سالم سلول آسیبی برساند.

💡 مکانیسم عمل و فعال‌سازی آنزیم

فناوری RIBOTAC به این مولکول اجازه می‌دهد تا ساختار ویژه‌ای از RNA به نام G-quadruplex را که در مولکول TERRA وجود دارد، شناسایی کند. پس از شناسایی، این دارو یک آنزیم طبیعی سلول به نام RNase L را فعال می‌کند تا RNA هدف را تجزیه و نابود سازد.

رافائل بن‌همو اظهار داشت: «ما ابزاری ساخته‌ایم که مانند یک موشک هدایت‌شونده، RNA‌های ناسالم را در سلول‌های سرطانی شناسایی و نابود می‌کند، بدون آنکه به اجزای سالم سلول آسیبی بزند.»

🔬 نتایج آزمایشگاهی و اثربخشی بی‌سابقه

پژوهشگران تاکید کرده‌اند که این نخستین‌بار است که تخریب دقیق و اختصاصی TERRA در سلول‌های سرطانی امکان‌پذیر شده است. نتایج آزمایش‌ها نشان داد که این مولکول تنها بر TERRA اثر می‌گذارد و سایر RNA‌های مشابه را دست‌نخورده باقی می‌گذارد.

در آزمایش‌های انجام‌شده بر روی رده‌های سلولی سرطانی، نتایج زیر مشاهده شد:

• آزمایش بر روی رده‌های سلولی HeLa و U۲OS که از دشوارترین انواع سرطان به شمار می‌روند، انجام شد.
• پس از درمان، سطح TERRA در این سلول‌ها به طور محسوسی کاهش یافت.
• روند رشد تومور به طور چشمگیری کند شد.

✨ گامی نو در درمان‌های مبتنی بر RNA

این دستاورد می‌تواند راه را برای نسل جدیدی از دارو‌های ضدسرطان بگشاید که مستقیماً بر RNA‌های دخیل در بروز بیماری اثر می‌گذارند. این رویکرد، تغییری بنیادین در نگرش به درمان‌های دارویی به شمار می‌آید؛ چراکه به‌جای تمرکز بر پروتئین‌ها که هدف رایج بیشتر دارو‌های امروزی هستند، مستقیماً به سراغ RNA‌هایی می‌رود که کنترل‌کننده آنها هستند.

چنین روشی می‌تواند دریچه‌ای نو برای درمان بیماری‌هایی بگشاید که تاکنون دست‌نیافتنی تصور می‌شدند و افق‌های جدیدی را در علم پزشکی ترسیم کند.