راز «نامیرایی رشد» اقتصاد جهانی از نگاه فرهاد نیلی در نشست نوبل

پرسش محوری برندگان نوبل اقتصاد

دکتر نیلی در این نشست، با اشاره به دغدغه اصلی و پرسش محوری که ذهن اقتصاددانان برنده نوبل سال جاری را به خود مشغول کرده بود، اظهار داشت:

«چرا از قرن هجدهم به بعد، نسل‌ها یکی پس از دیگری مرفه‌تر شده‌اند؟»

این سوال، نقطه آغازین تحلیل‌های این اقتصاددانان برای درک سازوکارهای رشد پایدار و توسعه اقتصادی جوامع مدرن است.

فراتر از سرمایه و نیروی کار: نظریه رابرت سولو

نیلی در ادامه، با مرور نظریه مشهور رابرت سولو، توضیح داد که عوامل سنتی رشد اقتصادی تنها بخشی از پازل را تشکیل می‌دهند. او تاکید کرد که:

• سرمایه (Capital)
• نیروی کار (Labor)

تنها می‌توانند بخش محدودی از رشد اقتصادی مشاهده‌شده را توضیح دهند و برای دستیابی به رشد پایدار، عامل دیگری باید وارد معادله شود.

موتور محرک توسعه پایدار: فناوری و بهره‌وری

به گفته این اقتصاددان، رشد پایدار و مستمر از نقطه‌ای آغاز می‌شود که دو عامل حیاتی فناوری و بهره‌وری وارد میدان می‌شوند. این تحول، کلید اصلی رفاه فزاینده نسل‌ها پس از قرن هجدهم است.

دکتر نیلی این دگرگونی بنیادین در مدل‌های اقتصادی را گذار اقتصاد از حالتی به نام «میرایی رشد» به «نامیرایی رشد» توصیف کرد. در این مرحله، نوآوری و افزایش بهره‌وری، به جای انباشت صرف سرمایه، به موتور اصلی و لایزال توسعه پایدار تبدیل می‌شوند.