نوسازی شبکه آب شرب سرخس؛ مقابله با هدررفت ۴۰ درصدی و افت ۷۰ سانتی‌متری آب زیرزمینی

در روزگاری که بحران آب به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ملی و جهانی تبدیل شده، شهرستان سرخس، به عنوان دروازه شرقی کشور و میزبان زیرساخت‌های حیاتی نفت و گاز، طرح بزرگ اصلاح و بازسازی شبکه توزیع آب شرب خود را کلید زد تا با فرسودگی و اتلاف گسترده منابع آبی مقابله کند. فرماندار سرخس این اقدام را نماد تغییری عمیق در نوع نگاه مدیریتی؛ یعنی تغییری از واکنش به بحران، به سمت پیشگیری و آینده‌نگری دانست.

هشدار جدی: هدررفت ۴۰ درصدی آب شرب

فرماندار سرخس، با اشاره به موقعیت حساس شهرستان در اقلیم خشک و کم‌بارش، طرح بازسازی شبکه توزیع آب شرب را حرکتی برای بازگرداندن تعادل به چرخه زندگی و پاسداری از سرمایه‌ای حیاتی دانست. وی با اعلام آمارهای نگران‌کننده، بر ضرورت اجرای این پروژه تأکید کرد:

متأسفانه در حال حاضر حدود ۴۰ درصد از آب توزیعی شهرستان پیش از رسیدن به منازل از بین می‌رود. این هدررفت روزانه هزاران مترمکعب از منابع محدود منطقه را به هدر می‌دهد که نه تنها تهدیدی برای اقتصاد بخش آب است، بلکه بیانگر اتلاف سرمایه اجتماعی نیز محسوب می‌شود.

وی همچنین خاطرنشان کرد که در شرایط کم‌آبی خراسان رضوی، هر قطره آب حامل زحمات فراوان و هزینه‌های هنگفت است و بیش از نیمی از تلاش‌های انجام‌شده برای تأمین آب پایدار، در همین چرخه فرسوده به هدر می‌رود.

افت ۷۰ سانتی‌متری آب‌های زیرزمینی

فرماندار سرخس با اشاره به فعالیت حدود ۳۰۰ حلقه چاه کشاورزی در سطح شهرستان، زنگ خطر دیگری را به صدا درآورد:

• هر سال شاهد کاهش حدود ۷۰ سانتی‌متری سطح آب‌های زیرزمینی هستیم.
• این میزان افت، یک هشدار جدی برای آینده تأمین آب شرب و کشاورزی منطقه است.
• نوسازی زیرساخت توزیع باید با رویکرد مدیریت تقاضا در بخش مصرف‌کنندگان همراه باشد تا پایداری منابع تضمین شود.

جزئیات پروژه و تأمین مالی

طرح اصلاح و بازسازی شبکه توزیع آب شرب سرخس با هدف کاهش هدررفت، بهبود فشار شبکه و تضمین کیفیت آب شرب برای شهروندان اجرا می‌شود. جزئیات این پروژه به شرح زیر است:

فرماندار سرخس اظهار داشت که اجرای این طرح می‌تواند ضمن صرفه‌جویی در منابع مالی، ضایعات شبکه را به‌شدت کاهش دهد و وابستگی شهرستان به برداشت‌های اضافی از منابع زیرزمینی را کم کند. همچنین، این تحول فرصت ایجاد سیستم‌های هوشمند پایش و کنترل نشت را فراهم می‌آورد.

بحران خاموش و ضرورت حیاتی نوسازی

کارشناسان از وجود یک بحران خاموش در لایه‌های زیرین تمامی شهرها خبر می‌دهند؛ پوسیدگی لوله‌ها، نشت‌های مکرر، شکستگی اتصالات و احتمال نفوذ آلاینده‌ها وضعیت آب شهرها را در شرایط مطلوبی قرار نمی‌دهد. نوسازی شبکه آب‌رسانی برای سرخس انتخابی اختیاری نیست؛ بلکه ضرورتی حیاتی برای حفظ بقا و جلوگیری از بحران‌های آینده است.

مدیر امور آب و فاضلاب سرخس، با تأکید بر اهمیت اصلاح و توسعه شبکه آب شرب، این اقدامات را در راستای بهبود کیفیت خدمات ارائه‌شده به شهروندان و مدیریت بهینه منابع آبی دانست. وی افزود: «شبکه‌های قدیمی و فرسوده به دلیل مشکلات ساختاری و عمر بالای خود، معمولاً دچار نشتی و خرابی می‌شوند که این امر علاوه بر هدررفت آب، هزینه‌های تعمیرات را نیز افزایش می‌دهد.»

اصلاح و نوسازی این شبکه‌ها نه تنها از هدر رفت آب جلوگیری می‌کند، بلکه کیفیت آب شرب را بهبود بخشیده و فشار آب را در نقاط مختلف شهرستان افزایش می‌دهد. با کاهش خرابی‌ها، هزینه‌های تعمیرات سالانه به طور چشمگیری کاهش می‌یابد و منابع مالی بیشتری به توسعه و بهبود خدمات اختصاص داده می‌شود.

مقابله با انشعابات غیرمجاز و مشارکت مردمی

مدیر امور آب و فاضلاب سرخس به برنامه زمان‌بندی‌شده‌ای که برای شناسایی انشعابات غیرمجاز آب شرب در حال اجراست، اشاره کرد و تأکید نمود که وجود این انشعابات نه تنها منجر به افزایش هزینه‌های جاری می‌شود، بلکه هدر رفت حجم زیادی از آب شرب را به دنبال دارد. این مسئله به‌ویژه در فصل‌های گرم سال می‌تواند مشکلات جدی در تأمین آب برای مشترکان قانونی ایجاد کند.

او در پایان از مردم درخواست کرد تا در این فرآیند همکاری کرده و در راستای شناسایی انشعابات غیرمجاز و گزارش مشکلات شبکه آب با مسئولان همکاری کنند. نوسازی شبکه آب‌رسانی به معنای سرمایه‌گذاری در آینده‌ای است که در آن منابع آبی به‌طور بهینه و مسئولانه مدیریت می‌شوند و دستیابی به این هدف نیازمند همدلی تمامی شهروندان است.