هشدار دیپلمات سابق: ادامه تقابل ایران و آمریکا به زیان منافع ملی است

در پی اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مبنی بر اینکه ایران فاقد هرگونه توان هسته‌ای است، بار دیگر گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال آغاز دور جدیدی از مذاکرات میان تهران و واشنگتن اوج گرفت. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که مقامات ایرانی بر لزوم حفظ منافع ملی و عدم اعطای امتیاز بدون چارچوب مشخص تأکید دارند.

موضع رسمی تهران در قبال مذاکرات و ادعای ترامپ

دونالد ترامپ روز دوشنبه در گفت‌وگویی اعلام کرد که بر اساس اطلاعاتی که در اختیار دارد، ایران در حال حاضر هیچ‌گونه توان هسته‌ای ندارد. این اظهارات هم‌زمان با انتشار اخباری مبنی بر دریافت دعوتی از سوی واشنگتن برای آغاز گفت‌وگوهای جدید، از طریق واسطه‌ها، مطرح شد. هرچند چنین اخباری پیش از این نیز بارها منتشر و بلافاصله تکذیب شده‌اند.

در واکنش به این فضا، شورای عالی امنیت ملی ایران تأکید کرده است که هیچ‌گونه امتیازی بدون چارچوب مشخص داده نخواهد شد و هرگونه مذاکره باید در شرایطی واقع‌بینانه انجام شود. پیش‌تر سخنگوی دولت در مهرماه اعلام کرده بود که ایران حتی پیشنهاد مذاکره مستقیم با آقای ویتکاف و سه وزیر کشورهای اروپایی را داده بود، اما طرف آمریکایی حاضر به پذیرش این پیشنهاد نشده است.

هشدار یک دیپلمات سابق: تقابل به زیان کشور است

فریدون مجلسی، دیپلمات سابق کشورمان، در تحلیل شرایط موجود هشدار داد که ادامه کشمکش میان ایران و آمریکا به سود کشور نخواهد بود. او تأکید کرد که آنچه باید در اولویت سیاست‌گذاران قرار گیرد، رفاه، آسایش و سلامت مردم ایران است.

خصومت‌های طولانی‌مدت فقط به فرسایش اقتصادی و اجتماعی کشور منجر می‌شود. ایران روزگاری یکی از ثروتمندترین کشورهای آسیایی بود، اما امروز در زمره فقیرترین‌ها قرار گرفته است. ضروری است که مسئولان با در نظر گرفتن مصلحت ملت، از مسیرهای تنش‌زا فاصله بگیرند.

وی افزود مصالحه در شرایطی ممکن است که ایالات متحده از حمایت اسرائیل دست بردارد؛ موضوعی که با توجه به پیوندهای عمیق واشنگتن و تل‌آویو، در عمل امکان‌پذیر نیست.

منافع ملی، مقدم بر موضع‌گیری‌های احساسی

مجلسی بیان کرد که مسئولان کشور باید منافع ملی را بر هرگونه موضع‌گیری احساسی یا سلیقه‌ای مقدم بدانند. او سیاست خارجی مطلوب ایران را برقراری روابطی متوازن، سالم و مستقل با همه کشورها ازجمله کشورهای منطقه، آسیا، اروپا و حتی آمریکا دانست.

• باید از هرگونه وابستگی به قدرت‌های خارجی پرهیز کرد.
• هیچ کشوری نباید دشمن دائمی یا دوست ابدی ایران باشد.
• سیاست خارجی ایران باید بر اساس منافع ملی و آرامش مردم تنظیم شود.

او تأکید کرد که بازگشت به گذشته و پرداختن به رفتارهای استعماری قرن‌های گذشته، کمکی به حل مشکلات امروز نمی‌کند.

دیدگاه اصلاح‌طلبان واقعی درباره استقلال و روابط متوازن

دیپلمات سابق در پاسخ به پرسشی درباره دیدگاه اصلاح‌طلبان نسبت به غرب توضیح داد: «اصلاح‌طلبان واقعی به استقلال ایران معتقدند. آنها خواهان کشوری هستند که برای تجارت و روابط اقتصادی خود نیازمند مجوز خزانه‌داری آمریکا نباشد.»

به باور وی، استقلال واقعی یعنی توان برقراری رابطه متوازن با شرق و غرب، شمال و جنوب. ایران باید از فناوری غرب، صنعت چین و منابع روسیه در راستای توسعه خود استفاده کند، بدون آنکه در مدار هیچ قدرتی قرار گیرد. او در نهایت تأکید کرد که سیاست درست، روابط سالم و متعادل با همه دنیاست.

جمع‌بندی: تقویت اقتصاد و دوری از وابستگی

با توجه به این تحلیل‌ها و تجربه طولانی‌مدت در روابط خارجی، روشن است که تنش و مصالحه چرخه‌ای همیشگی بوده است. ایران تنها زمانی می‌تواند منافع خود را محقق کند که از وابستگی به طرف‌های خارجی دوری کرده و اقتصاد و صنعت خود را تقویت کند. در نهایت، محور اصلی تصمیم‌گیری سیاست خارجی ایران باید منافع ملی، رفاه مردم و توسعه فرهنگی باشد، نه خصومت‌های جبران‌ناپذیر یا وابستگی به قدرت‌های بزرگ.