زنگ خطر افزایش مصرف قلیان در کشور؛ آسیب مغزی با یک بار مصرف در هفته

زنگ خطر افزایش مصرف قلیان: آمارها و تهدید سلامت عمومی

روند نگران‌کننده افزایش مصرف قلیان در کشور، زنگ خطر جدی برای سلامت عمومی را به صدا درآورده است. جمعیت مصرف‌کنندگان قلیان که در سال ۱۴۰۰ حدود ۴.۵ درصد بود، اکنون بر اساس اعلام متخصصان به ۷ تا ۸ درصد رسیده است. این افزایش ناگهانی، همزمان با ظهور کسب‌وکارهای آنلاین عرضه قلیان، سطح دسترسی و میزان مصرف آن را افزایش داده است.

آسیب‌های جدی قلیان‌های طعم‌دار و میوه‌ای

بیشترین موارد مصرف قلیان مربوط به انواع طعم‌دار و میوه‌ای است. متخصصان مغز و اعصاب تأکید می‌کنند که آسیب ناشی از این قلیان‌ها، به هیچ وجه کمتر از تنباکوهای سنتی نیست و دخانیات، به‌ویژه قلیان، به عنوان یکی از علل مهم و اصلی بروز سکته‌های مغزی شناخته می‌شود. به گفته این متخصصان، حتی مصرف قلیان تنها برای یک بار در هفته نیز می‌تواند منجر به آسیب مغزی جدی شود.

چرا قلیان تا این حد برای مغز و بدن مضر است؟

مصرف دخانیات و به خصوص قلیان، باعث ورود بیش از ۱۰۰۰ ماده سمی به خون، مغز و سایر اندام‌های بدن از طریق استنشاق می‌شود. این مواد مخرب عواقب جبران‌ناپذیری به دنبال دارند:

• ورود منواکسید کربن از طریق دود ناقص قلیان به ریه‌ها و بدن، که آسیب‌های مستقیم و گاهی برگشت‌ناپذیری به سلول‌های مغزی وارد می‌کند.
• تصلب شرایین یا سختی عروق مغزی در اثر مصرف دودهای مضر، که عروق را مستعد ایجاد لخته خون، تنگی و انسداد می‌کند.
• آسیب دیدن سلول‌های مغزی: مغز انسان دارای ۱۰۰ میلیارد سلول است که با هر بار مصرف قلیان آسیب می‌بینند. ارتباط دائم با ماده آسیب‌رسان، عمق آسیب را بیشتر می‌کند.
• پیری زودرس، ابتلا به بیماری‌های مهلک غیرقابل درمان و تهدید سلامت ذهن و جسم.

تهدید مضاعف: افزایش ۶ تا ۱۰ برابری خطر سکته مغزی

سکته مغزی، که به عنوان دومین علت مرگ‌ومیر و یکی از عوامل اصلی ناتوانی در افراد شناخته می‌شود، با مصرف سیگار، قلیان و هر نوع فرآورده دخانی دیگر می‌تواند ۶ تا ۱۰ برابر افزایش یابد. این محصولات دخانی که فشار و کلسترول منفی خون را بالا می‌برند، اثرات برگشت‌ناپذیری بر جای می‌گذارند که آسیب آنها به تمامی اندام‌ها، خصوصاً مغز، به اثبات رسیده است.

راهکار: عزم ملی و آگاهی‌بخشی به مردم

متخصصان معتقدند که آگاهی مردم از مضرات این مواد، راه درست و مؤثر برای کاهش مصرف است. این روند در کشورهای اروپایی در مورد الکل جواب داده و منجر به کاهش مصرف شده است.

ما با هیچ کسب‌وکاری دشمنی نداریم، اما زمانی که فرآورده‌ای مضر تشخیص داده می‌شود، باید اطلاع‌رسانی گسترده‌ای درباره آسیب‌های آن صورت بگیرد و جلوی استفاده از آن گرفته شود.

برای فرهنگ‌سازی در حوزه کاهش مصرف دخانیات، عزم ملی نیاز است. اگر مردم این ماده را مضر بدانند و از آن دوری کنند، این اقدام بسیار اثربخش‌تر از میلیاردها تومان هزینه در حوزه‌های دیگر خواهد بود.