تکلیف یارانه کودکان بی‌سرپرست روشن شد: واریز به حساب سرپرست جدید بدون نیاز به حکم دادگاه

تکلیف قانونی پرداخت یارانه کودکان تحت سرپرستی

اداره کل حقوقی قوه قضاییه با صدور یک نظریه مشورتی مهم، ابهامات موجود پیرامون نحوه پرداخت یارانه نقدی کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست را که تحت سرپرستی جدید قرار گرفته‌اند، برطرف کرد و تکلیف قانونی این کمک‌های دولتی را روشن ساخت.

این نظریه مشورتی تأکید می‌کند که با استناد به تبصره ۲ ماده ۷ قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، قانونی برای واریز یارانه به طور مستقیم به حساب کودک یا نوجوان تحت سرپرستی وجود ندارد و یارانه باید به حساب سرپرست قانونی واریز شود.

سؤالات مطرح شده پیرامون تفکیک یارانه

در خصوص کودکانی که مطابق قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب ۱۳۹۲ به سرپرستی داده می‌شوند، سه پرسش کلیدی از اداره کل حقوقی قوه قضاییه مطرح شده بود:

• آیا وفق آیین‌نامه اجرایی ماده ۷ قانون هدفمندکردن یارانه‌ها، جداسازی یارانه این کودکان و واریز آن به حساب سرپرستان جدید امکانپذیر است؟
• آیا اقدام برای انتقال یارانه مستلزم تقدیم دادخواست قضایی است یا صرف دستور اداری دادگاه یا مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰ پس از صدور حکم سرپرستی کفایت می‌کند؟
• در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا یارانه باید به حساب سرپرستان جدید واریز شود یا به حساب خود کودک یا نوجوان تحت سرپرستی؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

امکان انتقال یارانه از زمان قرار سرپرستی آزمایشی

اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به قوانین و آیین‌نامه‌های مرتبط، امکان واریز یارانه کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست به حساب سرپرست بعدی آن‌ها را تایید کرد. مبنای این تصمیم، ماده ۱۷ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست است که تکالیف سرپرست را نظیر تکالیف والدین نسبت به اولاد می‌داند، و همچنین تبصره ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده که کودک تحت سرپرستی را جزو عائله تحت تکفل سرپرست محسوب می‌کند.

بر این اساس، واریز یارانه کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست به حساب سرپرست بعدی وی، از زمان صدور قرار سرپرستی آزمایشی امکانپذیر است.

نحوه اقدام و مرجع رسیدگی

در خصوص نحوه اقدام برای انتقال یارانه، این اداره کل صراحتاً اعلام کرد که نیازی به مراجعه به دادگاه و صدور حکم نمی‌باشد. فرآیند به شرح زیر است:

• مراجعه مستقیم: سرپرست جدید کودک یا نوجوان باید مستقیماً به سازمان هدفمندی یارانه‌ها مراجعه کند.
• عدم نیاز به دادخواست: این اقدام مطابق آیین‌نامه و دستورالعمل‌های مربوطه انجام شده و نیازی به تقدیم دادخواست یا حکم قضایی ندارد.
• استثنا: تنها در صورتی که سازمان هدفمندی یارانه‌ها بدون جهت قانونی از پذیرش درخواست سرپرست جدید خودداری کند، وی می‌تواند برای الزام سازمان به مراجع صالح مراجعه کند.

تأکید بر واریز به حساب سرپرست

در پاسخ به سؤال سوم، اداره کل حقوقی مجدداً بر موضع اولیه خود تأکید کرد:

«در هر صورت با عنایت به تبصره ۲ ماده ۷ قانون هدفمند کردن یارانه‌ها مصوب ۱۳۸۸ با اصلاحات بعدی، یارانه به حساب سرپرست کودک یا نوجوان تحت سرپرستی واریز خواهد شد و موجب قانونی جهت واریز یارانه به حساب کودک یا نوجوان تحت سرپرستی وجود ندارد.»