نظریه حقوقی قوه قضائیه: امکان انتقال یارانه کودکان تحت سرپرستی به سرپرستان جدید

پرسش‌های کلیدی مطرح شده

سوال مطرح شده از اداره کل حقوقی قوه قضائیه در سه محور اصلی، ابهامات اجرایی در خصوص یارانه این گروه از کودکان را مورد بررسی قرار داده است:

• آیا وفق آیین‌نامه اجرایی ماده ۷ قانون هدفمندکردن یارانه‌ها (مصوب ۱۳۸۹)، جداسازی یارانه این کودکان و واریز آن به حساب سرپرستان جدید امکان‌پذیر است؟
• آیا اقدام در این خصوص مستلزم تقدیم دادخواست قضایی است یا صرفاً با دستور اداری دادگاه یا مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰ پس از صدور حکم سرپرستی و قطعیت آن، امکان‌پذیر خواهد بود؟
• در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا یارانه باید به حساب سرپرستان جدید واریز شود یا به حساب خود کودک یا نوجوان تحت سرپرستی؟

مبانی قانونی و امکان انتقال یارانه

اداره کل حقوقی قوه قضائیه بر اساس قوانین موجود، امکان انتقال یارانه را تأیید کرده است. اگرچه بند «الف» ماده ۷ قانون هدفمند کردن یارانه‌ها (مصوب ۱۳۸۸) پرداخت یارانه را به سرپرست خانوار پیش‌بینی کرده است، اما تبصره ۲ همین ماده و آیین‌نامه اجرایی آن، واریز کمک‌ها به حساب سرپرست دیگری را در موارد خاص از جمله «عدم صلاحیت سرپرست خانوار» یا در مورد افرادی که فاقد سرپرست هستند، مجاز دانسته است.

ماده ۱۷ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست (مصوب ۱۳۹۲)، تکلیف سرپرست نسبت به کودک یا نوجوان را از لحاظ نگهداری، تربیت و نفقه نظیر تکالیف والدین نسبت به اولاد دانسته است. همچنین، تبصره ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده (مصوب ۱۳۹۴) کودک یا نوجوان تحت سرپرستی را جزو عائله تحت تکفل سرپرست محسوب کرده است.

بر این اساس، واریز یارانه کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست به حساب سرپرست بعدی وی از زمان صدور قرار سرپرستی آزمایشی، امکان‌پذیر است.

نحوه اقدام و حساب مقصد یارانه

در خصوص مراحل اجرایی و حساب مقصد واریز یارانه، نظریه مشورتی قوه قضائیه به صراحت اعلام کرده است که نیازی به طرح دعوی و صدور حکم قضایی نیست:

مراحل اجرایی انتقال یارانه

انتقال یارانه با مراجعه سرپرست جدید کودک یا نوجوان تحت سرپرستی به سازمان هدفمندی یارانه‌ها و مطابق آیین‌نامه و دستورالعمل‌های مربوطه انجام می‌شود و نیازی به مراجعه به دادگاه و صدور حکم نمی‌باشد.

تنها در صورتی که سازمان بدون جهت قانونی، از پذیرش درخواست سرپرست جدید خودداری کند، سرپرست می‌تواند برای الزام سازمان به مراجع صالح قضایی مراجعه نماید.

حساب مقصد واریز

با عنایت به تبصره ۲ ماده ۷ قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، یارانه باید به حساب سرپرست کودک یا نوجوان تحت سرپرستی واریز شود و هیچ موجب قانونی جهت واریز یارانه به حساب خود کودک یا نوجوان تحت سرپرستی وجود ندارد.