درآمد ۱۶ میلیارد دلاری متا از تبلیغات کلاهبرداری و قمار غیرقانونی

گزارش اختصاصی بر پایه اسناد داخلی شرکت متا، مالک پلتفرم‌های فیس‌بوک و اینستاگرام، پرده از یک رسوایی بزرگ اخلاقی و مالی در این غول فناوری برداشته است. این اسناد نشان می‌دهند که بخشی قابل توجه از درآمد متا از طریق تبلیغات فریبنده، قمار غیرقانونی، سرمایه‌گذاری‌های مشکوک و محصولات پزشکی ممنوعه تامین شده است.

ابعاد مالی و ساختاری درآمد مشکوک

بر اساس تخمین‌های داخلی متا در سال ۲۰۲۳، حدود ۱۰ درصد از کل درآمد سالانه این شرکت، معادل تقریباً ۱۶ میلیارد دلار، از طریق تبلیغات مرتبط با فعالیت‌های کلاهبرداری به‌دست آمده است. این رقم نگران‌کننده، پرسش‌های جدی درباره ساختار کسب‌وکار و سیاست‌های اخلاقی متا مطرح کرده است.

این تبلیغات شامل موارد زیر بوده‌اند:

• فرصت‌های سرمایه‌گذاری ساختگی و فریبنده.
• تبلیغ سایت‌های قمار غیرقانونی.
• فروش محصولات پزشکی تاییدنشده و ممنوعه.
• عرضه خدمات جعلی یا کالاهای غیرواقعی.

سه سال ناکامی در حفاظت از حریم کاربران

اسناد داخلی فاش می‌کنند که سیستم‌های نظارتی متا طی سه سال گذشته بارها در جلوگیری از انتشار تبلیغات مخرب شکست خورده‌اند. هزاران تبلیغ فریبنده بدون نظارت کافی منتشر شده و کاربران بی‌اطلاع را با وعده‌های دروغین هدف قرار داده‌اند که منجر به ضرر مالی یا افشای اطلاعات شخصی آن‌ها شده است.

این مسئله به ساختار ناقص فرآیند تشخیص تقلب در سیستم‌های متا نسبت داده می‌شود که علیرغم ادعاهای شرکت مبنی بر حفظ امنیت، به این تبلیغات اجازه فعالیت داده‌اند.

سیاست بحث‌برانگیز آستانه ۹۵ درصد

یکی از دلایل اصلی ادامه فعالیت کلاهبرداران، سیاست بحث‌برانگیز متا در تشخیص تبلیغات جعلی است. این شرکت از الگوریتمی داخلی برای تخمین احتمال جعلی بودن تبلیغات استفاده می‌کند، اما تنها در یک صورت اقدام قاطع مانند مسدود کردن حساب تبلیغ‌دهنده انجام می‌شود:

اقدام قاطع تنها زمانی صورت می‌گیرد که اطمینان سیستم به جعلی بودن تبلیغ، به ۹۵ درصد برسد.

این آستانه بسیار بالا باعث شده است که بسیاری از تبلیغاتی که احتمال کلاهبرداری بودنشان زیاد است، همچنان به نمایش درآیند. در مواردی که احتمال کلاهبرداری وجود دارد اما اطمینان کافی حاصل نشده، متا به‌جای مسدودسازی حساب، هزینه تبلیغات را افزایش می‌دهد.

منتقدان معتقدند این سیاست عملاً به جای بازدارندگی، انگیزه بیشتری برای سوءاستفاده ایجاد کرده و متا با دریافت هزینه بیشتر از تبلیغ‌دهندگان مشکوک، از فعالیت‌های فریبکارانه سود می‌برد. در نتیجه، بسیاری از این کلاهبرداران همچنان به خرید تبلیغات ادامه داده‌اند و این موضوع منجر به افزایش درآمد متا شده است.

پاسخ رسمی شرکت و ادعای بهبود عملکرد

در واکنش به این گزارش، اندی استون، سخنگوی متا، اظهار کرده است که گزارش منتشرشده تنها بخشی از واقعیت را منعکس می‌کند و تصویر تحریف‌شده‌ای از سیاست‌های شرکت ارائه می‌دهد. او مدعی است که متا سرمایه‌گذاری قابل توجهی در سیستم‌های تشخیص و حذف محتوای جعلی انجام داده است.

استون آمار زیر را برای دفاع از عملکرد شرکت ارائه کرده است:

• کاهش ۵۸ درصدی گزارش کاربران درباره تبلیغات فریبنده طی ۱۸ ماه گذشته.
• حذف بیش از ۱۳۴ میلیون تبلیغ جعلی از فیس‌بوک و اینستاگرام در همین مدت.

با این حال، منتقدان تاکید دارند که رقم ۱۰ درصدی درآمد حاصل از تبلیغات مشکوک، نشان‌دهنده وجود یک مشکل ساختاری عمیق در سیستم تبلیغات متا است و این شرکت همچنان در حفاظت از کاربران خود ناتوان است.

پیامدهای حقوقی و چالش نظارت گسترده

افشای این اطلاعات پرسش‌های اخلاقی و حقوقی گسترده‌ای را برای متا به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تبلیغات دیجیتال جهان مطرح می‌کند. ادامه انتشار تبلیغات کلاهبرداری، حتی به‌صورت غیرمستقیم، می‌تواند به اعتماد عمومی آسیب زده و اعتبار شرکت را خدشه‌دار کند.

انتظار می‌رود نهادهای نظارتی در کشورهای مختلف نیز به این گزارش واکنش نشان دهند. با توجه به تصویب قوانین سختگیرانه‌تر برای شفافیت تبلیغات آنلاین، به‌ویژه در زمینه‌های سلامت و سرمایه‌گذاری، اگر ثابت شود متا از تبلیغات غیرقانونی سود برده است، ممکن است با جریمه‌های سنگین و نظارت شدیدتر مواجه شود.

توانایی فنی در برابر منافع مالی

در حالی که طرفداران متا استدلال می‌کنند نظارت کامل بر میلیاردها تبلیغ در هر ماه تقریباً غیرممکن است، کارشناسان معتقدند اندازه و توان فنی این شرکت باید امکان عملکرد بهتری را فراهم آورد. سیستم‌های هوش مصنوعی متا قادر به شناسایی الگوهای پیچیده رفتاری هستند، اما منتقدان می‌پرسند چرا این سیستم‌ها حساب کلاهبرداران را به‌جای افزایش هزینه تبلیغ، فوراً مسدود نمی‌کنند.

این جنجال تازه، بر مشکلات چندساله متا در زمینه مدیریت محتوا و اخلاق سازمانی می‌افزاید و نشان می‌دهد که منافع مالی گاهی بر اصول اخلاقی این غول فناوری غلبه می‌کند.