سرشماری ۱۴۰۵ «ثبتی‌مبنا» می‌شود؛ کاهش ۹۰ درصدی هزینه با طرح GNAF

تحول بزرگ: گذار از سرشماری سنتی به «ثبتی‌مبنا»

سرشماری عمومی نفوس و مسکن که هر ده سال یک‌بار به عنوان پایه اصلی تصمیم‌گیری‌های کلان کشور برگزار می‌شود، قرار است در سال ۱۴۰۵ با رویکردی نوین و کم‌خطا به شیوه «ثبتی‌مبنا» اجرا شود. این تحول بزرگ، که هدف آن هموارسازی مسیر توسعه متوازن است، دیگر نیازی به مراجعه حضوری مأموران آمارگیری به خانه‌ها ندارد و بر داده‌های موجود تکیه خواهد کرد.

سرشماری در واقع پلی میان امروز و فردای ایران است؛ چرا که بر اساس داده‌های جمع‌آوری‌شده، نقشه و چشم‌انداز توسعه و مسیر تصمیم‌گیری‌های کلان، از ساخت مدرسه و بیمارستان گرفته تا توسعه جاده‌ها و خدمات عمومی تهیه می‌شود. در شیوه «ثبتی‌مبنا»، جمع‌آوری اطلاعات از منابع موجود از جمله ثبت‌احوال، ثبت‌اسناد و بانک‌های اطلاعاتی دولتی صورت می‌گیرد.

با وجود این تغییر روش، نقش مردم همچنان حیاتی است، زیرا دقت و به‌روزرسانی داده‌ها، کلید موفقیت این طرح ملی محسوب می‌شود. بر همین اساس، هر خانه، مدرسه و محله‌ای که اطلاعات دقیق خود را در دسترس نهادهای مرتبط قرار دهد، سهمی مستقیم در برنامه‌ریزی دقیق شهری، آموزشی و بهداشتی آینده خواهد داشت.

مزایای کلیدی سرشماری داده‌محور

اجرای سرشماری به شیوه سنتی همواره با چالش‌هایی همراه بوده است؛ از جمله صرف هزینه و زمان زیاد، احتمال خطا در جمع‌آوری اطلاعات و ضعف در ارایه دقیق و جامع اطلاعات از سوی آمارگو. شیوه «ثبتی‌مبنا» این مشکلات را به طور قابل توجهی مرتفع می‌سازد و مزایای متعددی دارد:

• کاهش هزینه اجرا: هزینه اجرای سرشماری حدود ۹۰ درصد کمتر از روش سنتی برآورد شده است.
• افزایش دقت و کاهش خطا: جمع‌آوری داده‌ها از منابع رسمی، ضریب خطا را به حداقل می‌رساند.
• حفظ محرمانگی: با اجرای فنون گمنام‌سازی داده‌ها، حفظ محرمانگی اطلاعات تضمین می‌شود.
• افزایش اعتماد عمومی: اجرای طرح به شیوه نوین، سبب افزایش اعتماد و اقبال اجتماعی خواهد شد.
• ارتقای کیفیت پایگاه‌های اطلاعاتی: هماهنگی بین دستگاه‌های تولیدکننده آمار افزایش می‌یابد.

طرح ملی GNAF؛ زیرساخت اصلی سرشماری ۱۴۰۵

یکی از ارکان اصلی موفقیت سرشماری «ثبتی‌مبنا»، تکمیل زیرساخت‌های فنی مورد نیاز است. استانداردسازی نشانی مکان‌ها که با عنوان طرح ملی GNAF (Geocoded National Address File) شناخته می‌شود، فرایندی است که نشانی رسمی و استاندارد برای تمام مکان‌ها ایجاد می‌کند.

در این طرح، کد ملی افراد به کدپستی اماکن متصل می‌شود تا تصویر دقیق‌تری از ترکیب جمعیتی، شغلی و سکونتی مناطق مختلف کشور به‌دست آید. این اقدام گامی مهم در جهت تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده‌ها و برنامه‌ریزی اصولی برای توسعه متوازن و پایدار است.

پیشگامی سمنان در استانداردسازی نشانی

استان سمنان با برنامه‌ریزی برای برگزاری سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ با رویکرد «ثبتی‌مبنا»، در اجرای طرح GNAF پیشرو بوده است. مدیرکل پست استان سمنان اعلام کرد که طرح جی‌نف (نشانی‌گذاری مکان‌محور) با ۹۰ درصد پیشرفت در این استان در دست اجراست.

معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری سمنان، با تأکید بر اهمیت این طرح اظهار داشت: اجرای دقیق سرشماری نیازمند هم‌افزایی همه دستگاه‌ها و نهادهای اجرایی است و شهرداری‌ها موظف‌اند زیرساخت‌ها و نقشه‌های مورد نیاز را در اختیار اداره پست قرار دهند تا مراحل نصب و به‌روزرسانی پلاک‌های جدید شهری تکمیل شود.

انتظار می‌رود طرح ملی «جی‌نف» تا پایان سال ۱۴۰۴ به‌طور کامل در بخش‌های شهری و روستایی استان سمنان اجرا شود، چرا که کدملی و کدپستی مبنای سرشماری سال ۱۴۰۵ خواهد بود. این سرشماری فرصتی سرنوشت‌ساز برای ثبت دقیق واقعیت‌ها و کمک به برنامه‌ریزی کارشناسی برای توسعه پایدار کشور است.

بر اساس برآوردها، تولید ناخالص داخلی استان سمنان در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۵۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی می‌شود که بیش از ۷۰ میلیارد تومان از آن سهم شهرستان سمنان خواهد بود. همچنین هر ۸۵۰ مترمکعب آب مصرفی در این شهرستان، یک فرصت شغلی ایجاد می‌کند.