رئیس مرکز حل اختلاف: کاهش زمان رسیدگی به ۲۰ روز و برگزاری آزمون استخدامی ۶ هزار نفری

رئیس مرکز توسعه حل اختلاف کشور، حجت‌الاسلام هادی صادقی، در یک نشست خبری مهم، ضمن ارائه جزئیات قانون جدید و تأسیس دادگاه‌های صلح، از عملکرد درخشان این شوراها در کاهش زمان رسیدگی به پرونده‌ها و آمار بالای سازش خبر داد و آخرین وضعیت آزمون استخدامی قوه قضائیه را تشریح کرد.

تحول در ساختار با قانون جدید شوراها

شورای حل اختلاف با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی برای حل و فصل اختلافات، در سال ۱۳۸۱ تأسیس شد. جدیدترین تحول قانونی در این حوزه، تصویب قانون جدید شورای حل اختلاف در سال ۱۴۰۲ توسط مجلس شورای اسلامی بود که از ابتدای سال ۱۴۰۳ به مرحله اجرا درآمد.

فلسفه تأسیس دادگاه‌های صلح

بر اساس این قانون جدید، نهاد «دادگاه صلح» در کنار شوراهای حل اختلاف تأسیس شد. فلسفه اصلی وجودی این دادگاه‌ها برقراری صلح و سازش میان طرفین دعوا است. در گام اول، دادگاه‌های صلح وظیفه دارند زمینه سازش را فراهم آورند و تنها در صورت عدم موفقیت در این امر، مانند سایر دادگاه‌ها اقدام به صدور رأی خواهند کرد. این تلاش‌ها در راستای حل مسالمت‌آمیز اختلافات مردم صورت می‌گیرد.

توسعه نهادهای داوری و میانجیگری

علاوه بر دادگاه‌های صلح، دو نهاد داوری و میانجیگری نیز برای حل اختلافات مردم به کار گرفته می‌شوند. نهاد داوری با سابقه‌ای بیش از ۱۱۵ سال (از سال ۱۲۸۹) در کشور فعال است، اما به دلیل عدم آگاهی مردم، کمتر مورد اقبال عمومی واقع شده بود. بر همین اساس، قوه قضاییه بر اساس برنامه هفتم توسعه، مکلف به توسعه این نهاد شده است.

در حال حاضر، ۲۵۰۰ داور حرفه‌ای در سراسر کشور فعالیت می‌کنند و توسعه نهاد داوری بر اساس سند تحول قضایی و تأکید بر استفاده از ظرفیت مردم، در دستور کار قرار دارد. همچنین، میانجیگران دارای پروانه فعالیت نیز در سراسر کشور به دستگاه قضایی در حل اختلافات کمک می‌کنند.

در طول سال و به مناسبت‌های مختلف، ۴ تا ۵ پویش در شوراهای حل اختلاف کشور برگزار می‌شود که در قالب این پویش‌ها، زندانیان زیادی آزاد می‌شوند و برخی محکومان از قصاص رهایی می‌یابند.

آمار عملکرد و کاهش چشمگیر زمان رسیدگی

حجت‌الاسلام صادقی با اشاره به تأثیر شوراها در کاهش بار ورودی پرونده به دستگاه قضایی، آمار شش ماهه نخست سال جاری را اعلام کرد:

• ارجاع یک میلیون و ۵۰۰ هزار پرونده به شوراهای حل اختلاف کشور.
• ۴۲ درصد از پرونده‌های ارجاعی به سازش منجر شده است.

وی تأکید کرد که هرچه میزان ارجاع پرونده‌ها به شوراها افزایش یابد، به تبع آن آمار سازش‌ها نیز بیشتر خواهد بود و مردم باید برای رسیدگی سریع‌تر به پرونده‌های خود، از این ظرفیت استفاده کنند.

کاهش میانگین زمان رسیدگی به ۲۰ روز

رئیس مرکز حل اختلاف کشور خبر از تسریع چشمگیر در روند رسیدگی به پرونده‌ها داد. میانگین زمان رسیدگی به پرونده‌ها که در سال گذشته ۲۹ روز بود، با آغاز فعالیت دادگاه‌های صلح و تسریع در فرآیندها، در سال جاری به ۲۰ روز کاهش یافته است. این زمان در برخی نقاط کشور حتی به ۱۵ روز نیز می‌رسد.

آخرین جزئیات از آزمون استخدامی قوه قضاییه

در خصوص جذب و ساماندهی نیروی انسانی در شوراهای حل اختلاف، رئیس مرکز توسعه حل اختلاف کشور به ماده ۶ قانون مصوب سال ۱۴۰۲ اشاره کرد. این ماده قانونی به قوه قضاییه اجازه می‌دهد تا ۱۰ هزار نفر را طی پنج سال استخدام کند و پنج اولویت را برای جذب نیروی انسانی تعیین کرده است.

برای ساماندهی نیروی انسانی، آیین‌نامه‌ای تدوین و به تصویب ریاست قوه قضاییه رسیده و امتیازات پنج‌گانه‌ای برای کارکنان شوراها در نظر گرفته شده است. پس از اخذ موافقت‌های لازم از سازمان اداری و استخدامی و سازمان برنامه و بودجه، اولین دوره آزمون استخدامی برای جذب ۶ هزار نفر در آذرماه سال جاری برگزار خواهد شد.

این آزمون کاملاً عمومی، علمی و رقابتی بوده و توسط مرکز آزمون‌های جهاد دانشگاهی برگزار می‌شود. نزدیک به ۱۰ هزار نفر از همکاران فعلی شوراها در این آزمون ثبت‌نام کرده‌اند و امید می‌رود با توجه به تجربه و تسلط این افراد بر قوانین، بخش قابل توجهی از آن‌ها پذیرفته شوند.

وی در پایان افزود که در صورت عدم قبولی کارکنان فعلی در آزمون یا عدم تغییر شرایط همکاری آن‌ها در قالب طرح‌های ساماندهی مصوب مجلس، این افراد همچنان می‌توانند به همکاری خود با شوراها ادامه دهند.