تمرکز ۹۲ درصدی سرمایه‌گذاری در صنایع بزرگ خوزستان؛ اقتصاد استان نیازمند طراحی ویژه

سرپرست اداره کل صنعت، معدن و تجارت خوزستان با تشریح ساختار منحصر به فرد اقتصادی این استان، تمرکز بیش از حد سرمایه‌گذاری و اشتغال در صنایع بزرگ را عامل اصلی بروز ناترازی‌های ساختاری دانست و تأکید کرد که اقتصاد خوزستان برای عبور از بحران‌های مالی و تحقق توسعه پایدار، نیازمند طراحی ویژه و استفاده عملیاتی از ابزارهای نوین بازار سرمایه است.

تمرکز بی‌سابقه اشتغال و سرمایه‌گذاری در صنایع بزرگ

مهرام روانبخش، در جریان همایش «عبور از بحران مالی ۱۴۰۴ با اتکا به بازار سرمایه» که در اتاق بازرگانی اهواز برگزار شد، به ارائه آمار و ارقام ناترازی‌های استان پرداخت. وی بیان داشت که خوزستان علاوه بر ناترازی‌های مرسوم اقتصادی، با یک ناترازی جدی در حوزه اشتغال نیز مواجه است:

• اشتغال: ۷۰ درصد اشتغال استان در واحدهای بزرگ صنعتی متمرکز است، در حالی که میانگین کشوری ۵۳ درصد است.
• سرمایه‌گذاری: ۹۲ درصد کل سرمایه‌گذاری استان در صنایع بزرگ انجام شده است، که تقریباً دو برابر میانگین کشوری (۴۶ درصد) است.

وی تصریح کرد: با توجه به این ساختار خاص، مدل اقتصادی خوزستان نیازمند طراحی ویژه و راهکارهای مالی متناسب با این تمرکز بالا است.

ضرورت تغییر پارادایم تأمین مالی و پروژه‌محوری

این مقام مسئول بر لزوم تغییر رویکرد در تأمین مالی پروژه‌های کلان استان تأکید کرد و خاطرنشان ساخت که اتکا به بودجه‌های دولتی برای اجرای مگاپروژه‌ها دیگر امکان‌پذیر نیست. او مسیر پیش رو را در استفاده از روش‌های نوین مالی دانست:

باید مسیر را به سمت پروژه‌محوری، مشارکت عمومی– خصوصی و روش‌های نوین مانند BOT (ساخت، بهره‌برداری، واگذاری) و BOOT (ساخت، مالکیت، بهره‌برداری، واگذاری) سوق داد تا جریان سرمایه به تولید واقعی پیوند بخورد.

اهمیت تکمیل زنجیره‌های ارزش صنعتی

روانبخش توسعه پایدار را در گرو تکمیل زنجیره‌های پایین‌دستی صنایع بزرگ دانست و به ذکر مثال‌هایی در صنایع کلیدی استان پرداخت:

صنعت فولاد:

• تولید فولاد خام خوزستان حدود ۶ میلیون تن است.
• ظرفیت نورد استان ۱۰ تا ۱۱ میلیون تن است.
• اما تولید واقعی نورد کمتر از میزان فولاد خام است.

این آمار نشان می‌دهد که زنجیره مالی و صنعتی در این بخش هنوز کامل نشده است.

صنعت شکر (نیشکر):

طرح‌های مغفول مانده‌ای در صنعت شکر وجود دارد که می‌تواند ارزش افزوده و اشتغال بالایی ایجاد کند. محصولاتی نظیر کاغذ، الیاف غیربافت، خمیرمایه و الکل که از تفاله نیشکر به دست می‌آیند، می‌توانند تکمیل‌کننده این زنجیره باشند. وی تأکید کرد که باید نگاه از تولید خام به سمت ارزش نهایی معطوف شود.

ضعف شدید در استفاده از ابزارهای بازار سرمایه

سرپرست اداره کل صمت خوزستان ضعف عمده استان را در استفاده بسیار ضعیف از ابزارهای بازار سرمایه عنوان کرد. به گفته وی، ابزارهای نوین مالی زیر هنوز به‌صورت عملیاتی در استان فعال نشده‌اند و این امر منجر به رکود منابع مالی شده است:

• پیش‌فروش محصولات
• اوراق گام
• تأمین مالی مبتنی بر زنجیره تولید
• حتی رمزارزها (در چارچوب‌های قانونی)

نقش اتاق بازرگانی و شبکه بانکی

وی خواستار آموزش گسترده فعالان اقتصادی و شبکه بانکی استان شد و تأکید کرد که اتاق بازرگانی باید به محور ارتقای آگاهی عمومی در خصوص ابزارهای بازار سرمایه تبدیل شود تا بنگاه‌های تولیدی بتوانند از این کانال‌ها برای تأمین مالی خود بهره ببرند.

تشبیه اقتصادی: کارخانه‌ای با ستون‌های نصب‌شده و لوله‌کشی ناتمام

روانبخش در پایان، وضعیت اقتصادی خوزستان را با یک تشبیه گویا ترسیم کرد:

«اقتصاد خوزستان مانند یک کارخانه عظیم است که ستون‌های اصلی آن نصب شده اما لوله‌کشی‌های مالی و زنجیره‌های اتصال هنوز تکمیل نشده‌اند. اگر ابزارهای نوین مالی فعال و زنجیره‌های ارزش صنعتی فولاد، شکر و سایر بخش‌ها به‌هم متصل شوند، سرمایه‌های سرگردان به جریان تولید بازمی‌گردند و ناترازی‌های ساختاری استان برطرف خواهد شد.»