تأکید عارف بر نقش کلیدی کمیسیون‌های دولت در رفع «بخشی‌نگری» و حفظ «اقتدار ملی»

ضرورت کارشناسی عمیق و پرهیز از نگاه بخشی‌نگر

معاون اول رئیس‌جمهور، کمیسیون‌های دولت را دارای نقش برجسته‌ای در تهیه لوایح و آیین‌نامه‌های اجرایی دانست و تصریح کرد که پیشنهادات دستگاه‌های اجرایی ممکن است فاقد دقت، نظم و چارچوب ضوابط باشند. از این رو، کمیسیون‌ها وظیفه مهمی در اصلاح این پیشنهادات بر عهده دارند.

گاهی دستگاه‌ها فقط نگاه تک‌بعدی دارند، در حالی که دولت باید در تصمیماتش با جامعیت همراه باشد. بخشی‌نگری یکی از مسائل آزاردهنده اجرایی است که در کمیسیون‌های دولت باید این آسیب رفع شود و به همین دلیل کمیسیون‌های دولت اهمیت زیادی دارند.

عارف خاطرنشان کرد که جلسه هیئت دولت محل بررسی کارشناسی نیست، بلکه محلی برای ایده‌پردازی کلان است و کار کارشناسی سنگین باید در کمیسیون‌های دولت به انجام رسد. وی همچنین رضایت وزرا از عملکرد کمیسیون‌ها را نشان‌دهنده موفقیت دبیران در ایجاد وفاق، اجماع و پختگی در مسیر تهیه آیین‌نامه‌ها و لوایح دانست.

اقتدار ملی و نمایندگی مردم؛ دو وظیفه هم‌زمان دولت

معاون اول رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه دولت نماینده اقتدار ملی است، هشدار داد که اگر این اقتدار از دولت گرفته شود، هرج و مرج به وجود خواهد آمد. وی افزود، از سوی دیگر، دولت نمایندگی همه مردم را بر عهده دارد، چرا که رئیس‌جمهور مستقیماً توسط مردم انتخاب شده و وزرا از نمایندگان رأی اعتماد می‌گیرند. بنابراین، دولت وظیفه سنگینی برای حفظ اقتدار خود و هم‌زمان دنبال کردن مطالبات مردم دارد.

وی در این خصوص تأکید کرد:

• دولت حق ندارد خلاف منویات مردم کاری کند.
• باید با سازوکار مشخصی هم اقتدار دولت حفظ شود و هم مطالبات مردم به درستی تشخیص داده و دنبال شود.
• عملکرد کمیسیون‌ها در پیگیری مطالبات مردم تاکنون خوب ارزیابی شده است.

افزایش تعاملات و استفاده از ظرفیت نخبگان

عارف بر لزوم افزایش ارتباط کمیسیون‌های دولت با دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد و گفت: اگر اختلاف نظری وجود دارد، باید با کار کارشناسی و تعامل حل شود، نه اینکه از سوی دستگاه‌ها تلقی «مچ‌گیری» به وجود آید. همچنین، کمیسیون‌ها باید ارتباط خود را با معاونان وزرا و افراد متخصص دستگاه‌ها افزایش دهند تا خللی در مسیر تصویب لوایح ایجاد نشود.

توجه به دیدگاه‌های مشترک و تجارب گذشته

معاون اول رئیس‌جمهور خواستار آن شد که دیدگاه‌های رئیس‌جمهور یا معاون اول نباید دیدگاه شخصی تلقی شود. کمیسیون‌ها باید ضمن توجه به این دیدگاه‌ها، در جریان نظرات معاونان معاون اول نیز باشند تا دیدگاه‌ها به یکدیگر نزدیک شوند. وی بر لزوم یک احساس مسئولیت مشترک و دیده شدن دولت به صورت یکپارچه تأکید کرد، زیرا هدف مشترک همه، خدمت به مردم است.

علاوه بر این، عارف بر تقویت ارتباط کمیسیون‌های دولت با نخبگان، کارشناسان و تشکل‌های مردمی تأکید کرد. وی پیشنهاد داد که سازوکار مشخصی برای انتخاب نخبگان، از جمله معرفی از طریق تشکل‌های علمی و تخصصی و ارتباط با مراکز پژوهشی موفق دانشگاه‌ها، تدوین شود.

وی در پایان این بخش، قطع نشدن ارتباط کمیسیون‌ها با دولت‌های قبلی را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: تجارب دولت‌های گذشته یک سرمایه محسوب می‌شود و خلاف اخلاق یا وظیفه است که چشم بسته تجارب آن دولت‌ها را بپذیریم یا رد کنیم.

رویکرد دبیر هیئت دولت: فراتر از تدوین آیین‌نامه‌ها

در ادامه این جلسه، سید کامل تقوی‌نژاد، دبیر هیئت دولت، گزارشی از عملکرد کمیسیون‌ها ارائه داد. وی بیان کرد که کمیسیون‌ها دیدگاه‌های جامعه دانشگاهی، بخش خصوصی، وزرا و استانداران ادوار و افراد باتجربه را مورد استفاده قرار می‌دهند.

تقوی‌نژاد تأکید کرد که کمیسیون‌های دولت خود را صرفاً محدود به تهیه آیین‌نامه‌ها نکرده و تاکنون حدود ۴۰ نظام مسائل کشور را شناسایی و برای هر یک از این مسائل، چندین راهکار معرفی کرده‌اند. او افزود که برای تهیه آیین‌نامه‌ها، ماه‌ها کار کارشناسی دقیق انجام می‌شود و تا زمانی که کار به پختگی کامل نرسد، به هیئت دولت تقدیم نخواهد شد. همچنین، اختلاف نظرهای موجود با دستگاه‌های اجرایی از طریق برگزاری جلسات مشترک و اقناع‌سازی حل و فصل می‌شود و پس از ابلاغ آیین‌نامه‌ها، چگونگی اجرای آنها نیز پیگیری می‌شود.

در پایان جلسه، گزارشی از عملکرد چهارده‌ماهه کمیسیون‌های دولت به معاون اول رئیس‌جمهور ارائه شد.