دستورالعمل جدید معاملات طلای آنلاین: نظارت بر خریداران و اجرای مالیات بر سوداگری

نظارت بر خریداران؛ اولین گام رسمی

بر اساس مصوبه هیئت وزیران، تمرکز صریح دستورالعمل جدید بر بخش خریداران بازار طلاست. دبیرخانه هیئت عالی نظارت بر سازمان‌های صنفی، مسئولیت تهیه و نگهداری فهرستی از کاربران و میزان طلای تعهدشده در پلتفرم‌های آنلاین را برعهده خواهد گرفت. این سازوکار رسمی، نخستین قدم برای شناسایی و نظارت بر متقاضیان خرید طلا در کشور محسوب می‌شود.

اجرای قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی

هدف اصلی از شناسایی خریداران، تسهیل اجرای قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی است که مرداد ماه سال جاری ابلاغ شد و مستقیماً بر خرید و فروش طلا و مسکوکات تأثیر می‌گذارد. این قانون نرخ‌های مالیاتی متفاوتی را بر اساس مدت زمان نگهداری طلا تعیین کرده است:

انتقاد از محدودیت زمانی معاملات

با وجود اهداف نظارتی، دستورالعمل خرید و فروش آنلاین طلا با انتقاداتی از سوی فعالان کسب‌وکارهای مجازی مواجه شده است. یکی از مفاد بحث‌برانگیز این دستورالعمل، تعیین بازه زمانی مشخص در ساعات روز برای انجام معاملات است.

بانک مرکزی موظف است طبق دستورالعمل هیئت وزیران، ساعاتی را برای انجام معاملات تعیین کند و اجازه خرید و فروش در ساعات مختلف شبانه‌روز وجود نخواهد داشت. فعالان بازار‌های آنلاین این محدودیت را در تضاد با ماهیت بازار دیجیتال و پلتفرم‌های مجازی می‌دانند.

لازم به ذکر است که این بخش هنوز حالت اجرایی پیدا نکرده و احتمال تغییر آن در ابلاغیه نهایی وجود دارد.

مهلت نهادها برای تطبیق با دستورالعمل جدید

این دستورالعمل، صرف‌نظر از انتقادات وارده، اولین سازوکار رسمی برای ساماندهی و نظارت بر بازار طلای آنلاین است. پیشتر در زمستان ۱۴۰۳، پلیس امنیت اقتصادی از صدور ۲۶۱ مجوز مختلف برای پلتفرم‌های آنلاین طلا خبر داده بود که اهمیت این ساماندهی را دوچندان می‌کند. نهادهای مختلف موظف به انجام اقدامات زیر در بازه زمانی مشخص هستند:

• بانک مرکزی: موظف است ظرف سه ماه سامانه‌ای برای نظارت بر عملکرد و تعهدات پلتفرم‌ها طراحی کند.
• اتحادیه کسب‌وکارها: باید بر صدور، تمدید و ابطال مجوزهای فعالیت پلتفرم‌ها نظارت داشته باشد.
• پلتفرم‌های آنلاین: باید ظرف مدت دو ماه خود را برای تطبیق با شرایط و مقررات جدید آماده سازند.

اگرچه دستورالعمل خرید و فروش طلا آنلاین هنوز در مراحل ابتدایی است و ممکن است در اجرا با چالش‌هایی روبرو شود، اما ایجاد سازوکاری برای پایش دقیق پلتفرم‌ها و خریداران، اقدامی ضروری در راستای شفاف‌سازی و قانونمند کردن این بازار تلقی می‌شود.