انتقاد صریح خاندوزی از رابطه اقتصادی ایران و چین: «سوپرمارکت آخر شب» نه شراکت راهبردی

وزیر پیشین اقتصاد، احسان خاندوزی، با انتقادی صریح از رویکرد کنونی کشور در تعاملات اقتصادی با پکن، این شیوه را فاقد هرگونه برنامه راهبردی بلندمدت دانست و آن را به مراجعه عجولانه به «سوپرمارکت آخر شب» تشبیه کرد.

نقد «سوءفهم راهبردی» در روابط با چین

خاندوزی، در سخنانی که با هدف نقد سیاست خارجی اقتصادی کشور مطرح شد، تأکید کرد که رفتار کنونی ایران با پکن بیشتر شبیه مشتری‌ای است که نیمه‌شب برای رفع نیاز فوری به سوپرمارکت می‌رود، نه شریکی که برای آینده برنامه دارد.

«امروز در رابطه با چین به گونه‌ای عمل می‌کنیم که می‌توان اسم آن را "سوپرمارکت آخر شب" گذاشت.»

تأکید بر شراکت واقعی، نه صرفاً مبادله

وزیر پیشین اقتصاد با اشاره به آنچه «سوءفهم راهبردی» در سیاست اقتصادی کشور خواند، تصریح کرد که ایران هیچ‌گاه وارد رابطه‌ای مبتنی بر شراکت واقعی با چین نشده است. وی هشدار داد که حتی اگر حجم خریدهای ایران از اقتصاد چین چندین برابر شود، این رابطه همچنان در حد یک مبادله ساده باقی خواهد ماند و به سطح شراکت راهبردی ارتقا نخواهد یافت.

وی افزود: «این نگاه به معنای کنار گذاشتن سایر کشورها نیست. قطعاً تعامل با غرب و همه دنیا لازم است، اما اگر بیشترین خرید ما از اقتصاد چین باشد، همچنان هدف اصلی محقق نخواهد شد.»

استفاده از ظرفیت چین در حوزه دفاعی

خاندوزی به لزوم استفاده از ظرفیت‌های پکن در شرایط خاص اشاره کرد و گفت: «در شرایطی که بسیاری از کشورها حاضر به کمک در حوزه پدافند و سامانه‌های دفاعی ما نیستند، می‌توان از ظرفیت چین استفاده کرد.»

با این حال، او تأکید کرد که این نوع همکاری‌ها نباید با مفهوم «پیوند سیستمی و راهبردی» میان دو کشور اشتباه گرفته شود و این تعاملات نیز به تنهایی منجر به شکل‌گیری یک شراکت استراتژیک نخواهد شد.