افزایش ۲۴ درصدی قیمت بلیت هواپیما؛ تقابل سازمان حمایت و انجمن هواپیمایی

افزایش قیمت‌ها؛ نتیجه مستقیم رشد ۵۰ درصدی نرخ ارز

دلیل اصلی افزایش قیمت بلیت، افزایش نرخ ارز تسعیر اعلام شده است. با حذف نرخ ارز مبادله‌ای، هزینه‌های شرکت‌های هواپیمایی مستقیماً افزایش یافته و این امر به رشد قیمت بلیت پروازها منجر شده است.

توجیهات انجمن شرکت‌های هواپیمایی

مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی، در این خصوص توضیح داد که نرخ ارز مبادله‌ای از ۷۰ هزار تومان به ۱۰۵ هزار تومان افزایش یافته است که این رشد تقریباً ۵۰ درصدی، مستقیماً هزینه‌های شرکت‌ها را بالا برده است.

وی تأکید کرد:

• حدود ۶۰ درصد از هزینه‌های شرکت‌های هواپیمایی ارزی است.
• افزایش نرخ ارز موجب شده میانگین نرخ بلیت در مسیرهای داخلی حدود ۲۴ درصد رشد کند.
• نرخ مصوب شورای‌عالی هواپیمایی برای هر صندلی پروازی ۴۸ دلار مورد تأیید قرار گرفته است.
• پرواز تهران ـ مشهد با نرخ فعلی ارز ۱۰۵ هزار تومانی، معادل حدود ۶۰ دلار یا ۶ میلیون تومان خواهد بود.

هزینه‌های ارزی و ریالی شرکت‌ها

به گفته دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی، حدود ۱۲ درصد از هزینه‌های پرواز مربوط به مالیات و عوارض دولتی است که این نهادها نیز نرخ‌های خود را متناسب با نرخ ارز افزایش داده‌اند. او یادآور شد که اگر دولت، بانک مرکزی یا وزارت صمت تصمیم بگیرند ارز مورد نیاز شرکت‌های هواپیمایی را با نرخ قبلی تخصیص دهند، دیگر نیازی به افزایش نرخ بلیت نخواهد بود.

عوارض فرودگاهی بابت نشست و برخاست، خدمات ناوبری و پارکینگ توسط شرکت‌های دولتی به‌صورت دلاری محاسبه می‌شود و شرکت‌های هواپیمایی باید معادل ریالی آن را بپردازند. همچنین نرخ سوخت که پیش‌تر یارانه داشت، از ابتدای امسال بیش از ۲۴ برابر افزایش یافته است.

تأمین ارز مورد نیاز برای خرید قطعات، موتورها و تجهیزات هواپیما نیز از اوایل شهریورماه امسال از طریق تالار دوم مرکز مبادله و با نرخ توافقی انجام می‌شود که این موضوع نیز به افزایش بیشتر هزینه‌ها دامن زده است. آمارها نشان می‌دهد که به‌دلیل شرایط اقتصادی، در شش‌ماهه نخست امسال تعداد مسافران هوایی ۱۹ درصد کاهش یافته است.

تقابل سازمان حمایت و انجمن هواپیمایی بر سر نرخ‌گذاری

پس از اعلام افزایش قیمت‌ها، سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان با صدور نامه‌ای رسمی، شرکت‌های هواپیمایی را موظف کرد که هرچه سریع‌تر نرخ بلیت‌ها را به قیمت سابق بازگردانند و تأکید کرد که هیچ حقی برای افزایش نرخ ندارند.

دستور سازمان حمایت: بازگشت فوری به نرخ‌های سابق

در نامه سازمان حمایت آمده است که هرگونه تغییر در تعرفه حمل‌ونقل هوایی باید با هماهنگی دبیرخانه کارگروه تنظیم بازار انجام شود و در صورت عدم تناسب تغییرات قیمت با عوامل مؤثر در بهای تمام‌شده، دبیرخانه موظف به بررسی و اصلاح نرخ‌ها است. این سازمان تهدید کرده است که در صورت عدم بازگشت نرخ‌ها به وضعیت قبلی، با شرکت‌های هواپیمایی طبق قانون برخورد خواهد شد.

پاسخ انجمن: نرخ‌گذاری دولتی ممنوع است

انجمن شرکت‌های هواپیمایی در واکنش به این دستور، اعلام کرده است که بر اساس قوانین برنامه پنجم و ششم توسعه، پروازهای داخلی از شمول نرخ‌گذاری دولتی خارج شده‌اند و برنامه هفتم توسعه نیز نرخ‌گذاری دستوری را جز در موارد خاص ممنوع کرده است.

دبیر انجمن با اشاره به مستندات قانونی، اظهار داشت که طبق رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (۲۱ آذر ۱۴۰۲) و دستورالعمل اجرایی شورای عالی هواپیمایی کشوری (۲۶ خرداد ۱۴۰۳)، نرخ‌گذاری بلیت هواپیما بر عهده شرکت‌های هواپیمایی است.

انتقاد مجلس: بی‌توجهی به معیشت مردم

نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز نسبت به این افزایش قیمت‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند. عباس صوفی، رئیس کمیته حمل‌ونقل هوایی کمیسیون عمران مجلس، این موضوع را یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل فعلی دانست و خواستار ورود سازمان‌های نظارتی به این مسئله شد.

درست است که قانون برنامه اعلام کرده قیمت‌ها باید براساس بازار و نرخ روز تعیین شوند، اما در این شرایط باید رعایت حال مردم نیز در نظر گرفته شود. مجلس از این تصمیم ناراحت است، زیرا بدون درنظرگرفتن وضعیت اقتصادی مردم و تورم اتخاذ شده است.

کارشناسان معتقدند برنامه‌ریزی برای کاهش هزینه‌های ارزی شرکت‌ها و بازنگری در سیاست ارزی دولت می‌تواند گام مؤثری در بازگشت قیمت‌ها به سطح قبلی و حفظ دسترسی اقشار مختلف جامعه به سفرهای هوایی باشد.