خودکفایی گوشت قرمز در ۴ تا ۵ سال؛ طرح پژوهشگاه ابن‌سینا با سرمایه ۲ همت

پژوهشگاه ابن‌سینا با هدف دستیابی به خودکفایی در تولید گوشت قرمز، طرح توسعه تکثیر دام‌های پربازده را با استفاده از فناوری‌های نوین ژنتیکی دنبال می‌کند. این تحقیقات که از گاو آغاز شده، اکنون به گونه‌های مقاوم‌تر نظیر گاومیش و شتر گسترش یافته و هدف اصلی آن، افزایش چشمگیر بهره‌وری بدون نیاز به افزایش تعداد دام است.

فناوری تولید جنین؛ راهکار افزایش بهره‌وری

عضو هیات علمی پژوهشگاه ابن‌سینا توضیح داد که این پژوهشگاه چند سالی است روی تکثیر دام‌های پربازده کار می‌کند. هدف نهایی این طرح، تولید سالانه تا ۲۰ رأس دام جدید از هر دام برتر، با بهره‌گیری از فناوری تولید جنین است.

جزئیات روش تکثیر فوق‌سریع دام

این روش، که مشابه فرایند درمان ناباروری در انسان است، شامل مراحل زیر است:

• از گاوهای برتر به‌صورت هفتگی تخمک‌گیری می‌شود.
• تخمک‌ها در محیط آزمایشگاه بارور می‌شوند.
• جنین‌های حاصل پس از هفت روز فریز می‌شوند.
• جنین‌های فریز شده در رحم گاوهای عادی کاشته می‌شوند تا دام‌های جدید متولد گردند.

افزایش تولید بدون افزایش نهاده‌ها

هدف اصلی این طرح، افزایش بهره‌وری است؛ به این معنی که بدون افزایش تعداد دام، میزان تولید گوشت به‌طور قابل توجهی بالا رود. این امر از طریق اصلاح نژاد و بهبود ژنتیکی دام‌ها محقق می‌شود.

به‌عنوان مثال، گاوی که پیش‌تر در یک سال ۵۰۰ کیلوگرم گوشت تولید می‌کرد، با اصلاح نژاد و بهبود ژنتیکی می‌تواند تا ۷۰۰ کیلوگرم گوشت تولید کند، آن هم با همان میزان خوراک قبلی.

زمانی که بهره‌وری افزایش یابد و مصرف نهاده‌ها کاهش پیدا کند، هزینه‌های تولید پایین آمده و در نهایت، گوشت با قیمت مناسب‌تری به دست مصرف‌کنندگان خواهد رسید.

تمرکز بر دام‌های مقاوم و صادراتی

یکی از رهیافت‌های مهم این طرح، توجه ویژه به دام‌های مقاوم در برابر خشکسالی و شرایط اقلیمی خشک کشور است. به همین دلیل، تمرکز بر توسعه نژادهایی مانند گاومیش و شتر است.

پتانسیل گاومیش و شتر در اقلیم خشک

• این دام‌ها نیاز آبی و غذایی کمتری دارند.
• در شرایط اقلیمی خشک کشور عملکرد مناسبی نشان می‌دهند.
• محصولات شتر (گوشت و شیر) ماهیت ارگانیک و صادراتی دارند.
• محصولات شتر در بسیاری از کشورهای دنیا قیمت بالاتری نسبت به گوشت گاو دارند.

توسعه این دام‌ها می‌تواند علاوه بر کمک به رفع نیاز داخلی، درآمد ارزی حاصل از صادرات را نیز افزایش دهد.

طرح ملی خودکفایی گوشت قرمز

پژوهشگاه ابن‌سینا یک پکیج کامل از فناوری‌ها و طرح‌های توسعه‌ای را برای تحقق خودکفایی در زمینه گوشت قرمز معرفی کرده است. برآوردها حاکی از آن است که با سرمایه‌گذاری مشخص، می‌توان به این هدف ملی دست یافت.

نیاز به حمایت بودجه‌ای و برآورد سرمایه‌گذاری

برآورد این است که با سرمایه‌گذاری حدود دو همت، می‌توان ظرف چهار تا پنج سال کشور را در زمینه گوشت قرمز به خودکفایی رساند. پس از این دوره، جمعیت دامی به‌صورت تصاعدی افزایش یافته و نیاز به سرمایه‌گذاری جدید نخواهد بود.

تولید در حال حاضر نسبت به سال گذشته پنج برابر شده است، اما برای تحقق خودکفایی در مقیاس ملی، نیازمند حمایت بودجه‌ای و توجه بیشتر دستگاه‌های متولی هستیم.