هشدار پدافند غیرعامل همدان: صادرات آب در پوشش گلخانه و ویلاسازی غیرمجاز تهدید جدی است

مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری همدان، با اشاره به تهدیدات انسان‌ساز در حوزه منابع حیاتی، بر لزوم برنامه‌ریزی عملیاتی و پیشگیرانه برای حفظ و خدمات‌رسانی پایدار منابع آب تاکید کرد. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که توسعه نامتوازن کشاورزی و تخلفات ساختمانی، فشار مضاعفی بر ذخایر زیرزمینی و سطحی استان وارد کرده است.

تهدیدات منابع حیاتی و لزوم برنامه‌ریزی پدافندی

علیرضا ثابت‌مقدم در آئین افتتاح مدرسه پاییزه مدیریت خشکسالی، ارتباط تنگاتنگ پدافند غیرعامل با تهدیدات انسان‌ساز را یادآور شد. وی تاکید کرد که وقایع اخیر، ضرورت وجود برنامه‌ریزی عملیاتی و پیشگیرانه برای مقابله با تهدیدات احتمالی در حوزه منابع حیاتی از جمله آب را به وضوح نشان می‌دهد.

بر همین اساس، طرح‌های پدافندی متعددی در بخش منابع آب تدوین شده و بر اساس تأکیدات صورت گرفته، برنامه‌هایی برای حفظ و خدمات‌رسانی پایدار منابع آب در دوران بحران‌های اخیر طراحی و آماده اجرا شده‌اند.

فشار مضاعف بر منابع آب زیرزمینی

ثابت‌مقدم توسعه کشت‌های گلخانه‌ای در اراضی دیم را بدون انجام پیش‌مطالعات آبی لازم، اقدامی شدیداً نگران‌کننده توصیف کرد. تبدیل زمین‌های دیم به آبی تحت عناوینی چون احداث گلخانه، صنایع وابسته و توسعه‌های نامتوازن کشاورزی، باعث شده است که فشار مضاعفی بر منابع زیرزمینی وارد آید.

صادرات آب در پوشش محصولات کشاورزی

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مطرح شده، موضوع صادرات محصولات گلخانه‌ای با مصرف بالای آب در شرایط کنونی کم‌آبی است. ثابت‌مقدم تأکید کرد:

صادرات برخی محصولات گلخانه‌ای با مصرف بالای آب در شرایط کم‌آبی کنونی، به منزله صادرات آب محسوب می‌شود و بررسی‌ها نشان می‌دهد سود اقتصادی این صادرات در مقایسه با هزینه منابع آبی بسیار ناچیز است.

وی همچنین با طرح این پرسش که «آیا رویکرد کشورهای همسایه نیز نسبت به منابع آب مشابه ماست؟»، بر لزوم بازنگری در سیاست‌های مصرف آب تاکید کرد.

بحران تأمین آب شرب با ویلاسازی غیرمجاز

مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری همدان، توسعه باغات در بالادست سدهای استان را از عوامل مؤثر بر کاهش ورودی مخازن و بحران تأمین آب شرب برشمرد. تصاویر هوایی ثبت‌شده در بازه‌های زمانی مختلف، نشان‌دهنده آن است که برخی افراد با انتقال آب به زمین‌های دیم و بایر، اقدام به باغ و ویلاسازی کرده‌اند که این امر تهدیدی جدی برای منابع آبی استان محسوب می‌شود.

خرد شدن اراضی و تفکیک غیرمجاز

خرد شدن زمین‌ها و تفکیک غیرمجاز اراضی، منابع آبی منطقه را در معرض خطر قرار داده است. از این رو، مدیریت این تهدیدات نیازمند تدوین و اجرای برنامه‌های عملیاتی در دوره‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت است.

نقش کلیدی مراکز علمی و دانشگاه‌ها

ثابت‌مقدم انجام پژوهش‌های علمی در زمینه تأمین و مدیریت پایدار منابع آب را از اولویت‌های ضروری دانشگاه‌ها و مراکز علمی دانست.

• اهمیت پژوهش‌های کاربردی: دانشگاه‌ها نقشی مهم در یافتن راهکارهای عملی و بومی دارند.
• تبدیل پژوهش به سیاست: دانشجویان باید پژوهش‌های خود را به مرحله کاربردی برسانند.
• هدف نهایی: نتایج این تحقیقات باید در قالب قوانین و سیاست‌های راهگشا در زندگی مردم و صیانت از منابع حیاتی کشور نمایان شود.