افزایش ۴۷ هزار هکتاری ظرفیت توسعه شهری؛ هزینه آماده‌سازی زمین ۸۰۰ میلیون تومان است

عملکرد یک ساله و اهداف برنامه هفتم توسعه

کاظمیان با بیان اینکه تنها ۱۰ درصد از مساحت کشور قابلیت سکونت، فعالیت، کشاورزی و تولید غذا را دارد، اعلام کرد که در حال حاضر بین یک تا ۱.۵ درصد از این وسعت به سکونتگاه‌های شهری و روستایی اختصاص یافته است.

آمار توسعه شهری و نسبت به برنامه هفتم

وی افزود: «در مجموع طی یک سال گذشته، حدود ۴۷ هزار هکتار به ظرفیت توسعه شهری کشور افزوده شده است و تمامی ملاحظات قانونی و فنی در این خصوص رعایت شده است.»

این آمار تأمین زمین معادل ۷۲ درصد عملکرد یک ساله‌ای است که در برنامه هفتم توسعه برای شورای عالی شهرسازی و معماری پیش‌بینی شده بود.

بر اساس ماده ۵۰ قانون برنامه هفتم توسعه، مقرر شده است که سالانه ۰.۲ درصد به ظرفیت توسعه شهری کشور افزوده شود. این توسعه با تأکید بر شهرهای کوچک، میانی و مرزی دنبال می‌شود.

الزامات قانونی و زیست‌محیطی در توسعه

معاون وزیر راه و شهرسازی بر اهمیت رعایت ملاحظات طبیعی در تعیین محدوده‌های توسعه شهری تأکید کرد. این توسعه باید با در نظر گرفتن الزامات ایمنی از جمله حریم گسل‌ها و محدوده‌های طبیعی انجام شود تا از بروز مشکلات بعدی جلوگیری شود.

شورای عالی شهرسازی و معماری به ریاست وزیر راه و شهرسازی و عضویت ۱۱ وزارتخانه و سازمان دیگر، ابزار اصلی تهیه، نظارت و اجرای طرح‌های توسعه عمران (از جمله طرح‌های تفصیلی، بهسازی و ملی) است.

وی تصریح کرد: «برخلاف اظهارات، در شورای‌عالی مخالفتی برای تأمین زمین و توسعه شهرها نداریم، بلکه اصرار داریم زمین به اندازه کافی با جا و شرایط مناسب در اختیار همه شهروندان به خصوص گروه‌های خاص قرار گیرد.»

هزینه‌های آماده‌سازی و سیاست واگذاری زمین

کاظمیان با اشاره به چالش‌های تأمین زمین در ایران، که منابع آبی در مناطق خاصی متمرکز است، بیان کرد که تأمین زمین باید با ملاحظات فنی، قانونی و زیست‌محیطی صورت گیرد و توسعه شهری صرفاً نباید به معنای ساخت مسکن باشد، بلکه باید در راستای تحقق توسعه پایدار شهری انجام شود.

هزینه زیرساخت و سیاست واگذاری زمین

برآوردهای انجام شده نشان می‌دهد که:

• هزینه آماده‌سازی زمین، تأمین زیرساخت‌ها و روبناها (مانند شبکه معابر، آب، برق، گاز، مدرسه، درمانگاه، مسجد و کلانتری) برای هر واحد مسکونی حدود ۱۰۰ متری، نزدیک به ۸۰۰ میلیون تومان است.
• در برنامه هفتم توسعه، به هیچ عنوان ذکر نشده که زمین رایگان در اختیار متقاضیان قرار گیرد.
• واگذاری زمین با قرارداد اجاره ۹۹ ساله انجام می‌شود. هدف از این اقدام کاهش فشار مالی بر خانوارهاست، اما متقاضیان باید هزینه آماده‌سازی زمین را متقبل شوند.

مدیریت توسعه در مجموعه شهری تهران-البرز

معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی به وضعیت کلان‌شهرها اشاره کرد و اظهار داشت که حدود ۹ درصد جمعیت کشور در شهر تهران ساکن است. به همین دلیل، در استان تهران و سایر کلان‌شهرها، اولویتی برای تأمین زمین با شرایط خاص وجود ندارد.

سیاست‌های کلی نظام بر این رویکرد تأکید دارد که توسعه باید به سمت شهرها و روستاهای کوچک‌تر هدایت شود. الگوی دوم تأمین مسکن در مناطق کلان‌شهری، از جمله تهران، شهرک‌سازی خواهد بود.

چالش آب و برنامه جامع آمایش سرزمین

وی مسئله آب را یکی از مهم‌ترین چالش‌های استان تهران دانست و اعلام کرد که در ماه‌های اخیر بررسی‌های مفصلی در شورای عالی شهرسازی و معماری در این خصوص انجام شده است.

بر اساس سیاست‌های کلی آمایش سرزمین، برنامه‌ای جامع برای استان‌های تهران و البرز تدوین و در دو جلسه شورای عالی شهرسازی بررسی و تصویب شد. این برنامه شامل ۲۲ عنوان و اقدام عملیاتی است که با هدف مدیریت توسعه شهری در این دو استان تنظیم شده است.

کاظمیان مفهوم «مجموعه شهری تهران - البرز» را مطرح کرد و گفت: این دو استان در قالب یک پهنه شهری مشترک مورد مطالعه و برنامه‌ریزی قرار گرفته‌اند و سایر موضوعات زیرساختی و خدمات عمومی نیز در قالب این برنامه در حال اجراست. دولت نیز در حال بررسی نهایی این برنامه است تا به‌عنوان مبنای عمل در نظام مدیریت و حکمرانی منابع آب در استان‌های تهران و البرز مورد استفاده قرار گیرد.