دستیار رئیس‌جمهور: «وطن آبی» و «پایتخت دریایی» راهکار توسعه و مدیریت جمعیت کلانشهرها

برگزاری دومین همایش اقتصاد دریامحور و اجلاس بین‌المللی کیش

دومین همایش اقتصاد دریامحور و اجلاس بین‌المللی سرمایه‌گذاری و تجارت کیش با حضور متخصصان صنعت، سرمایه‌گذاران، اندیشمندان و نمایندگان کشورهای مختلف برگزار شد. این رویداد دو روزه با رویکردهایی چون ارائه بسته‌های سرمایه‌گذاری، معرفی فرصت‌های صادرات خدمات فنی‌مهندسی، و مذاکرات تجاری بنگاه به بنگاه (B2B) دنبال گردید.

در جریان این همایش، فعالیت‌های متنوعی به شرح زیر انجام شد:

• برگزاری ۹ نشست تخصصی، سه کارگاه تخصصی، و دو سمینار معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری.
• جلسات اختصاصی صنایع با یکدیگر.
• ظرفیت‌سنجی برای تشکیل شرکت‌های صادراتی و معرفی پتانسیل‌های جدید اقتصادی.

محورهای کلیدی مورد بحث

طیف گسترده‌ای از موضوعات کلیدی در نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی همایش مورد بحث قرار گرفت که چکیده آن به‌صورت کتاب منتشر خواهد شد. مهم‌ترین این محورها عبارتند از:

• همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی دریایی.
• تحول صنایع دریایی با فناوری‌های نسل چهارم.
• ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری سواحل مکران و صنایع پیشران دریایی.
• ترانزیت و لجستیک دریایی، تجارت دریایی و اقتصاد محلی.
• تأمین پایدار آب و انرژی در مناطق ساحلی و توسعه پایدار دریایی.
• تاب‌آوری اقتصاد، سرمایه‌گذاری خارجی، تأمین مالی و صنایع فضایی.

توسعه از مرزهای آبی: ایده «وطن آبی»

علی ربیعی، دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی، در آیین اختتامیه این همایش تأکید کرد که نگاه توسعه کشور نباید صرفاً محدود به داخل مرزها باشد، چرا که سواحل و دریا آغاز مرزهای توسعه ایران محسوب می‌شوند. وی افزود که برای دستیابی به مسیر توسعه و پایداری سرزمینی، لازم است توسعه از مرزهای آبی آغاز شود.

مفهوم «وطن آبی» باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد، زیرا توسعه از سرحدات و مرزهای آبی بهتر محقق می‌شود و توسعه از مسیر دریا و اقتصاد دریامحور پیوند عمیقی با اقتدار ملی ما دارد.

وی وجود ۵ هزار و ۴۰۰ کیلومتر مرزهای آبی و سواحل ایران را فرصتی گرانبها و پل ارتباطی با مناطق مختلف جهان دانست. او متذکر شد که با وجود توسعه زیرساخت‌های بندری، کشور تاکنون کمتر از این ظرفیت دریایی برای توسعه همکاری با همسایگان فراسوی آب‌ها استفاده کرده است.

ربیعی همچنین اظهار داشت که منابع زیرزمینی (نفت و گاز) باعث «پولداری بدون تلاش» برای ایران شده و مدیریت جامعه را دچار اختلال کرده، در حالی که این منابع باید در کنار مزیت تجاری ایران و ظرفیت اقتصاد دریامحور قرار گیرند. وی بر لزوم برنامه‌ریزی برای بهره‌مندی بیشتر از سهم تجارت دریایی تأکید کرد.

پیشنهاد «پایتخت دریایی» برای سبک‌سازی تهران

دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی، علاوه بر ایده «وطن آبی» برای بهره‌مندی از ظرفیت سواحل شمال و جنوب، ایده ایجاد یک «پایتخت دریایی» را مطرح کرد. هدف از این پیشنهاد، هدایت سرریز جمعیت کلانشهرها و تهران و انتقال برخی صنایع و ظرفیت‌های اقتصادی به سمت دریا و سواحل است تا توسعه دریامحور محقق شود.

او گسترش غیرقابل کنترل حاشیه تهران را یک چالش اساسی خواند و بیان کرد: «با توجه به ناممکن بودن انتقال پایتخت، ایده سبک‌سازی پایتخت از طریق ایجاد «پایتخت دریایی» می‌تواند بار جمعیت و مشکلات پایتخت سیاسی ما در تهران را کم کند، چرا که ایده‌ای قابل اجرا و به نفع اقتصاد ملی ماست.»

وی خواستار انتقال نظام تصمیم‌گیری، صنایع، تجارت و زیرساخت‌های اقتصادی کشور به سمت سواحل در شمال و جنوب و همچنین ایجاد زیرساخت‌های انرژی، مراکز علمی، تخصصی و پژوهشی مرتبط در این مناطق شد.

الزامات تحقق توسعه دریامحور

ربیعی با اشاره به بلااستفاده ماندن سواحل جنوب کشور و فشار بر منابع آب و خاک در مناطق دور از ساحل، تحقق اهداف توسعه دریامحور را نیازمند «الزام به مشارکت اجتماعی» دانست.

وی بر لزوم نهادینه شدن ذهنیت توسعه ایران از طریق دریا در میان نخبگان و سیاست‌گذاران تأکید کرد و افزود که در کنار آن، لایه‌های میانی و فعالان اقتصادی و صنعتی باید وارد میدان شوند. به عقیده وی، توسعه اجتماعی که مقدم بر سایر مقولات توسعه است، در این مسیر راهگشا خواهد بود.

دستیار رئیس‌جمهور همچنین خواستار تدوین سند ملی توسعه سواحل و استفاده از تجربه کشورهایی مانند سنگاپور، کره جنوبی و نروژ در این زمینه شد. در پایان همایش نیز بر ایجاد هم‌افزایی میان دولت، بخش خصوصی و جامعه فناور برای ترسیم نقشه راه اقتصاد مبتنی بر دریا و معرفی فرصت‌های نو در سواحل شمالی و جنوبی کشور تأکید شد.