قرارداد ۶۷۰ هزار دلاری چارلی چاپلین و غرق شدن او در تنهایی نیویورک

بخش سی‌ونهم از خودزندگی‌نامه چارلی چاپلین، نابغه سینمای جهان، که سال‌ها پیش در روزنامه کیهان منتشر شد، به شرح سفر پرهیاهوی او در آمریکا و امضای یکی از بزرگترین قراردادهای تاریخ سینما می‌پردازد؛ سفری که در اوج شهرت و ثروت، حس غریبی از تنهایی و اندوه را در دل این کمدین بزرگ برانگیخت.

آغاز سفر پرهیاهو و انتشار شرح‌حال

چارلی چاپلین که در اوایل دهه چهل خورشیدی (حدوداً ۱۹۶۰ میلادی)، سال‌ها بود از هیاهوی زندگی عمومی کناره گرفته و در کوهسار آلپ سوئیس زندگی آرامی را می‌گذراند، نگارش شرح‌حال خود را به تشویق «گراهام گرین»، نویسنده مشهور انگلیسی، از نیمه دهه سی خورشیدی آغاز کرده بود. روزنامه کیهان در اواخر تابستان و پاییز سال ۱۳۴۳ شمسی، بخش‌هایی از این خودزندگی‌نامه را با ترجمه حسام‌الدین امامی منتشر کرد.

استقبال دیوانه‌وار در ایستگاه‌های آمریکا

سفر چاپلین در آمریکا با استقبالی بی‌نظیر و گاه خارج از کنترل مواجه شد. در ایستگاه «آماریلو» تگزاس، ازدحام جمعیت به حدی بود که سخنرانی شهردار شهر میان هلهله مردم گم شد و فشار جمعیت، شهردار و چاپلین را میان قطار و مردم فشرده کرد. این وضعیت با فریادهای پلیس برای برقراری نظم همراه بود.

شهردار آماریلو پس از آرام شدن نسبی جمعیت، توانست سخنرانی خود را آغاز کند و از چاپلین برای شرکت در ضیافت مختصری شامل ساندویچ و کوکاکولا دعوت کرد.

چاپلین متوجه شد که تلگرافچی اداره تلگراف «آماریلو» با رله کردن تلگرافی که او به برادرش سیدنی مخابره کرده بود، از آمدنش مطلع شده و موضوع را به شهردار خبر داده است. این شور و هیجان عمومی در ایستگاه «کانزاس» وضعی عجیب‌تر داشت؛ جایی که پلیس برای کنترل موج جمعیت به سختی تلاش می‌کرد و نردبانی به قطار تکیه دادند تا چاپلین بتواند خود را به مردم نشان دهد.

از کانزاس تا شیکاگو، در تمام ایستگاه‌های مسیر راه‌آهن، مردم برای ابراز احساسات به کمدین محبوب خود اجتماع کرده بودند. چاپلین در مواجهه با این حجم از توجه، دچار هیجان، غرور، اندوه و تشنج بود و با خود می‌گفت:

• «دلم می‌خواست از این جریان لذت برم، ولی چنین می‌پنداشتم که دنیا دیوانه شده است!»
• «آیا واقعا تشریفات چیزی ساختگی و غیراصیل نیست؟»

قرارداد تاریخی و ورود پرهیاهو به نیویورک

در شیکاگو، به دلیل ازدحام بی‌سابقه، مردم چاپلین را به زور سوار اتومبیل «لیموزین» کرده و به هتل «بلاک استون» بردند تا قبل از تعویض قطار استراحت کند. پیش از رسیدن به نیویورک، رئیس‌پلیس این شهر طی تلگرامی از چاپلین خواست به دلیل اجتماع فراوان مردم در ایستگاه مرکزی، در خیابان صدوبیست‌وپنجم پیاده شود.

در خیابان صدوبیست‌وپنجم، «سیدنی» (برادر چاپلین) به استقبال او آمد. سیدنی در اوج هیجان به او خبر داد که مردم از سحرگاه در ایستگاه مرکزی منتظر بوده‌اند و روزنامه‌ها از زمان خروج از لوس‌آنجلس، مرتباً فوق‌العاده منتشر کرده‌اند.

جزئیات قرارداد ۶۷۰ هزار دلاری

در مسیر هتل، سیدنی جزئیات قرارداد جدید چاپلین با کمپانی «میوچوال فیلم» را توضیح داد. این قرارداد در آن زمان یک رکورد محسوب می‌شد:

چند روز بعد، پس از پایان کار بیمه، قرارداد امضا شد و چک ۱۵۰ هزار دلاری فوق‌العاده طی مراسمی به چاپلین اعطا گردید. غروب همان روز، در میدان «تایمز» نیویورک، خبر امضای قرارداد ۶۷۰ هزار دلاری روی آگهی گردان الکتریکی ساختمان «تایمز» ظاهر شد؛ خبری که چاپلین از شدت تنهایی و انزوا، آن را مربوط به شخص دیگری می‌پنداشت.

تضاد شهرت جهانی و تنهایی عمیق

پس از پیاده شدن در هتل «پلازا»، چاپلین دچار احساس تنهایی فراوانی شد. او در خیابان‌های نیویورک قدم می‌زد و ویترین مغازه‌ها را تماشا می‌کرد، در حالی که همه او را می‌شناختند اما او کسی را نمی‌شناخت.

او در اوج شهرت، غرق در تنهایی و اندوه بود و به یاد اندرز «گوروین» افتاد که می‌گفت: «از برودوی اجتناب کن!». او در جستجوی آشنایی دیرین خود، «بتی کلی» که در لندن دوستش داشت و آن زمان در نیویورک زندگی می‌کرد، به خیابان پنجم رفت. با این حال، به دلیل نداشتن جرأت، تنها نیم ساعت در مقابل خانه خواهر بتی توقف کرد و بدون دیدن کسی بازگشت.

در نهایت، هنگامی که در رستوران «چایلدز» توسط گارسون شناخته شد و جمعیت در پیاده‌رو ازدحام کردند، مجبور شد با تاکسی از آنجا فرار کند. چاپلین دو روز را در خیابان‌های نیویورک در حالتی آمیخته از هیجان و غمزدگی گذراند، بدون آنکه بتواند دوست یا آشنایی پیدا کند.