توقف طرح اطفاء حریق ۱۱ ساختمان پرخطر بازار تهران؛ تلاش برای هوشمندسازی مدیریت بحران

وضعیت ساختمان‌های پرخطر و خروج یک پاساژ از بحران

در محدوده ناحیه ۳ بازار (منطقه ۱۲)، در ابتدا ۱۲ ساختمان در وضعیت بسیار پرخطر قرار داشتند. خوشبختانه، یکی از این موارد، یعنی پاساژ حمام قبله، در آستانه خروج کامل از شرایط بحرانی قرار گرفته و از وضعیت بسیار پرخطر به شرایط کم‌خطر منتقل شده است. این پیشرفت امیدبخش، نشان‌دهنده امکان مدیریت بحران در بافت‌های قدیمی است.

جزئیات طرح متوقف شده اطفاء حریق بازار

برای ۱۱ ساختمان باقی‌مانده، با توجه به محدودیت‌های فضا در مغازه‌ها و وجود مالکیت‌های مستقل، یک طرح جامع برای سیستم اطفاء حریق ارائه شد. این طرح شامل ایجاد یک پمپ‌خانه مرکزی با مخزن بزرگ بود تا تمامی واحدها به صورت مداری (لوپ) به یکدیگر متصل شوند.

مشخصات فنی طرح اطفاء حریق

ناحیه ۳ بازار برای اجرای این طرح به پنج زون تقسیم شد. در این زون‌بندی:

• پنج مخزن با ظرفیت ۵۰ هزار لیتر در نظر گرفته شد.
• پمپ‌های مناسب با هد و دبی کافی، فشار و جریان آب لازم برای اطفاء حریق را تأمین می‌کردند.
• لوله اصلی در جلوی مغازه‌ها عبور می‌کرد.
• هر مغازه به یک یا دو اسپرینکلر (آب پاش)، جعبه آتش‌نشانی، قرقره یا تجهیزات کوبلینگ مجهز می‌شد.

این روش به دلیل هزینه کمتر، اجرایی‌تر و مؤثرتر طراحی شد، اما با محدودیت‌های مربوط به بازار تاریخی مواجه شد. اجرای آن به دلیل نیاز به سوراخ‌کاری، رول‌پلاک و تغییرات ساختمانی در بخش‌هایی از بازار متوقف و مسکوت ماند.

سیستم‌های هوشمند اعلام و مانیتورینگ حریق

یکی از چالش‌های اصلی در بازار، اطلاع دیرهنگام به آتش‌نشانی است که منجر به گسترش حریق و محدود شدن عملیات اطفاء به کنترل محیط اطراف می‌شود. برای رفع این معضل، طرح‌های هوشمندسازی در دستور کار قرار گرفته‌اند.

طرح اعلام حریق فوری: اعزام در لحظه مشاهده دود

طرح اعلام حریق در تمام بخش‌های بازار طراحی شده است. این سیستم با اتصال به ستاد فرماندهی و ارائه اطلاعات دقیق لوکیشن مغازه‌ها، امکان ورود فوری آتش‌نشانی در اولین لحظه مشاهده دود را فراهم می‌کند. هرچند این طرح حیاتی هنوز در بازار نصب نشده است، اما هدف آن، کاهش زمان واکنش به حداقل ممکن است.

سیستم مانیتورینگ؛ گامی به سوی هوشمندسازی شهر

سیستم مانیتورینگ در حال حاضر به ساختمان‌های زیادی متصل شده و یک طرح ارزشمند در جهت هوشمندسازی مدیریت حریق در سطح شهر است. با فعال بودن این سیستم، دیگر نیازی به اطلاع‌رسانی دستی توسط افراد، یا حتی فشار دادن دکمه نیست؛ بلکه سیستم از طریق رابط (گیت وی)، آتش‌نشانی را فعال کرده و نزدیک‌ترین ایستگاه بلافاصله به محل اعزام می‌شود.

مهار حریق در نطفه؛ کاهش خسارات احتمالی

با وجود محدودیت‌های موجود از جمله نبود زون‌بندی کامل در بازار و موانع تاریخی، اقدامات انجام شده و سیستم‌های فعال می‌توانند حریق‌ها را در ابعاد کوچک مهار کنند. این اقدامات حداقل می‌تواند حریق‌ را در نطفه خفه کند و از توسعه آن، خسارت‌های سنگین مالی و تلفات جانی جلوگیری نماید.