تشخیص بلادرنگ ضایعات پرخطر گوارشی با حسگر الکتریکی جدید دانشگاه تهران

توسعه حسگر پیشرفته برای تشخیص بلادرنگ ضایعات گوارشی توسط محققان ایرانی

محققان دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران با همکاری مشترک، موفق به توسعه یک حسگر الکتریکی پیشرفته به نام Electrical Endoscopic Mass Characterizer (EEMC) شده‌اند. این دستگاه قادر است ضایعات پرخطر دستگاه گوارش فوقانی را به صورت بلادرنگ (Real-Time) و با دقتی کم‌نظیر تشخیص دهد، دستاوردی که می‌تواند انقلابی در روند تشخیصی سرطان‌های گوارشی ایجاد کند.

معرفی حسگر EEMC و مکانیسم عمل

این پژوهش که نتایج آن در مجله معتبر Digestive Diseases and Sciences منتشر شده، به معرفی دستگاهی با عنوان EEMC می‌پردازد. این حسگر با بهره‌گیری از اصول طیف‌سنجی امپدانس الکتریکی (EIS)، توانایی تمایز قائل شدن بین ضایعات پرخطر که نیازمند برداشتن فوری (Excision) هستند و ضایعات کم‌خطر که تنها بررسی دوره‌ای برای آن‌ها کافی است، را داراست.

دکتر ریحانه مهدوی، عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران، عنوان کرد که یکی از مزایای کلیدی این سیستم، طراحی آن با اصلاحاتی روی فورسپس بیوپسی اندوسکوپی است. این طراحی به سیستم امکان می‌دهد تا بدون ایجاد وقفه در روند اندوسکوپی معمولی، یک تشخیص کالیبره شده با پاتولوژی به عنوان استاندارد طلایی ارائه کرده و به **افزایش دقت اندوسکوپی** کمک کند.

اهمیت تشخیص زودهنگام و چالش‌های روش فعلی

تشخیص زودهنگام سرطان‌های دستگاه گوارش فوقانی حیاتی است، زیرا این ضایعات در مراحل اولیه غالباً بدون علامت هستند. به گفته محققان، اشتباه یا تأخیر در تشخیص می‌تواند پیامدهای بالینی سنگینی برای بیمار به همراه داشته باشد.

استاندارد فعلی مبتنی بر ارزیابی بصری اندوسکوپی و نمونه‌برداری پاتولوژیک ممکن است برخی ضایعات پرخطر را از دست بدهد یا نیاز به نمونه‌برداری‌های اضافی داشته باشد و موجب از دست رفتن زمان و صرف هزینه بیشتر شود. در چنین شرایطی، یک ابزار تکمیلی که بتواند به صورت بلادرنگ و با دقت بالا ضایعات پرخطر را تشخیص دهد، می‌تواند روند تشخیصی را سریع‌تر، هدفمندتر و کم‌تهاجمی‌تر سازد.

نتایج چشمگیر مطالعه پایلوت بر روی بیماران

مطالعه پایلوت این دستگاه در مرکز تصویربرداری دپارتمان گوارش دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. محققان دستگاه EEMC را بر روی **۵۲ بیمار** که تحت بیوپسی اندوسکوپی قرار داشتند، آزمودند. از میان این نمونه‌ها، ۱۸ ضایعه به عنوان پرخطر طبقه‌بندی شدند.

نتایج حاصل از آنالیز آماری و مقایسه با استاندارد پاتولوژی نمونه‌برداری، عملکرد چشمگیر دستگاه را به شرح زیر نشان داد:

این ارقام بالا نشان‌دهنده توان بالقوه EEMC در **کاهش چشمگیر نمونه‌برداری‌های غیرضروری** و **افزایش شناسایی به‌موقع** ضایعاتی است که نیازمند درمان فوری هستند، که خود گامی بزرگ در بهبود کیفیت خدمات درمانی محسوب می‌شود.