خبر کامل
فاجعه آلودگی هوا: خسارت ۱۷.۲ میلیارد دلاری و مواجهه ۱۰۰٪ جمعیت شهری با غلظت‌های بالا
تازه‌ترین گزارش ملی آلودگی هوا منتشر شد
تازه‌ترین گزارش ملی آلودگی هوا در ایران، تصویری نگران‌کننده از وضعیت بهداشت عمومی و اقتصاد کشور ارائه می‌دهد. بر اساس این گزارش، **۱۰۰ درصد جمعیت شهری ایران** در معرض غلظتی بالاتر از حدود رهنمود سازمان جهانی بهداشت قرار دارند و این بحران، خسارت اقتصادی عظیمی معادل **۱۷.۲ میلیارد دلار** در پی داشته است. این آمارها لزوم بازنگری فوری در سیاست‌های زیست‌محیطی و بهداشتی کشور را دوچندان می‌کند.
تهیه گزارش و معیارهای ارزیابی
وزارت بهداشت، در راستای اجرای قانون هوای پاک، هر ساله تخمین هزینه‌های مستقیم آلودگی هوا در خصوص بیماری‌ها و مرگ‌ومیرهای منتسب به آن را به تفکیک آلاینده‌ها و شهرهای دارای اولویت منتشر می‌کند. گزارش امسال که توسط مرکز سلامت محیط و کار تدوین شده، تفاوت‌های مهمی نسبت به سال‌های قبل دارد که شامل موارد زیر است:
- ارزیابی وضعیت ایستگاه‌های پایش کیفیت هوا در سراسر کشور.
- تحلیل داده‌های شش آلاینده اصلی هوا (PM۲.۵، PM۱۰، O₃، CO، NO₂ و SO₂).
- محاسبه غلظت‌های وزن‌دهی‌شده با جمعیت.
- برآورد درصد جمعیت در معرض سطوح مختلف آلودگی.
- مدلسازی غلظت در مناطق فاقد ایستگاه پایش.
وضعیت بحرانی کلانشهرها
بر اساس یافته‌های این گزارش، میانگین روزانه غلظت ذرات کمتر از ۲.۵ میکرون (PM۲.۵) در کلانشهرهای کشور به مراتب بالاتر از حدود مجاز سازمان جهانی بهداشت بوده است. سال گذشته، ده کلانشهر اصلی کشور روزهای بسیار آلوده‌ای را تجربه کرده‌اند:
تعداد روزهای با غلظت PM۲.۵ بالاتر از رهنمود WHO (۱۵ µg/m³)
| کلانشهر | تعداد روز آلوده | استاندارد ملی فراتر رفته (روز) |
|---|---|---|
| اهواز | ۳۶۲ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| تهران | ۳۵۰ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| اراک | ۳۵۱ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| اصفهان | ۳۴۸ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| کرج | ۳۴۵ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| مشهد | ۳۳۵ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| قم | ۲۶۸ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| کرمانشاه | ۱۹۳ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| تبریز | ۱۸۹ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
| یزد | ۱۶۳ | ۱۲۰ تا ۲۰۰ |
در مقایسه با استاندارد ملی ۲۴ ساعته، این شهرها به ترتیب در ۱۲۳ تا ۲۰۰ روز از سال از حد مجاز فراتر بوده‌اند.
آلوده‌ترین و پاک‌ترین مراکز استان
میانگین غلظت سالانه ذرات کمتر از ۲.۵ میکرون در شهرهای مرکز استان کشور بین ۹ تا ۴۲ میکروگرم بر مترمکعب متغیر بوده است.
آلوده‌ترین مراکز استان
شهر **اهواز** با میانگین ۴۲ میکروگرم بر مترمکعب، آلوده‌ترین شهر کشور بوده که حدود **۸ برابر رهنمود سازمان جهانی بهداشت (WHO)** و ۳.۵ برابر استاندارد ملی است. پس از آن، شهرهای زیر در رتبه‌های بعدی آلودگی قرار دارند:
- اصفهان (۳۴ µg/m³)
- تهران (۳۲.۹ µg/m³)
- اراک (۳۲ µg/m³)
- کرج (۳۱ µg/m³)
- مشهد (۲۹ µg/m³)
در مقابل، شهرهای سنندج (۹ µg/m³) و رشت (۱۱ µg/m³)، پاک‌ترین مراکز استان در سال ۱۴۰۳ گزارش شده‌اند.
رشد آلودگی و نقاط بحرانی‌تر
در شهرهای تهران، قم، تبریز، همدان، ارومیه، رشت و سنندج، میانگین غلظت ذرات PM۲.۵ در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل آن، **افزایش** یافته است. همچنین بیشترین غلظت‌ها در شهرهای رامهرمز (۵۴)، بهبهان (۵۲)، هندیجان (۵۲)، قرچک (۴۸)، باقرشهر (۴۶) و شهرری (۴۵) ثبت شده که ۴ تا ۹ برابر رهنمود سازمان جهانی بهداشت است.
پیامدهای بهداشتی و اقتصادی فاجعه بار
بررسی‌ها نشان می‌دهد که **۱۰۰ درصد جمعیت شهری کشور** در معرض غلظتی بالاتر از حدود رهنمود سازمان جهانی بهداشت (۵ µg/m³) و **۹۶ درصد** با غلظتی بیش از استاندارد ملی (۱۲ µg/m³) مواجه‌اند.
مرگ‌های منتسب به PM۲.۵
سال گذشته حدود **۵۸ هزار و ۹۷۵ مورد مرگ** در افراد بالای ۳۰ سال منتسب به مواجهه با ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون ثبت شده است. سهم بیماری‌های اصلی از این مرگ و میر به شرح زیر است:
- بیماری ایسکمیک قلبی: ۲۳ درصد
- سرطان ریه: ۲۱ درصد
- انسداد مزمن ریوی: ۱۷ درصد
- سکته مغزی: ۱۵ درصد
- عفونت دستگاه تنفسی تحتانی: ۱۳ درصد
خسارت اقتصادی ۱۷.۲ میلیارد دلاری
خسارات اقتصادی ناشی از مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در سال ۱۴۰۳ حدود **۱۷.۲ میلیارد دلار** برآورد شده است. این خسارت معادل ۴۷ میلیون دلار در روز یا حدود یک هزار و ۳۹۴ همت با احتساب نرخ ارز نیمایی است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
