ظرفیت حمل 72 هواپیما: جزئیات فنی و شیوه پرتاب جنگنده‌ها در ناوهای بریتانیا

ناوهای هواپیمابر، زیرساخت‌های غول‌پیکر نظامی، نمادی از قدرت و شکوه کشورهای سازنده خود هستند. در میان قدرت‌های بزرگ دریایی جهان، بریتانیا با ناوهای کلاس کوئین الیزابت خود، استراتژی منحصر به فردی را در حمل و پرتاب هواپیماهای جنگی دنبال می‌کند. این گزارش به بررسی جزئیات فنی و عملیاتی دو ناو بزرگ بریتانیایی، ظرفیت حمل جنگنده‌های F-35B و شیوه نوین پرتاب آن‌ها می‌پردازد.

ناوهای کلاس کوئین الیزابت: مشخصات و ظرفیت

نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا در حال حاضر تنها دو ناو هواپیمابر عملیاتی در اختیار دارد: اچ ام اس کوئین الیزابت (HMS Queen Elizabeth) که در 7 دسامبر 2017 به خدمت گرفته شد و اچ ام اس پرینس آو ولز (HMS Prince of Wales) که در 10 دسامبر 2019، پس از غلبه بر مشکلات مکانیکی جدی، وارد خدمت شد. این دو کشتی، که از بزرگ‌ترین ناوهای هواپیمابر جهان محسوب می‌شوند، تنها گروه ضربتی ناو هواپیمابر بریتانیا را تشکیل می‌دهند.

این ناوها مشخصات فنی یکسانی دارند:

• جابه‌جایی: 71650 تن
• برد عملیاتی: 10 هزار مایل دریایی
• سرعت: بیش از 25 گره دریایی
• ابعاد عرشه پرواز: 919 فوت طول و 230 فوت عرض

ظرفیت حمل جنگنده‌های F-35B

عرشه پرواز این ناوها فضای کافی برای حمل حداکثر 72 فروند هواپیما را فراهم می‌کند. از این تعداد، می‌توان تا 36 فروند جنگنده F-35B و مجموعه‌ای از هلیکوپترها را مستقر کرد. استفاده از جنگنده‌های F-35B، که قابلیت برخاست کوتاه و فرود عمودی (STOVL) دارند، امکان هماهنگی عملیاتی با نیروی تفنگداران دریایی ایالات متحده را برای نیروی دریایی سلطنتی فراهم می‌آورد.

تفاوت‌های کلیدی با ناوهای هواپیمابر آمریکا

ناوهای کلاس کوئین الیزابت بریتانیا تفاوت‌های ساختاری و فنی قابل توجهی با همتایان آمریکایی خود دارند:

اولین تفاوت در ساختار فوقانی است؛ ناوهای بریتانیا دارای دو سازه فوقانی (جزیره) بالای عرشه پرواز هستند، در حالی که 11 ناو هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا تنها یک سازه دارند. دومین و مهم‌ترین تفاوت، منبع انرژی است. برخلاف تمام ناوهای آمریکایی که با انرژی هسته‌ای کار می‌کنند، دو ناو بریتانیایی هسته‌ای نیستند و با نیروی برق کار می‌کنند؛ میزان برق مصرفی آن‌ها قادر است یک شهر بزرگ را روشن کند.

روش پرتاب: رمپ شیب اسکی جایگزین منجنیق

برخلاف ناوهای آمریکایی که از منجنیق‌های پرتاب گران‌قیمت استفاده می‌کنند، ناوهای کلاس کوئین الیزابت دارای عرشه پرواز صاف نیستند و از رمپ شیب اسکی (Ski-Jump) برای پرتاب هواپیماهای STOVL مانند F-35B استفاده می‌کنند. این روش سنتی‌تر، سرمایه‌گذاری سنگین بر روی منجنیق را حذف کرده و کارایی اثبات‌شده‌ای دارد.

این رمپ در انتهای هر عرشه پرواز دارای مشخصات زیر است:

• ارتفاع تقریبی: 20 فوت
• طول: 197 فوت
• زاویه: 12.5 درجه

سیستم رمپ شیب اسکی از دهه 80 میلادی و با ناو HMS Invincible به ناوهای بریتانیایی معرفی شد. این روش در طول سال‌ها سادگی، مقرون به صرفه بودن و موفقیت خود را اثبات کرده است، به طوری که نیروهای دریایی متعددی در سراسر جهان از این طراحی استفاده می‌کنند.

قابلیت‌های عملیاتی و مدیریت خدمه

با استفاده از دو آسانسور، می‌توان به طور همزمان 4 فروند جنگنده F-35B را از آشیانه زیر عرشه پرواز به بالا منتقل کرد. هر ناو با این سرعت جذاب، توانایی انجام حداقل 72 سورتی پرواز در روز را دارد. هرچند این ناوها با 679 دریانورد اداره می‌شوند، اما در صورت نیاز، ظرفیت نگهداری تا 1600 نفر خدمه را نیز دارا هستند.