هشدار درباره «سرطان خاموش صنایع»: ایران جزو ۱۰ کشور برتر علم خوردگی اما ضعیف در اجرا

ابعاد خسارت و پدیده «سرطان خاموش»

خوردگی یک پدیده طبیعی است که در سراسر جهان وجود دارد، اما بخش قابل توجهی از این فرآیند مخرب قابل کنترل است. سید محمود کثیری‌ها، عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دبیر بیست‌وسومین کنگره ملی خوردگی، تأکید کرد که این پدیده همانند سرطانی است که به جان بخش‌های کلیدی صنعت کشور افتاده است.

اهمیت کنترل و آمار خسارت

اگرچه آمار دقیقی از خسارات ناشی از خوردگی در ایران در دسترس نیست، اما نرخ آن به دلیل کم‌توجهی در حوزه روش‌های حفاظت صنعتی، بسیار بالاست. در سطح جهانی، این خسارات سرسام‌آور است؛ به عنوان مثال، هزینه خوردگی در کشورهایی مانند آلمان حدود ۲ میلیارد یورو در هفته برآورد شده است.

با تخصیص تنها ۱۰ درصد از بودجه تحقیقات کاربردی می‌توان تا چهل درصد از پدیده خوردگی جلوگیری کرد و از وارد آمدن خسارات سنگین سالانه به صنایع کشور پیشگیری نمود.

وی افزود که با رعایت اصول فنی و مهندسی می‌توان طول عمر سازه‌ها، تجهیزات و تاسیسات را به‌طور چشمگیری افزایش داد.

چالش‌های داخلی: از دانش برتر تا ضعف در اجرا

با وجود نرخ بالای خوردگی در کشور، ایران از نظر علمی در جایگاه بسیار خوبی قرار دارد. ایران در حوزه پژوهش و دانش خوردگی در میان ۱۰ کشور برتر جهان قرار گرفته و در تولید رنگ‌های صنعتی، بازدارنده‌ها، تولید آندهای فداشونده و مهندسی خوردگی دارای جایگاه بالایی است.

تفاوت در اجرا: تجربه نیروگاه بوشهر

تجربه ساخت نیروگاه بوشهر نشان‌دهنده ضعف اصلی کشور در بخش اجرا است. در زمان احداث این نیروگاه توسط آلمانی‌ها، رنگ‌های حفاظتی استفاده شده روی سازه‌های فلزی، ماندگاری بیش از ۱۴ سال داشتند. اما در بخش‌هایی که توسط مجریان داخلی رنگ‌آمیزی شد، دوام این پوشش‌ها به کمتر از پنج سال کاهش یافت. این اختلاف فاحش، ضعف در اجرا، نظارت و بازرسی عملیات حفاظتی را به وضوح نشان می‌دهد.

مناطق بحرانی و لزوم پیشگیری

مناطق جنوبی کشور که دارای تاسیسات زیربنایی مهمی هستند، در معرض شدیدترین نرخ خوردگی قرار دارند. این مناطق شامل:

• عسلویه
• ماهشهر
• بندر عباس
• آبادان
• چابهار

تاکید شد که هزینه‌های پیشگیری از خوردگی به مراتب ارزان‌تر از هزینه‌های تعمیرات و تعویض قطعات آسیب‌دیده است.

بیست‌وسومین کنگره ملی خوردگی و انتقال دانش

کنگره بیست و سوم ملی خوردگی توسط انجمن خوردگی ایران و دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شد. هدف اصلی این رویداد، فراهم کردن زمینه ارتباط مؤثر میان متخصصان صنعت، استادان دانشگاه و دانشجویان برای انتقال دانش و تجربه‌های خوردگی به نسل جوان بود.

روند برگزاری

این کنگره که قرار بود ابتدا در دانشگاه شهید باهنر کرمان برگزار شود، به دلیل محدودیت‌های زمانی و جابجایی امتحانات دانشجویان، به دانشگاه صنعتی امیرکبیر منتقل شد. با وجود زمان محدود، بیش از ۱۰۰ مقاله از استادان و صنعتگران داخلی دریافت شد. برای فراهم آوردن فضای بیشتر جهت نمایش دستاوردهای پژوهشی دانشجویان، برخی مقالات پیشکسوتان به صورت پوستر ارائه شدند تا نسل پژوهشگران جوان بتوانند در مسیر رشد علمی و صنعتی کشور نقش‌آفرین شوند. همچنین بر لزوم آموزش خوردگی در سطح دبیرستان‌ها نیز اشاره شد.