هشدار فوق تخصص غدد درباره افزایش دیابت نوع دو در کودکان و آمار شیوع در ایران

فوق تخصص غدد کودکان، حسینعلی خوارزمی، دیابت را یکی از شایع‌ترین بیماری‌های غدد و متابولیسم در سراسر دنیا دانست. وی با ارائه آمار شیوع این بیماری در سطح جهان و کشور، نسبت به روند افزایشی دیابت نوع دو در میان کودکان به دلیل افزایش چاقی هشدار داد و بر لزوم توجه ویژه والدین به تغذیه و کنترل وزن فرزندان تأکید کرد.

آمار جهانی و ملی دیابت نوع یک

بر اساس برآوردهای جهانی، حدود ۹ میلیون نفر در دنیا مبتلا به دیابت نوع یک هستند که تقریباً معادل یک دهم درصد جمعیت جهان است؛ به عبارتی از هر هزار نفر، یک نفر به این بیماری مبتلاست.

وضعیت شیوع دیابت در ایران

ایران جزو کشورهایی با شیوع متوسط رو به پایین دیابت محسوب می‌شود. آمارها نشان می‌دهد:

• شیوع دیابت نوع یک در ایران حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار نفر برآورد می‌شود.
• این میزان حدود پنج صدم درصد جمعیت کشور را شامل می‌شود که کمتر از میانگین جهانی است.
• میزان بروز سالانه دیابت نوع یک در کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال، بین ۸ تا ۱۲ نفر در هر ۱۰۰ هزار کودک گزارش شده است.

تعریف، علائم و وضعیت‌های اورژانسی دیابت

دیابت به افزایش سطح قند خون گفته می‌شود؛ به نحوی که قند خون ناشتای فرد بیشتر یا مساوی ۱۲۶ باشد.

علائم کلاسیک و کتواسیدوز دیابتی

علائم کلاسیک دیابت شامل پرنوشی، پرخوری و پر ادراری است. با این حال، در صورت عدم تشخیص به‌موقع، علائم شدیدتر و خطرناکی بروز می‌کند:

عدم تشخیص به‌موقع دیابت می‌تواند منجر به کاهش وزن، تهوع، استفراغ، دل‌درد و کاهش سطح هوشیاری شود که به این وضعیت اورژانسی، «کتواسیدوز دیابتی» گفته می‌شود و می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

تفاوت‌های اساسی در انواع دیابت

دیابت نوع یک (بیماری خودایمنی)

این نوع دیابت، گرچه عوامل ژنتیکی در آن بی‌تأثیر نیستند، یک بیماری کاملاً ژنتیکی محسوب نمی‌شود. در دیابت نوع یک، لوزالمعده قادر به تولید هورمون انسولین نیست. انسولین قند خون را وارد سلول‌ها می‌کند تا انرژی بدن تأمین شود؛ در نبود آن، قند در خون باقی مانده و از طریق ادرار دفع می‌گردد. دیابت نوع یک یک بیماری خودایمنی است که در آن بدن علیه سلول‌های تولیدکننده انسولین واکنش نشان می‌دهد.

دیابت نوع دو (مقاومت به انسولین)

دیابت نوع دو بیشتر در افرادی که دچار چاقی هستند، مشاهده می‌شود و در نتیجه مقاومت بدن نسبت به انسولین ایجاد می‌گردد. تجمع چربی‌ها در بدن باعث کاهش پاسخ سلول‌ها به انسولین شده و در نهایت منجر به افزایش قند خون می‌شود.

انواع دیگر دیابت

علاوه بر دو نوع شایع، دیابت انواع دیگری نیز دارد که عبارتند از: دیابت نوزادی و دیابت ناشی از بیماری‌های دیگر یا مصرف برخی داروها.

عوارض و ضرورت درمان مادام‌العمر

عدم تشخیص و درمان به‌موقع دیابت می‌تواند عوارض جدی و جبران‌ناپذیری به دنبال داشته باشد که شامل درگیری‌های کلیوی، چشمی و عصبی هستند.

برای دیابت نوع یک، درمان قطعی وجود ندارد و بیماران باید به صورت مادام‌العمر انسولین دریافت کنند. انسولین‌ها در دو نوع سریع‌الاثر و طولانی‌اثر موجود هستند و دوز مناسب آن‌ها باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص تنظیم شود.