رکود صنعتی ایران تایید شد؛ مسکن در بدترین وضعیت و رانت پنهان در بازار برنج

شاخص‌های پیشران تورم: افزایش نقطه‌به‌نقطه و سالانه

تورم تولیدکننده (یا پیشران) یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها برای پیش‌بینی تورم مصرف‌کننده است. مرکز آمار به تازگی تورم تولیدکننده خدمات در تابستان سال ۱۴۰۴ را به‌صورت فصلی و با تأخیر منتشر کرده است.

• تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه خدمات: بررسی‌ها نشان می‌دهد که این دو شاخص افزایش یافته‌اند.
• تورم فصلی خدمات: این شاخص برخلاف روندهای گذشته، کاهش یافته است.
• تورم تولیدکننده آبرسانی: این شاخص به بالاترین مقدار خود در بیش از ۸ سال گذشته رسیده است.

تایید رسمی رکود صنعتی در ۸۰ درصد از وزن صنعت

گزارش‌های تازه نشان می‌دهند که اقتصاد ایران به‌طور رسمی وارد فاز رکود صنعتی شده است. این رکود با عملکرد منفی سه صنعت اصلی کشور که نزدیک به ۸۰ درصد وزن کل صنعت را تشکیل می‌دهند، تأیید می‌شود.

• صنایع اصلی با عملکرد منفی:
• فلزات اساسی
• صنایع شیمیایی
• کانی‌های غیرفلزی

افت شاخص کل شرکت‌های بورسی در ماه‌های اخیر نیز تأییدکننده تعمیق این رکود در بخش‌های مولد اقتصاد است.

مسکن و ساختمان؛ نامساعدترین محیط کسب‌وکار

کسب‌وکارهای بخش مسکن و ساختمان در تابستان امسال، «بدترین شرایط» را نسبت به ۱۴ فعالیت اقتصادی دیگر تجربه کرده‌اند. شاخص‌های محیط کسب‌وکار این دو بخش به مراتب بالاتر از «شاخص ملی محیط‌ کسب‌وکار» است که به معنای نامساعدتر بودن فضای فعالیت در آن‌هاست.

شکل‌گیری این فضای نامساعد در بخش مسکن و ساختمان عمدتاً ناشی از دو مانع کلیدی بوده است:

1. کمبود تقاضای خرید مسکن: این عامل شاخص محیط کسب‌وکار بخش مسکن را به ۸.۶۷ رسانده است.
2. تغییرات غیرقابل پیش‌بینی قیمت مصالح ساختمانی: این عامل شاخص محیط کسب‌وکار بخش ساختمان را به عدد ۸.۷۳ افزایش داده است.

تداوم فضای نامساعد در این بخش کلیدی، به دلیل ارتباطات گسترده پسین و پیشین با سایر صنایع و خدمات، رشد اقتصادی مناسب را به شدت تهدید می‌کند.

رشد موقتی صنعت در مهرماه و چالش‌های پایداری

شاخص مدیران خرید (PMI) بخش صنعت در مهرماه با عدد ۵۳.۴، نشان‌دهنده دومین ماه رشد پس از ۲۰ ماه رکود است. با این حال، کارشناسان این رشد را موقتی و ناشی از بهبود مقطعی در تأمین انرژی می‌دانند.

بنگاه‌های صنعتی همچنان با چالش‌های ساختاری زیر مواجه هستند:

• نوسانات ارزی
• کمبود نقدینگی
• افزایش قیمت مواد اولیه
• رکود بازار تقاضا

در حالی‌که فروش داخلی اندکی افزایش یافته، صادرات به دلیل تحریم‌ها، فعال شدن مکانیسم ماشه و هزینه بالای تولید، کاهش داشته است. پایداری رشد صنعتی نیازمند ثبات ارزی، اصلاح نظام مالیاتی و گمرکی، تسهیل تأمین مالی و شفافیت مدیریتی است.

دست پنهان رانت در بازار برنج

افزایش قیمت برنج ایرانی و خارجی، فشار مضاعفی بر سفره خانوارها وارد کرده است. در حالی که افزایش قیمت برنج ایرانی به دلیل کاهش عرضه ناشی از خشکسالی است، دلیل افزایش قیمت برنج خارجی پیچیده‌تر است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که دلیل پنهان افزایش قیمت برنج پاکستانی، رانت ارز ترجیحی و همبستگی شدید قیمت این کالا در داخل با نرخ ارز در بازار آزاد است، در حالی که واردات آن با ارز دولتی انجام می‌شود.

تخصیص ارز ترجیحی به تعداد مشخصی از شرکت‌های بازرگانی خاص برای واردات برنج خارجی، نه تنها مشکلات تأمین برنج در بازار را حل نکرده، بلکه منجر به افزایش قیمت شده و عملاً این واردات تنها به سود شرکت‌های مشخصی تمام می‌شود. این وضعیت، خانوارها را مجبور به خرید با قیمت بالاتر می‌کند.

مهاجرت سرمایه: امارات، مقصد جدید ثروتمندان چینی

سخت‌گیری‌های جدید سنگاپور در صدور اقامت، باعث شده است که موجی از سرمایه‌داران چینی، این کشور را ترک کرده و به سوی دوبی و ابوظبی روانه شوند. امارات با ارائه «ویزای طلایی» و سیاست‌های مالیاتی جذاب، در حال تبدیل شدن به پناهگاه جدید و مقصد اصلی ثروت‌های آسیایی است.