خبر کامل
شکاف بزرگ میان پوشش و اتصال فیبر نوری؛ شرط تحقق وعده‌ها «پروژه سوآپ» است
با وجود وعده‌های مکرر مسئولان وزارت ارتباطات مبنی بر گسترش چشمگیر پوشش شبکه فیبر نوری در کشور، آمارها نشان‌دهنده یک شکاف معنادار میان زیرساخت‌های ایجادشده و تعداد واقعی کاربران متصل به این سرویس است. کارشناسان شبکه تاکید دارند که تحقق اهداف جاه‌طلبانه دولت، به‌ویژه ایجاد ۴ میلیون اتصال سالیانه در چارچوب برنامه هفتم توسعه، تنها در گروی اجرای کامل و واقعی «پروژه سوآپ» و جایگزینی کابل‌های مسی با فیبر نوری خواهد بود.
وعده‌هایی که با واقعیت فاصله دارند
اخیراً وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در مجلس از رشد قابل‌توجه پوشش شبکه فیبر نوری خبر داد. با این حال، بررسی دقیق آمارها نشان می‌دهد که این پوشش زیرساختی لزوماً به معنای اتصال کاربران نهایی نیست. طبق گزارش‌های رسمی، تاکنون حدود ۸ میلیون و ۶۹ هزار خانوار تحت پوشش شبکه فیبر نوری قرار گرفته‌اند.
در مقابل این پوشش گسترده، سهم کاربران فعال متصل به سرویس فیبر نوری بسیار پایین است. گزارش‌ها حاکی از آن است که کمتر از ۵ درصد از کل مشترکان اینترنت ثابت کشور از فناوری FTTH (فیبر تا خانه) استفاده می‌کنند؛ وضعیتی که چالش تبدیل زیرساخت به سرویس واقعی را برجسته می‌سازد.
عقب‌ماندگی چشمگیر از اهداف برنامه هفتم توسعه
بر اساس اهداف تعیین‌شده در قانون برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه، کشور موظف است از سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۸ به‌طور متوسط سالیانه ۴ میلیون اتصال جدید در شبکه فیبر نوری ایجاد کند. اما آمارها در سال اول اجرای این برنامه، فاصله زیادی با هدف‌گذاری نشان می‌دهند.
مطابق گزارش‌های رسمی، در ابتدای سال ۱۴۰۳، حدود ۳۱۷ هزار سرویس‌گیرنده فیبر نوری وجود داشته است که این میزان تا اواسط آذر ۱۴۰۳ به حدود ۳۹۱ هزار سرویس‌گیرنده رسیده است. این روند نشان می‌دهد که در طول ۹ ماهه سال اول اجرای برنامه هفتم توسعه، تنها حدود ۷۴ هزار اتصال جدید در کشور شکل گرفته است.
این آمارها نشان‌دهنده سرعت بسیار پایین اتصال کاربران نسبت به هدف‌گذاری سالیانه ۴ میلیون اتصال است و زنگ خطر را برای تحقق برنامه هفتم به صدا درآورده است.
چالش‌های اقتصادی و اجرایی در مسیر اتصال نهایی
اگرچه زیرساخت‌ها در برخی مناطق به سرعت گسترش یافته‌اند، اما تبدیل این پوشش به سرویس واقعی برای کاربران با موانع جدی مواجه است. این چالش‌ها شامل موارد زیر هستند:
- هزینه بالا: تحمیل هزینه‌های سنگین نصب و تجهیزات بر دوش کاربران نهایی.
- دشواری نصب: فرآیندهای پیچیده و زمان‌بر برای نصب تجهیزات FTTH.
- نبود انگیزه اپراتورها: عدم توجیه اقتصادی کافی برای شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات برای ترغیب کاربران به اتصال.
همچنین، در مناطق روستایی نیز وضعیت مشابهی حاکم است؛ در حالی که ادعا می‌شود روزانه «بیش از پنج روستا» به شبکه ملی ارتباطات متصل می‌شوند، بسیاری از این مناطق همچنان از دسترسی پایدار به اینترنت پرسرعت محروم هستند و بخش قابل‌توجهی از پوشش اعلام‌شده صرفاً جنبه اسمی دارد.
ضرورت اجرای پروژه سوآپ برای تحقق وعده‌ها
سعید سوزنگر، کارشناس شبکه، در تحلیل اظهارات اخیر وزیر ارتباطات، بر حیاتی بودن پروژه «سوآپ» تاکید می‌کند. او معتقد است که بدون اجرای واقعی این پروژه، دستیابی به آمار اعلام‌شده غیرممکن است.
«مساله سوآپ اگر واقعاً اتفاق بیفتد، بخش زیادی از آنچه ادعا می‌شود قابل تحقق خواهد بود، اما فاصله زیادی میان ایده تا اجرای واقعی پروژه وجود دارد؛ به‌ویژه پروژه‌ای که قرار است کابل‌های مسی جمع‌آوری و شبکه به فیبر نوری تبدیل شود. به جز اجرای این پروژه، راه دیگری وجود ندارد که بتوان حتی به نزدیکی عدد اعلام‌شده رسید.»
این کارشناس همچنین با اشاره به تجربیات گذشته، توضیح می‌دهد که در دوره‌های پیشین، تمرکز بیشتر بر توسعه پوشش منطقه‌ای و کشیدن شریان‌های اصلی فیبر بود، اما به دلیل عدم توجیه اقتصادی و ناکافی بودن یارانه‌های پرداختی، اپراتورها اشتراک‌فروشی واقعی و ارائه سرویس به کاربر نهایی را انجام نمی‌دادند و تجهیزات کاربری (FTTB یا FTTH) نصب نمی‌شد. در نتیجه، بسیاری از شرکت‌ها پوشش داشتند اما به دلیل عدم صرفه اقتصادی، از ارائه سرویس به ساختمان‌های کم‌واحد خودداری می‌کردند.
کارشناسان در نهایت تاکید می‌کنند که اختلاف میان پوشش زیرساختی و اتصال واقعی کاربران تنها در صورتی رفع خواهد شد که زیرساخت‌های فنی با نیازهای واقعی کاربران هم‌راستا شوند، سرمایه‌گذاری‌های لازم انجام پذیرد و موانع اجرایی و اقتصادی برای اپراتورها و کاربران به‌طور جدی رفع شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
