کانسپت XP512E جنرال موتورز؛ «تخم مرغ برقی» سال ۱۹۶۹ که ۷۵ کیلومتر برد داشت

در سال ۱۹۶۹، صنعت خودروسازی در تقاطع تاریخی مهمی قرار داشت؛ در یک سو، فراری با سوپراسپرت V12 خود، ۵۱۲ S برلینتا اسپشیاله، آینده‌ای پرسرعت را ترسیم می‌کرد و در سوی دیگر، جنرال موتورز با معرفی کانسپت ۵۱۲ الکتریک اکسپریمنتال (XP512E)، آینده‌ای برقی و کوچک را نوید می‌داد؛ خودرویی تخم‌مرغی شکل که با نهایت سرعت ۴۸ کیلومتر بر ساعت، یکی از اولین تلاش‌های جدی برای ساخت یک خودروی برقی شهری بود.

معرفی «تخم مرغ برقی»: جنرال موتورز XP512E

خودروی مفهومی جنرال موتورز ۵۱۲ الکتریک اکسپریمنتال که با نام کوتاه XP512E نیز شناخته می‌شود، یکی از نخستین تلاش‌های واقعی این کمپانی آمریکایی برای ساخت یک خودروی برقی شهری بود. این مدل در نمایشگاه Transpo ’۷۲ در کنار مجموعه‌ای از خودروهای کوچک مفهومی مجهز به پیشرانه‌های بنزینی، هیبریدی و برقی به نمایش درآمد.

ابعاد مینیاتوری و طراحی فضایی

ابعاد جنرال موتورز XP512E حتی از ریزجثه‌ترین خودروهای امروزی نیز کوچک‌تر است. طول کلی این مفهومی تنها ۲۱۹۰ میلی‌متر و عرض آن ۱۴۲۰ میلی‌متر بود؛ یعنی حدود ۳۰ سانتی‌متر کوتاه‌تر و ۷۵ میلی‌متر باریک‌تر از اسمارت فورتو اصلی.

ورود به کابین دو نفره این خودروی ریزنقش، تجربه‌ای شبیه سوار شدن به یک سفینه فضایی بود. درِ خودرو از جلو باز می‌شد و یک سقف حبابی به صورت کامل به سمت بالا می‌رفت، حالتی که آن را شبیه یک کلاه ایمنی با محافظ بازشده می‌کرد. این طراحی عجیب نه ‌تنها جذاب، بلکه کاربردی بود و دیدی پانورامیک به راننده می‌داد. چرخ‌های کوچک اما پهن XP512E در گوشه‌های بدنه آن نصب شده بودند تا پایداری بهتری داشته باشد؛ درست شبیه به مینی‌های اسپرت دهه شصت میلادی.

سرعت پایین، برد حرکتی قابل توجه

XP512E هیچگاه قرار نبود یک خودروی سریع باشد. به همین خاطر، نهایت سرعت آن تنها با ۴۸ کیلومتر بر ساعت برابر بود و دستیابی به این سرعت آرام حدود ۱۲ ثانیه طول می‌کشید. این اعداد در نگاه اول ناامیدکننده به نظر می‌رسند، اما اگر بدانیم که حتی سیتروئن آمی مدرن نیز سرعتی در حدود ۴۵ کیلومتر بر ساعت دارد، ماجرا کمی متفاوت می‌شود.

برد حرکتی این خودرو با استانداردهای آن دوران چشمگیر بود. XP512E می‌توانست حدود ۷۵ کیلومتر را بدون نیاز به شارژ مجدد طی کند. برای مقایسه، این رقم تقریباً ۱۸ کیلومتر بیشتر از مسافت قابل پیمایش سیتروئن آمی امروزی است. این کانسپت فراتر از زمان، از باتری سرب‌ اسیدی ساخت Delco-Remy استفاده می‌کرد که برای شارژ کامل به ۷ ساعت زمان نیاز داشت.

مشخصات فنی بدنه

بدنه فایبرگلاس باعث شده بود وزن کل کانسپت XP512E تنها ۵۶۷ کیلوگرم باشد. اگرچه این رقم از وزن سیتروئن آمی (۴۸۳ کیلوگرم) کمی بالاتر است، اما برای خودرویی با تکنولوژی نیم ‌قرن پیش، عددی شگفت‌انگیز محسوب می‌شود.

میراث XP512E و پیشگامی در مسیر برقی‌سازی

پروژه XP512E با آنکه به تولید انبوه در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی منجر نشد، ولی پایه‌گذار فلسفه‌ای شد که بعدها در اوایل دهه ۹۰ میلادی جان تازه‌ای گرفت. این مسیر با پروژه‌های زیر ادامه یافت:

• کانسپت Impact EV (سال ۱۹۹۰): شش سال پس از رونمایی، این مفهومی زمینه‌ساز عرضه خودروی EV1 شد.
• خودروی EV1 (سال‌های ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹): این مدل در مدت کوتاه تولید خود در دو نسخه به فروش رسید؛ نسخه اول ۶۶۰ دستگاه و نسخه دوم ۴۵۷ دستگاه. موتور به کار رفته در این خودرو ۱۳۷ اسب بخار قدرت داشت و ۱۵۰ نیوتن متر گشتاور تولید می‌کرد.

با وجود نگرش مثبت مشتریان به EV1، جنرال موتورز معتقد بود مدل‌های الکتریکی سوددهی مناسبی ندارند و در سال ۱۹۹۹ به تولید آن خاتمه داد. امروز اما جنرال موتورز به این باور رسیده که خودروهای برقی بخشی از آینده هستند و با معرفی نسل جدید شورولت بولت ۲۰۲۷ همان مسیر را ادامه می‌دهد. با این حال، بسیاری از علاقه‌مندان دنیای خودرو معتقدند هیچکدام از مدل‌های کنونی به اندازه آن تخم مرغ برقی کوچک و خوش‌فکر، جسور و جلوتر از زمان خود نیستند.

جدول مشخصات فنی خودروی مفهومی جنرال موتورز XP512E