هشدار معاون وزیر نیرو: سال آبی گذشته پنجمین سال خشک کشور بود/ بارش در ۲۰ استان صفر است

هشدار معاون وزیر نیرو: پنجمین سال خشک متوالی و کاهش شدید منابع آبی

دکتر محمد جوان‌بخت، معاون وزیر نیرو در امور آب، با تشریح وضعیت بحرانی منابع آبی کشور در نهمین کنفرانس ملی «مدیریت منابع آب ایران با محوریت حکمرانی آب»، از ثبت پنجمین سال خشک متوالی و کاهش ۴۰ درصدی بارش‌ها در سال آبی گذشته خبر داد و تأکید کرد که حل چالش ملی آب نیازمند حکمرانی مؤثر و مدیریت کلان کشوری است.

وضعیت بحرانی بارش‌ها در سال آبی گذشته

معاون وزیر نیرو با اشاره به شرایط اقلیمی کشور و اثرات خشکسالی‌های پنج سال اخیر، توضیح داد که سال آبی گذشته، پنجمین سال خشک کشور بود و با ۴۰ درصد کاهش بارش همراه شد. این کاهش شدید بارندگی، شرایط سختی در تأمین آب شرب، کشاورزی و مصارف مختلف ایجاد کرد.

وی افزود: با وجود کاهش شدید منابع آبی در سدها و مخازن، تلاش شد تا سال آبی گذشته با حداقل اختلال سپری شود. به عنوان مثال، شهرهای تهران و بندرعباس در سال گذشته شرایط کم‌آبی بی‌سابقه‌ای تجربه کردند و حجم آب موجود در سدها به پایین‌ترین حد در طول تاریخ بهره‌برداری رسید.

آمار نگران‌کننده بارش‌های پاییز ۱۴۰۲

جوان‌بخت در ادامه به وضعیت بارش‌های پاییز امسال اشاره کرد و آمارهای نگران‌کننده‌ای را ارائه داد:

• طی ۵۰ روز گذشته، تنها ۳.۵ میلی‌متر بارش در کشور ثبت شده است.
• این میزان بارش معادل تنها ۱۸ درصد میانگین نرمال است.
• در ۲۰ استان کشور هیچ بارشی نازل نشده است.

وی اهمیت حکمرانی آب را یک چالش ملی خواند و بیان کرد که نتایج این کنفرانس می‌تواند به بهبود تصمیم‌گیری و مدیریت منابع آب کشور کمک کند.

چالش حکمرانی آب؛ از سدسازی تا تبعات اجتماعی

معاون وزیر نیرو با مرور اقدامات ۶۰ تا ۷۰ سال گذشته در حوزه آب، اظهار کرد که ساخت سدها، خطوط انتقال آب، و شبکه‌های آبیاری و زهکشی، نمونه‌هایی از نوع نگاه به حکمرانی آب در دهه‌های گذشته است. این اقدامات هرچند برای حل مشکلات آب و توسعه مناطق انجام شد، اما در بسیاری موارد تبعات ناخواسته نیز به همراه داشت.

برخی طرح‌ها موجب توسعه جمعیت و بهبود زندگی مردم شد، اما در مواردی مناقشات محلی و اختلاف بین مناطق را نیز به همراه داشت. بنابراین حل مسائل آب محدود به وزارت نیرو نیست و نیازمند مدیریت کلان کشوری، هماهنگی بین نهادها و مشارکت مردم است.

جوان‌بخت به تجربه شهر تهران نیز اشاره کرد و تأکید نمود: تهران در دهه ۵۰ با جمعیتی حدود چهار میلیون نفر با مشکل کم‌آبی مواجه بود و برای حل این بحران، طرح‌های انتقال آب و توسعه زیرساخت‌ها اجرا شد. این تجربه نشان می‌دهد که مدیریت منابع آب نیازمند برنامه‌ریزی طولانی‌مدت و هماهنگی گسترده بین بخش‌های مختلف است.

راهکار پایدار: حکمرانی مؤثر و مشارکت عمومی

وی خاطرنشان کرد: بحران‌های آبی در سطح جهانی، ملی و منطقه‌ای رخ می‌دهد و تنها با حکمرانی مؤثر، مدیریت جامع و مشارکت فعال مردم می‌توان از پیامدهای خشکسالی‌ها پیشگیری کرد و شرایط پایداری برای منابع آب کشور فراهم آورد.