دیدار هیأت عالی WHO با ستاد مبارزه با مواد مخدر ایران؛ تأکید بر پیشگیری و گسترش کانون‌های یاری‌گر

سیاست‌های کلان ستاد در حوزه پیشگیری

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر، سیاست‌گذاری اصلی ستاد را در حوزه پیشگیری از اعتیاد دانست و بر انجام اقدامات در تمامی سطوح سنی و گروه‌های مختلف تأکید کرد. وی همچنین آمادگی ایران را برای برگزاری یک نشست منطقه‌ای با هدف توسعه فضای تبادل تجربه و دستاورد مشترک در امر کاهش تقاضا اعلام کرد.

گسترش مراکز تخصصی و کاهش تقاضا

در ادامه این نشست، خبر از فعالیت چندین مرکز «مادر و کودک» (مراکز درمان و بازتوانی مادران معتاد) با همکاری صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) و سازمان‌های غیردولتی (NGOها) داده شد و بر تلاش برای گسترش این مراکز تأکید گردید. تمرکز اصلی ستاد بر دو حوزه کلیدی است:

• عوامل محافظتی: تقویت عوامل حمایتی در برابر اعتیاد.
• کاهش عوامل خطر: از بین بردن یا کم کردن شرایط مستعدکننده اعتیاد.

چهار گروه هدف اصلی و همکاری‌های بین‌بخشی

فعالیت‌های پیشگیری از اعتیاد در ستاد مبارزه با مواد مخدر در چهار گروه هدف اصلی متمرکز شده است. این فعالیت‌ها از جزئی‌ترین لایه‌های روستایی تا سطح زندان‌ها را در بر می‌گیرد:

• خانواده
• محیط‌های آموزشی (مدارس و دانشگاه‌ها)
• محیط‌های کاری
• محلات (شهری و روستایی)

در این راستا، تعداد زیادی از وزارت‌خانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی از جمله وزارت بهداشت، آموزش و پرورش، شهرداری‌ها و سایر نهادهای دولتی به عنوان شریک کاری اصلی ستاد، پیگیر مقابله با اعتیاد هستند و این امر، همکاری تعاملی و بین‌بخشی را تضمین می‌کند.

اقدامات گسترده در حوزه آموزش

در حوزه دانش‌آموزی و دانشجویی، ستاد مبارزه با مواد مخدر با همکاری نهادهای مربوطه اقدامات گسترده‌ای را به انجام رسانده است. از جمله این اقدامات می‌توان به تشکیل بیش از ۴۷ هزار کانون یاری‌گران زندگی در مدارس اشاره کرد که وظیفه مشاوره و حمایت‌های اجتماعی از دانش‌آموزان و والدین آن‌ها را بر عهده دارند.

راهبردهای وزارت آموزش و پرورش

مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش و پرورش، با اشاره به وجود ۱۶ میلیون دانش‌آموز در کشور، مدارس را مکانی بسیار مهم برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دانست. وی دو راهبرد اصلی این وزارت‌خانه را تشریح کرد:

1. آموزش مخاطبان: شامل آموزش والدین، همکاران و خود دانش‌آموزان.
2. نقش هم‌سالان: استفاده از توانمندی دانش‌آموزان برای شناسایی و حل مسئله از طریق خودباوری.

به باور این مدیر، خودباوری دانش‌آموزان، بهترین نکته در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی است.

همکاری‌های کلیدی وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی

حمایت از برنامه‌های کاهش آسیب

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، با اشاره به همکاری تنگاتنگ این وزارت‌خانه با ستاد، اعلام کرد که برنامه کاهش آسیب (Harm Reduction) در دولت جدید مورد حمایت بیشتری قرار گرفته است. وی ابراز امیدواری کرد که با کمک سازمان جهانی بهداشت (WHO)، شاهد توسعه این برنامه‌ها در ایران باشیم.

برنامه‌های سازمان بهزیستی؛ شریک اصلی ستاد

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی، این سازمان را مهمترین شریک ستاد در زمینه پیشگیری از اعتیاد معرفی کرد. مهمترین اقدامات بهزیستی در این زمینه عبارتند از:

برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد در محلات، برنامه‌های اجتماع‌محور، برنامه پازک (آموزش زنان دارای همسر معتاد با هدف توانمندسازی)، برنامه پیشگیری و ارتقای توانمندی‌ها، و برنامه کارمندیاری پیشگیری از اعتیاد.